و طبق حكم كثيرالشك در نماز عمل كند، و احتياط در اين است كه كسى را بگمارد تا تعداد اشواط را به او بگويد و طبق آن عمل كند.
شروع طواف از حجرالأسود و ختم به آن
مسأله 266- لازم است طواف را عرفاً از حجرالاسود شروع و به آن ختم كند. و با توجه به اينكه محدوده مقابل حجرالاسود نسبتاً وسيع است، لذا از هر نقطه طواف را شروع كرد صحيح است، مشروط بر اينكه در محاذات همان نقطه طواف را تمام كند. و براى تعيين محاذات از دقتهاى اهل وسواس اجتناب كند.
مسأله 267- لازم نيست كه در كنار حجرالاسود
نيت طواف كند. بلكه اگر قبل از آن قصدش اين باشد كه طواف خود را از مقابل حجرالاسود شروع مىكنم كافى است.
مسأله 268- اگر طواف را قبل از حجرالاسود شروع كند و به همانجا ختم كند طواف باطل است. اگر چه در مصداق اشتباه كند. مثلًا به گمان اينكه حجرالاسود در ركن يمانى است طواف را از آنجا شروع كند.
محدوده طواف (مطاف)
مسأله 269- طواف واجب بايد در محدوده فاصله بين كعبه و مقام ابراهيم كه 5/ 26 ذراع[1]
[1]- هر ذراع حدود نيم متر است.
است انجام شود. و چون حجراسماعيل در حكم كعبه است در آن قسمت مبدأ ديوار حجر است نه كعبه.
مسأله 270- اگر از پشت مقام ابراهيم يا روى شاذروان[1]كه جزء كعبه است طواف كند طواف او باطل است، و بايد اعاده كند.
مسأله 271- اگر بعضى از دورها را خارج از محدوده مذكور انجام دهد بايد آن دور را اعاده كند، و الّا طواف او باطل است.
مسأله 272- اگر قسمتى از يك دور را خارج از محدوده مطاف يا روى شاذروان برود بايد
[1]- پايين اطراف ديوار كعبه برآمدگى شيبدارى وجود دارد كه آن را شاذروان مىنامند.
برگردد و از همان جا طواف را در محدوده ادامه دهد. اما اگر داخل حجر اسماعيل يا روى ديوار حجر برود تدارك آن مقدار كفايت نمىكند. بلكه بايد آن دور را از نو شروع كند.
مسأله 273- اگر از روى جهل يا غفلت يا فراموشى در خارج از مطاف طواف كند طواف او باطل است، و حكم كسى را دارد كه از روى جهل يا غفلت يا فراموشى طواف را انجام نداده باشد.
مسأله 274- دست گذاشتن به ديوار كعبه و بوسيدن آن و دست گذاشتن روى ديوار حجراسماعيل در حال حركت هنگام طواف بنابر احتياط واجب جايز نيست و بايد آن مقدار را اعاده كند.
مسأله 275- اگر به خاطر ازدحام جمعيت نتواند در مطاف طواف كند بايد به انتظار خلوت شدن باشد. و چنانچه وقت تنگ شد يا احتمال خلوت شدن در هيچ يك از ساعات شبانه روز وجود نداشت مىتواند خارج از محدوده طواف كند.
البته با رعايت الاقرب فالاقرب.
مسأله 276- اگر ازدحام جمعيت در محدوده طواف به گونهاى است كه خانمها مىدانند مردان نامحرم خواه ناخواه به آنها تنه مىزنند لازم است طواف را در محدوده انجام دهند، و حتىالامكان مراقب باشند خود را از تنه زدن نامحرم دور نگه دارند.
جهت گردش به دور كعبه
مسأله 277- در حال طواف بايد كعبه در سمت چپ طواف كننده واقع شود. يعنى به طور متعارف به سمت چپ دور بزند، ولى لازم نيست شانه شخص حقيقتاً به سمت كعبه باشد، لذا اگر در هنگام دور زدن مخصوصاً در حجراسماعيل كعبه مقدارى به پشت يا جلو متمايل شود، اشكال ندارد.
مسأله 278- اگر به هر علتى مقدارى از طواف بر خلاف متعارف انجام شد، مثلًا رو به كعبه يا پشت به آن يا عقب عقب طواف كرد، بايد آن مقدار را جبران كند.
مسأله 279- لازم نيست هميشه صورت طواف كننده به طرف جلو باشد، بلكه جايز است به چپ وراست يا پشت سر نگاه كند، بطورى كه در حال
طوافبدن كاملًا روبهكعبه يا پشت به كعبه نشود.
طواف مستحبى
مسأله 280- طواف عملى است مستحب، و ثواب آن براى غيرمقيم از ثواب نماز مستحبى بيشتر است. و سزاوار است زائران هر چه بيشتر طواف كنند. اما سعى كنند مزاحم افرادى كه مشغول انجام طواف واجب هستند نشوند.
مسأله 281- در مدتى كه حاجى در مكه هست مستحب است 360 طواف بجا آورد. و اگر امكان ندارد 364 شوط طواف كند كه 52 طواف مىشود و اگر نمىتواند هر اندازه كه امكان دارد