سؤال (468) آيا دختر و پسرى كه در مسئلهى ازدواج به توافق رسيده و پدر دختر هم در اين مسئله اعلام رضايت نموده، مىتوانند با هم نامه نگارى كنند و يا اينكه با هم صحبتهايى داشته باشند كه متضمن دوستى و محبت بوده و توأم با شهوت نيست، با توجه به اينكه هنوز عقدى خوانده نشده است؟
بسمه تعالى: بنابر احتياط صحبت كردن ترك شود، ولى نامه نگارى مانعى ندارد، والله العالم.
سؤال (469) آيا به آنچه كه در سؤال سابق گفته شد، عنوان شوخى و مزاح حرام صدق مىكند؟
بسمه تعالى: حكم مسئله در سؤال سابق ذكر گرديد، والله العالم.
سؤال (470) از دخترى خواستگارى نموده و خانواده هر دو طرف در همهى شروط و مقدمات ازدواج با هم توافق نمودهاند ولى اجراء عقد را به مدت سه ماه تأخير انداختهاند. آيا در اين مدت من مىتوانم با اين دختر صحبت و رفت و آمد داشته باشم. با توجه به اينكه صحبت نكردن و تماس با او براى من مشكل بوده و در عرف منطقهى ما هم مانعى ندارد؟
بسمه تعالى: قبل از اجراء عقد صحبت كردن به مقدار ضرورت اشكالى ندارد، ولى بيشتر از مقدار ضرورت حكم صحبت با نامحرم را دارد، والله العالم.
احكام نظر به زن در حال خواستگارى و عقد
سؤال (471) حكم نگاه به زن و مقدار مجاز آن در هنگام خواستگارى را بيان فرمائيد؟ و نظر مبارك را درباره روايت امام صادق (ع) كه فرمودهاند (زن در حال خواستگارى بايد لباس نازك بپوشد) چيست؟
بسمه تعالى: اگر قبل از نگاه به زن قصد ازدواج با او را داشته باشد، مىتواند به
صورت، مو و بالاى سينه او را نگاه كند و ظاهر حديث به اين معنى است كه لباسى بپوشد كه لاغرى و يا چاقى و حجم بدنش براى مرد خواستگار معلوم باشد، والله العالم.
سؤال (472) آيا جايز است كه به مو و بدن دخترى كه مىخواهم از او خواستگارى كنم، نگاه نمايم؟
بسمه تعالى: فقط مىتوانيد به صورت، دستها، مو و ساق پاى او نگاه كنيد، والله العالم.
سؤال (473) آيا نگاه كردن به زنى كه مىخواهند از او خواستگارى كنند در حالى كه لباس نازكى پوشيده جايز است؟ آيا مىتوان به راه رفتن او نگاه نمود؟ آيا نظر به صورت او جايز است؟
بسمه تعالى: نظر به مو و صورت و قسمت بالاى سينه در صورتى كه در اين اعضاء زينتى نباشد، جايز است، والله العالم.
سؤال (474) آيا در هنگام خواستگارى نگاه به زنى كه مىخواهد با او ازدواج كند در صورت ناراضى بودن زن جايز است؟ آيا گوش دادن به صداى او بدون آگاهى زن جايز است؟
بسمه تعالى: اگر ارادهى ازدواج با آن زن را دارد، جايز است كه به او نگاه نمايد، هرچند زن راضى نباشد، ولى غير از نگاه امور ديگر جايز نمىباشد، والله العالم.
سؤال (475) جوانى كه مىخواهد ازدواج نمايد و از خواهران و مادرش خواسته، دخترى را كه صالحه، مؤمنه و زيبا باشد، براى او انتخاب كنند. آنها تا به حال چند مورد را به او پيشنهاد نمودهاند. ولى آنان از جهت جمال و زيبايى مختلف مىباشند. اكنون سؤال اين است كه آيا من مىتوانم به
عكس اين دخترهايى كه به عنوان ازدواج معرفى مىشوند نگاه كنم؟ با توجه به اينكه هيچگونه شناختى از آنان ندارم، فقط براى انتخاب در ازدواج تنها به صورت آنها نگاه مىكنم؟
بسمه تعالى: در صورتى كه زنان را نشناخته و يا اينكه فقط صورت آنان را ببيند، اشكالى ندارد، والله العالم.
سؤال (476) نسبت به جواب سؤال سابق مقصود از كلمه (اگر زنان را نشناخته) چيست؟
بسمه تعالى: در صورتى كه زنانى را كه مىخواهى، از بين آنان همسر انتخاب كنى مىشناسى، فقط به صورت آنان مىتوانى نگاه نمايى، ولى در صورتى كه آنان را نمىشناسى، اگر قصد لذت نداشته باشى مىتوانى به صورت و مو هم نگاه نمايى، والله العالم.
سؤال (477) آيا كسى كه قصد ازدواج دارد مىتواند به چند زن در مجالس مختلف نگاه كند و بعد از آن يكى از آنان را انتخاب نمايد و آيا مىتواند به عكس چند نفر نگاه نموده و يكى از آنها را انتخاب نمايد؟
بسمه تعالى: در صورتى كه با قصد ازدواج و براى تعيين همسر آيندهى خود فقط به صورت خود آنان نگاه نمايد، مانعى نداشته و همچنين اگر به قصد ازدواج به صورت و موى آنان در عكس نگاه كند، مانعى ندارد، والله العالم.
خواستگارى از دختر خواستگارى شده
سؤال (478) آيا مىتوان از دختر خواستگارى شده، خواستگارى كرد؟
بسمه تعالى: در صورتى كه شخص ديگرى از او خواستگارى نموده،
خواستگارى شخص ديگر خالى از اشكال نمىباشد.
سؤال (479) يكى از برادران به من گفته: كه من معلم مىباشم و همكار خانمى دارم كه نامزد شخص ديگرى مىباشد، ولى الآن از اين نامزد پشيمان شده و به من، به خاطر وظيفهشناسى و اخلاق خوبى كه دارم علاقمند شده است، آيا اين خانم مىتواند با اين مرد همكار خود ازدواج نمايد؟
بسمه تعالى: اگر منظور از نامزدى جارى شدن عقد شرعى بين اين خانم و نامزدش مىباشد، اين زن شوهر دار بوده و ازدواج متوقف است بر وقوع طلاق صحيح از مرد اول. ولى اگر مراد از نامزدى مجرد خواستگارى و اسمگذارى اين دختر براى مرد مىباشد زن مىتواند با مرد ديگرى كه او را واجد شرايط مىداند ازدواج نمايد، البته در ازدواج دختر باكره اذن پدر بنابر احتياط واجب بايد احراز شود، والله العالم.
جريان عقد در ايام حزن و مصيبت اهل بيت (عليهم السلام)
سؤال (480) آيا جريان عقد ازدواج از اول محرم الحرام تا روز 20 صفر مكروه مىباشد، چنانچه بين عوام معروف است؟
بسمه تعالى: سزاوار است كه شخص مؤمن دوماه محرم و صفر را كه ايام حزن و مصائب اهل بيت (عليهم السلام) مىباشد، ايام شادى و خوشحالى قرار ندهد.
و بركتى هم در ازدواج در اين ايام نبوده، چنانچه اين مطلب از بعضى از روايات اهل بيت (عليهم السلام) استفاده مىشود، والله الهادى.
سؤال (481) حكم شرعى انجام مراسم عقد و ازدواج در ماه محرم و صفر چيست؟
بسمه تعالى: خوشحالى در ايام حزن و مصيبت اهل بيت (عليهم السلام) بركتى ندارد، والله العالم.
سؤال (482) من جوانى هستم كه مىخواهم اقدام به عقد ازدواج در ماه شوال
نمايم، آيا شما ماه بهترى را پيشنهاد مىفرماييد؟
بسمه تعالى: انجام مراسم عقد در اين ماه مانعى ندارد، ولى در روزهايى كه مناسب با شهادت اهل بيت (عليهم السلام) مىباشد، عقد و ازدواج بركتى ندارد، والله العالم.
سؤال (483) نظر مبارك حضرتعالى دربارهى اجراى خطبهى عقد براى يكى از پسرانم در ماه شوال را بيان نمائيد؟
بسمه تعالى: برگزارى مجلس عقد در اين ماه مانعى ندارد، البته به غير از روزهايى كه مناسب با شهادت معصومين (عليهم السلام) مىباشد، والله العالم.
احكام عقد دايم
سؤال (484) آيا همهى حقوق زن و زوجهى مسلمان در زوجهى كافر هم جارى مىشود؟
بسمه تعالى: در مورد نفقه فرقى با زوجهى مسلمان ندارد و اما در غير مورد نفقه جايز است كه شوهر او را ملزم به احكام دين خودش نمايد، والله العالم.
سؤال (485) آيا شوهر مىتواند همسرش را مجبور به رفتن با او، به مكان معينى كند مثل اينكه او را مجبور كند كه با شوهرش به خانه پدرش يا جاى ديگرى برود، در حالى كه زن مىخواهد در خانه باشد؟
بسمه تعالى: زن و شوهر بايد در زندگى با هم طبق موازين اخلاق اسلامى عمل نموده و در صورتى كه يكى از آنان در مقابل خواستهى ديگرى عذرى آورد، عذرش را كريمانه قبول نمايد، والله العالم.
سؤال (486) در صورتى كه زن بعضى از كاغذهاى خصوصى مربوط به خود را پاره كرده و دور انداخته است، شوهر مىتواند آنان را برداشته و به هم چسبانده
و مضمون آن را بخواند؟
بسمه تعالى: اگر اين عمل باعث ايجاد اختلاف و كدورت بين آنان شود، جايز نمىباشد، والله العالم.
سؤال (487) آيا شوهر مىتواند در صورت شك به همسرش نامهها و وسايل خصوصى او را بدون رضايت او بررسى و تجسس كند؟
بسمه تعالى: تجسس از زن جاير نمىباشد، مگر در صورتى كه منظور از تجسس اصلاح او و يا دفع ضررى از خود و همسرش باشد، والله العالم.
زدن و اذيت نمودن همسر
سؤال (488) آيا شوهر مىتواند همسر خود را بدون علت اذيت نمايد؟
بسمه تعالى: جايز نمىباشد، والله العالم.
سؤال (489) شوهر در چه صورتى مىتواند همسرش را كتك بزند؟ اگر شوهر همسرش را از انجام كارى منع نموده، ولى زن همچنان آن عمل را انجام مىدهد، آيا مىتواند براى تنبيهى او، وى را كتك بزند؟
بسمه تعالى: اگر كارى كه زن مىكند حرام باشد، مىتواند به مقدارى كه باعث ترك حرام باشد، او را كتك بزند. ولى در صورتى كه زن كار مباح و حلالى را انجام مىدهد، زدن او جايز نمىباشد و زن بايد اطاعت شوهرش را در تمكين جنسى و خارج نشدن از منزل بدون اجازهى او داشته باشد، والله العالم.
سؤال (490) آيا شوهر مىتواند همسرش را كتك بزند؟ اگر بين زن و شوهر اختلاف شود و زن نسبت به حجاب و صحبت با نامحرمان احساس مسئوليت نكند، در اين صورت شوهر مىتواند زن را كتك بزند تا او وادار
به رعايت حجاب شود؟
بسمه تعالى: زدن زن و زوجه جايز نمىباشد و اگر زن عملى مباح و حلال انجام مىدهد، شوهر حق كتك زدن او را ندارد، مگر در صورتى كه زن بدون عذر از شوهر تمكين نكند در اين صورت شوهر مىتواند به اندازهاى كه تمكين كند او را بزند و يا اينكه، در صورتى كه زن اقدام به انجام كار حرامى كند كه در اين صورت زدن او، به اندازهاى كه حرام را ترك كند، جايز است، والله العالم.
احكام تمكين
سؤال (491) آيا زن مىتواند هنگامى كه شوهرش از او درخواست عمل زناشويى مىكند، از آن عمل خوددارى كند و يا بگويد الآن حال ندارم و يا عذر ديگرى بياورد؟
بسمه تعالى: در صورتى كه تمكين براى زوجه حرجى و موجب سختى و مشقت باشد، واجب نمىباشد و مىتواند در مقابل خواستهى شوهر عذر بياورد و در اين صورت استحقاق نفقه را دارد، والله العالم.
سؤال (492) آيا زن مىتواند از نزديكى شوهرش با او، در صورت شرابخوارى شوهر ممانعت نمايد؟
بسمه تعالى: در صورتى كه ترك تمكين باعث جلوگيرى از شرب خمر او شود، بنابر احتياط بايد از تمكين خوددارى كند، بلكه در صورتى كه احتمال تأثير ترك تمكين عقلايى باشد، بعيد نيست كه ترك تمكين واجب باشد، والله العالم.
سؤال (493) اگر زنى علايم نشوز را ظاهر كند مثل اينكه خود را براى شوهر
آرايش نكرده و اخلاقش را با او تغيير دهد، آيا شوهر مىتواند او را از بستر خود دور سازد و يا اينكه در مكان ديگرى بخوابد با توجه به اينكه زوجه تمكين از نزديكى مىكند؟
بسمه تعالى: در صورتى كه تمكين در عمل زناشويى دارد، اگرچه آرايش نكرده و يا آنچه كه موجب تنفر شوهر است از خود زايل نكند، ناشزه محسوب نمىشود، والله العالم.
سؤال (494) محدودهى اطاعت زن از شوهر را بيان فرمائيد، با توجه به اينكه اين موضوع در رسالههاى عمليه چندان مورد بحث و بررسى قرار نگرفته است؟
بسمه تعالى: بر زن لازم است كه با شوهرش زندگى توأم با انس و الفت و براساس مواد اخلاقى و تربيتى اسلام داشته باشد و وقتى كه شوهرش از او درخواست تمكين مىكند، دعوت شوهر را اجابت نمايد و از منزل بدون ضرورت بىاجازهى شوهر خارج نشود، والله العالم.
ساقط شدن وجوب تمكين به خاطر مريضى ايدز در شوهر
سؤال (495) اگر يكى از دو زوج به مريضى ايدز مبتلا باشد، آيا طرف سالم مىتواند از عمل جنسى جلوگيرى كند؟
بسمه تعالى: بله حق اين كار را جهت دفاع از نفس دارد، والله العالم.
سؤال (496) مردى كه با زنان آفريقايى معاشرت فراوان داشته و احتمال ابتلاء اين زنها به ايدز زياد است و تبعاً احتمال ابتلاى اين مرد هم به ويروس ايدز زياد است، آيا زن او مىتواند از عمل زناشويى خوددارى كند با توجه به اينكه از مبتلا شدن به بيمارى ايدز ترس دارد؟