مسأله 376- بعد از حلق يا تقصير تمام محرمات احرام بر محرم حلال مىشود، بهجز زن و شوهر كه پس از طواف نساء و نماز آن به يكديگر حلال مىشوند.
مسأله 377- اگر بعد از حلق يا تقصير و انجام برخى از محرمات احرام متوجه شود كه حلق يا تقصير او باطل بوده، كفاره ندارد مگر در مورد صيد.
شرايط صحت حلق يا تقصير
درصحت تقصير رعايت اينموارد لازماست: 1- نيت.
2- كيفيت حلق يا تقصير.
3- وقت حلق يا تقصير.
نيت
مسأله 378- حلق يا تقصير از عبادات است و بايد با قصد قربت و براى اطاعت از خداى سبحان انجام شود. و ريا آن را باطل مىكند.
مسأله 379- اگر از روى ريا حلق يا تقصير خود را باطل كند حكم ترك عمدى تقصير را دارد.
كيفيت حلق يا تقصير
مسأله 380- تراشيدن سر به عنوان حلق كفايت مىكند، اما تراشيدن ريش يا كوتاه كردن موى زير بغل يا كندن مو كفايت نمىكند.
مسأله 381- كسى كه سر مىتراشد به احتياط واجب بايد تمام سر را بتراشد، و تراشيدن قسمتى از سر كفايت نمىكند.
مسأله 382- در تقصير بايد مقدارى از موى سر يا صورت را كوتاه كند، يا ناخن بگيرد. هر چند بهتر است فقط به ناخن گرفتن اكتفا نكند.
مسأله 383- اگر به قصد تقصير يك مو يا چند مو از بدن خود كند، هر چند از جهت كندن مو گناه نكرده ولى از احرام خارج نشده است.
وقت حلق يا تقصير
مسأله 384- حلق يا تقصير بايد بعد از سعى انجام شود، و اگر جهلًا يا سهواً قبل از سعى حلق
يا تقصير كند بايد پس از سعى، حلق يا تقصير را اعاده كند و كفاره ندارد.
مسأله 385- اگر به هر جهت حلق يا تقصير نكرد و طواف نساء را انجام داد بايد حلق يا تقصير كند، و بعد طواف نساء و نماز آن را اعاده كند.
طواف نساء
مسأله 386- بعد از حلق يا تقصير، واجب است طواف نساء انجام شود، كه از لحاظ احكام و شرايط همانند طواف عمره مىباشد، بجز نيت كه بايد با قصد طواف نساء انجام شود.
مسأله 387- لازم نيست طواف نساء را بعد از حلق يا تقصير فوراً بجا آورد، و تأخير آن مانعى ندارد. ولى تا آن را بجا نياورده بايد زن و شوهر از يكديگر اجتناب كنند.
مسأله 388- طواف نساء اختصاص به مردان
ندارد، بلكه بر زنان، كودكان و افراد خنثى نيز واجب است. و همچنين بر پيرمردان و پيرزنانى كه قادر به عمل زناشويى نيستند، و ازدواج هم نمىكنند واجب است طواف نساء بجا آورند.
مسأله 389- زنان و كودكان نيز بايد نيت طواف نساء كنند و زنان تا طواف نساء نكردهاند مرد بر آنان حلال نمىشود، و كودكان اگر طواف نساء نكنند بعد از بلوغ نمىتوانند ازدواج كنند.
مسأله 390- مجنون را اگر محرم كردهاند بايد او را طواف نساء بدهند، والا بعد از خوب شدن همسر بر او حلال نمىشود.
مسأله 391- اگر طواف نساء يا نماز آن را سهواً يا عمداً بجا نياورد بايد خودش بجا آورد و اگر به وطن بازگشته و امكان انجام آن توسط خودش
نيست يا براى او مشقت دارد نايب بگيرد. و در صورت فوت وى ولى او نيابتاً انجام دهد يا استنابه كند.
مسأله 392- اگر بعد از مراجعت شك كند كه آيا طواف نساء را انجام داده يا خير، بايستى خودش يا در صورت عدم امكان نايبش انجام دهد.
مخصوصاً اگر توجهى به وجوب طواف نساء نداشته است.
مسأله 393- نايب بايد طواف نساء را به نيت منوب عنه بجا آورد، و اگر بجا نياورد ذمه نايب مشغول است، و علاوه بر اينكه همسر بر او حلال نمىشود بايد خودش يا نايبش تدارك كند.
مسأله 394- كسى كه چندين عمره مفرده بجا مىآورد، بايد براى هر بار يك طواف نساء بجا آورد.
نماز طواف نساء
مسأله 395- بعد از طواف نساء نماز طواف نساء واجب است. و احكامى كه در نماز طواف عمره معتبر است در اين نماز هم معتبر است، بجز نيت. يعنى اين نماز را به قصد نماز طواف نساء بخواند.
مسأله 396- بعد از نماز طواف نساء زن و مرد بر يكديگر حلال مىشوند، و چيزى از محرمات احرام باقى نمىماند، بلى همانطور كه گذشت هيچ كس در حرم نمىتواند شكار كند يا درختان حرم را بكند.
مسأله 397- اگر از روى جهل به مسأله طواف عمره را انجام ندهد و به وطن برگردد، بنابر احتياط بايد يك شتر قربانى كند، حتى اگر با همسر نزديكى نكرده باشد.
مسأله 398- اگر از روى فراموشى طواف عمره يا نساء را بجا نياورد و بعد متوجه شود و دوباره فراموش كند و با همسر نزديكى كند بايد يك قربانى بدهد. و احتياط مستحب آن است كه يك شتر باشد. و اگر بطور كلى فراموش كند و يادش نيايد كفاره ندارد.
مسأله 399- در فرض سابق اگر مىتواند بايد خودش برگردد و طواف و نماز آن را بجا آورد، و اعمال بعد از آن را هم اعاده كند. و اگر نمىتواند برگردد يا مشقت دارد نايب بگيرد.
مصدود و محصور
مسأله 400- كسى كه محرم شد، واجب است اعمال عمره را تمام كند، و اگر مصدود يا محصور شد احكام خاصى دارد كه در اين قسمت بيان مىشود.
مسأله 401- به كسى كه براى عمره محرم شود و سپس از انجام اعمال وى جلوگيرى شود «مصدود» مىگويند. و اگر در اثر بيمارى قادر به انجام اعمال نشود وى را «محصور» مىگويند.
مسأله 402- اگر بعد از احرام توسط مأمورين يا
دشمن از ورود وى به مكه جلوگيرى شود، مىتواند در همان محل يك شتر يا گاو يا گوسفند قربانى كند و از احرام خارج شود. و احتياط واجب آن است كه به نيت تحليل قربانى كند. و به احتياط واجب حلق يا تقصير هم بكند.
مسأله 403- كسى كه مصدود مىشود حتى با اميد به برطرف شدن مانع مىتواند طبق احكام مصدود عمل كند، و از احرام خارج شود.
مسأله 404- اگر بعد از احرام عمره مفرده به جهت بيمارى نتوانست وارد مكه شود و اعمال عمره را انجام دهد مخير است كه در همان محلى كه بيمار شده قربانى كند يا يك قربانى به مكه بفرستد.
احكام كفارات
مسأله 405- احتياط اين است كه كفاره محرمات احرام عمره در مكه ذبح شود. ولى در شرايط فعلى كه گوشت آن مصرف فقراى مؤمن نمىشود، جايز بلكه مطابق احتياط است كه آنرا در وطن ذبح كنند، و به مصرف فقراى مؤمن برسانند.
مسأله 406- حيوانى كه به عنوان كفاره ذبح مىشود لازم نيست داراى شرايط حيوان قربانى باشد.
مسأله 407- مصرف كفارات فقرا و مساكين هستند. و احتياط اين است كه خود كفاره دهنده از آن نخورد. و اگر خورد بنابر احتياط واجب قيمت آن مقدار را كه خورده صدقه بدهد، و نزديكان او نيز اگر فقير نيستند از آن نخورند.
مسأله 408- كفاره را بايد به مؤمن غيرسيد بدهند، بلى اگر كفاره دهنده سيد باشد مىتواند كفاره را به سيد فقير بدهد.
مسأله 409- فرزندان و كسانى كه نفقه آنها بر كفاره دهنده واجب است هر چند خود آنها و كفاره دهنده فقير باشند نمىتوانند از گوشت كفاره مصرف كنند.
مسأله 410- پوست و كله و پاچه حيوانى كه به عنوان كفاره ذبح مىشود نيز بايد به مصرف فقرا