و حديبيه.
مسجد تنعيم
اين ميقات در جانب شمال حرم در هفت كيلومترى شهر مكه واقع و نزديكترين ميقات است بمكه و در عصر ما تقريتا متصل به ساختمانهاى مكه و از جهت اين قرب و نزديكى آنرا (ادنى الحل) مىگويند
و اين مسجد را مسجد العمره هم مىخوانند چه آنكه بيشتر مردم در آنجا محرم مىشوند.
جعرانه
اين ميقات در جنوب شرقى مكه در هفت ميلى بين طائف و مكه واقع شده و رسول خدا صلى اللّه عليه و اله بعد از مراجعت از طائف براى عمره از آنجا محرم شدند.
حديبيه
اين ميقات در طريق جده در 20 كيلومترى تقريبا واقع شده است و رسول خدا ص يكى از عمرههاى خود را از حديبيه محرم شدند معجم البلدان ج 2 ص 229 و 142
عمرههاى پيغمبر صلى اللّه عليه و اله
الامام الصادق. عليه السّلام
اعتمر رسول اللّه ثلاث عمر متفّرقات عمرة ذى القعدة اهّل من عسفان و هى عمرة الحديبية- و عمرة اهلّ من الجحفة و هى عمرة القضاء و عمرة من الجعرانة بعدما رجع من الطائف من غزوة حنين.
حاصل معنى آنكه رسول خدا (ص) سه عمره بجا آورد يكى از آنها عمرهاى بود كه از عسفان محرم شد و به عنوان عمره حديبيه معروف گرديده و يك بار هم از جحفه محرم شد كه عمرة القضاء خوانده شد و عمره ديگر را از
جعرانه محرم شدند در وقتى كه از غزوه حنين مراجعت كردند.
(وسايل الشيعه احكام عمره)
ميقات عمره براى كسيكه از حرم خارج باشد
كسى كه از مكه خارج باشد و بخواهد عمره مفرده بجا آورد اگر منزلش نسبت بمكه معظمه دورتر از مواقيت معروفه باشد يعنى خانهاش جلوتر از ميقاتها باشد بايد در وقت رفتن بعمره بهريك از آن ميقاتها برسد از آن ميقات محرم شود:
1- مسجد شجره 2- جحفه 3- يلملم 4- عقيق 5- قرن المنازل.
و اگر به هيچيك از اين ميقاتها برخورد نكرد و محاذات
آن مواقيت هم حاصل نشد مىتواند از يكى از ميقاتهاى حدود حرم محرم شود و احرامش براى عمره مفرده صحيح است بلكه اگر عمدا هم از ميقاتهاى اول گذشت و به ميقاتهاى حدود حرم رسيد احرام او از ميقاتهاى حدود حرم صحيح است هرچند معصيت كرده كه بدون احرام از ميقات اول گذشته
و اگر خواست از ميقاتهاى حدود حرم محرم شود بهتر آن است كه از جعرانه محرم شود و بعد از آن محرم شدن از حديبيه يا تنعيم است
و اما كسى كه منزلش نسبت به مكه نزديكتر از ميقاتهاى معروفه باشد از همان ميقاتهاى حدود حرم محرم ميشود و اشكالى ندارد.
بدون احرام نبايد داخل حرم شد
كسيكه قصد ورود بحرم را دارد نبايد بدون احرام وارد شود بلكه از ميقات نبايد بدون احرام بگذرد با آنكه قصد ورود حرم را داشته باشد
بلى براى چند طائفه بخصوص اجازه داده شده كه بدون احرام وارد شوند.
1- كسيكه براى آوردن هيزم و فروش آن از حرم خارج و بحرم وارد ميشود (حطّاب).
2- كسيكه براى نقل خواربار رفتوآمد دارد (ناقل الميره).
3- كسيكه داخل حرم شود در همان ماهيكه در آن ماه از احرام خارج شده است.
يعنى قبلا حج يا عمره بجا آورده و يكماه از احرام سابق او نگذشته باشد و بخواهد دوباره بحرم وارد شود كه در اينصورت احرام لازم ندارد.
رسول اللّه (ص):
ان اللّه حرم مكّة يوم خلق السّموات و الارض و هى حرام الى ان تقوم الساعة لم تحل لاحد قبلى و لا تحل لا حد بعدى و لم تحّل لى الّا ساعة
من نهار.
(كافى ج 4 حج ص 226)
(حاصل معنى) خداوند متعال از روز خلقت آسمان و زمين حرم مكه را محترم قرار داد و محترم خواهد بود تا هنگام ساعت رستاخيز حلال نشد براى احدى قبل از من كه بدون احرام وارد شود و حلال نميشود براى احدى بعد از من و حلال نشد براى من مگر ساعتى از روز (و آن ساعت وقتى بود كه در فتح مكه بدون احرام وارد شد با سلاح جنگ).
(مرآت العقول)
ميقات
الامام الصادق عليه السّلام:
من تمام الحجّ و العمرة ان تحرم من المواقيت الّتى وقّتها رسول اللّه و لا تجاوزها الّا و انت محرم
(الكافى- الحج- ابواب المواقيت)
ترجمه:
امام صادق عليه السّلام فرمود از تماميت حج و عمره آن است كه محرم شوى از مواقيتى كه پيامبر خدا صلى اللّه عليه و اله تعيين كرده و تجاوز نكنى از آنها مگر با احرام (چنانچه بدون احرام از ميقات عبور كند بايد برگردد و احرام را از ميقات تدارك نمايد).
وقت عمره مفرده
عمره مفرده را در تمام روزهاى سال ميشود بجا آورد و موقّت بوقت مخصوص نيست ولى عمره تمتع را بايد در اشهر حج بجا آورد.
حكم عمره مفرده
حضرت آية اللّه گلپايگانى مد ظله العالى در صفحه 219 مناسك عربى فرمودند بر آفاقى عمره مفرده واجب نيست هرچند مستطيع براى عمره باشد بلكه بر او عمره
تمتع واجب است و بر اجير هم واجب نيست كه بعد از عمل نيابت عمره مفرده براى خود بجا آورد هرچند در مكه باشد لكن احتياط آن است كه رجاء بجا آورد.
فاصله بين دو عمره
در مناسك فارسى (ص) 159 فرمودهاند اقوى آن است كه فاصله بين دو عمره شرط نيست پس ميتواند بعد انجام حج تا در مكه است هرچه بخواهد عمره مفرده بجا آورد.
و در مناسك عربى (ص 73) فرمودهاند «و الا قوى عدم اعتبار الفصل بين العمرتين بشىء فيجوز اتيانها فى كل يوم».
كفايت عمره تمتّع از عمره مفرده
اجماع و اخبار معاضد يكديگر و متطابقند در اينكه عمره تمتع كافى ار عمره مفرده است و اشكالى در اين مسئله