است از چنين مجالسى دورى كنند.
سؤال 94. چه توصيهاى به مدّاحان در مورد كيفيّت اشعار، نوحهها و مديحه سرايى مناسب شئونات اهلبيت عليهم السلام داريد؟
جواب:عزادارى ائمّه اطهار عليهم السلام، مخصوصاً خامس آل عبا عليه السلام، از افضل قربات است، و سرودن و خواندن اشعارى كه حاكى از مظلوميّت و زحمات و فداكارى آن حضرات باشد كار بسيار خوبى است؛ ولى بايد از هرگونه كارىكه باعث هتك حرمت آن بزرگواران مىشود، و موجب وهن مذهب در نظر ديگران مىگردد، و به بدن آسيب مىرساند پرهيز گردد. و تعبيراتى كه در عرف، توهين آميز است، مانند نسبت سگ به خود دادن، يا صداى حيوانات در آوردن، هيچ كدام مناسب مجالس عزادارى نيست. و بايد به همه نصيحت كنند كه از اين امور، كه باعث وهن اين مراسم بزرگ مىشود و موجب ناراحتى حضرت بقيّةاللَّه عجّل اللَّه تعالى فرجه الشّريف مىگردد، پرهيز كنند.
غلوّ
سؤال 95. آيا انعكاس بيش از حدّ مظلوميّت امام حسين عليه السلام و يارانش صحيح است؟
جواب:به يقين قربانگاه عاشورا يك صحنه غمانگيز و گريهخيز بود؛ ولىهرگز نبايد روح حماسى آن را در كنار بيان مظلوميّت آن
بزرگواران فراموش كرد. بلكه شاعران بايد ضمن اشعار سوگوارى جنبههاى حماسىعاشورا را به نظم كشند، همانگونه كه در قرون اخير توجّه شايانى به آن امر شده است و خطبا و مدّاحان به آن اهميّت مىدهند.
سؤال 96. اخيراً در بعضى مجامع و هيئتهاى مذهبى تهران اشعارى سروده و خوانده مىشود كه در ضمن آن، لفظ جلاله «اللَّه» را به ذوات مقدّسه معصومين و مانند آن بزرگواران نسبت مىدهند. مثلًا گفته مىشود من على اللّهىام، يا من حسين اللّهىام و يا زينب اللّهىام. آيا بيان اين گونه اشعار، جواز شرعى دارد؟
جواب:اين تعبيرات مناسب افراد معتقد به مكتب معصومين عليهم السلام نيست و لازم است به اين اشخاص تذكّر داده شود و آنها را از اين كار نهى كرد. و براىبزرگداشت مقام آن بزرگواران راههاى خوب و سنجيده و معقول وجود دارد كه نيازى به اين حرفها ندارد.
زبان حال
سؤال 97. بسيارى از اشعار، مربوط به مراثى شهداى كربلا و ائمّه هدى عليهم السلام جنبه زبان حال دارد، آيا اين كار مجاز است؟
جواب:منظور از زبان حال آن است كه حالت آن بزرگواران
چنين تعبيراتى را اقتضا مىكند و اين كار به دو شرط جايز است:
نخست اينكه، واقعاً اين سخنان مناسب چنان حالتى باشد، و ديگر اينكه، معلوم باشد كه زبان حال است نه زبان قال.
بيان خواب
سؤال 98. بعضى از خطبا اصرار دارند كه در منابر خود از خوابهاى مختلفى كه درباره مسائل مربوط به عزادارى يا غير آن است بهره بگيرند، آيا اين كار درست است؟
جواب:گرچه گاهى خوابها پرده از روى مسائل مهمّى برمىدارد؛ ولىبا توجّه به اينكه خواب، شرعاً حجّت نيست نبايد در منابر، زياد روى آن تكيه كرد.
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
عزادارى بانوان
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
سؤال 99. در برخى مجالس، به هنگام عزادارى كه به شكل سينهزنى يا زنجيرزنى است، پردهاى كه حائل بين آقايان و خانمها است به اصرار خانمها و فقط جهت تماشاى هيئت زنجيرزن و سينهزن برداشته مىشود؛ در حالى كه فاصله آقايان و خانمها اندك است، و عدّهاى از آقايان كه سينه و زنجير نمىزنند نيز در معرض ديد خانمها قرار دارند. آيا اين نحوه عزادارى صحيح است؟
جواب:هرگاه سينه زنها براى سينه زدن برهنه نشوند، و مشكل ديگرى ايجاد نشود، مانعى ندارد.
سؤال 100. حركت زنان با وضع نامناسب به دنبال هيأتهاى عزادارى، كه موجب بروز گناهان و آلودگىهايى مىشود، چه صورتى دارد؟
جواب:عزادارى خامس آل عبا عليه السلام و ساير معصومين عليهم السلام از افضل قربات است؛ ولى مردان و زنان بايد طورى رفتار كنند كه
آميخته با خلاف شرع نشود.
سؤال 101. نظر شما در مورد حضور خواهران با رعايت حجاب كامل در پشت دستههاى عزادارى در كوچه و خيابان چيست؟ آيا اين حضور براى تعظيم شعائر اسلامى جايز است؟
جواب:در فرض سؤال، اشكال ندارد.
سؤال 102. آيا ورود مدّاح مرد در بين عزداران خانم اشكال دارد يا خير؟ همنوايى خانمها در اين جمع چه حكمى دارد؟
جواب:مدّاح مرد اگر رعايت جهات شرعى را نمايد (در گوينده و مستمع) مانعى ندارد؛ ولى همنوايى با او اشكال دارد.
سؤال 103. شغل بعضى از خانمها ذكر توسّل به اهلبيت عليهم السلام در مجالس زنانه است. گاهى از اوقات به هنگامى كه مشغول روضهخوانى هستند مردان و يا بچّههايى كه خوب و بد را مىفهمند وارد حياط آن خانه مىشوند و صداى اين خانم را مىشنوند. حكم اين قبيل روضهخوانىها چيست؟
جواب:در اين مورد كه نوشتهايد، صداى خود را آهستهتر كند و يا بدون تكيه به صوت بخواند.
سؤال 104. در هيئتهاى عزادارى، خانمها سينه زنى مىكنند.
بعضى از آنها در محيط مربوط به خانمها روسرىهاى خود را درآورده و موهاى خود را پريشان مىكنند. آيا اين كارها اشكال شرعى دارد؟