کتاب احکام و مناسک حج

خود قرباني كند و بين نيازمندان تقسيم نمايد. ولي قرباني عيد قربان كه از اعمال حج است بايد در مني ذبح شود و تصور اسراف و تبذير نسبت به آن بيجا و اجتهاد در برابر نص است ; و غرض، پيروي از حضرت ابراهيم (ع) و به يادآوردن اطاعت و فداكاري و روحيه تسليم آن حضرت است .(مسأله 659)كساني كه از مني روز دوازدهم كوچ مي‌كنند جايز نيست پيش از ظهر كوچ كنند; ولي كساني كه روز سيزدهم كوچ مي‌كنند جايز است پس از رمي جمرات پيش از ظهر كوچ كنند و خارج شوند.(مسأله 660)اگر در اثر عذر شرعي رمي جمرات را در شب دوازدهم انجام داده بنابر احتياط واجب پيش از ظهر آن روز كوچ نكند; مگر اينكه از ماندن در مني عذر داشته باشد.

2 - رمي جمرات سه گانه در روزها:

(مسأله 661)شبهايي كه بايد در مني بيتوته كند در روز آنها واجب است جمرات سه گانه (اولي و وسطي و عقبه) را به ترتيب رمي كند; يعني به هركدام هفت ريگ بيندازد. و اگر عمدا آن را ترك كند، هر چند حج او باطل نمي شود ولي گناه كرده است .(مسأله 662)كساني كه بايد شب سيزدهم را در مني بمانند در روز سيزدهم نيز بايد جمرات را رمي كنند.(مسأله 663)در هر روز بايد به هر يك از جمرات سه گانه هفت ريگ بزند كه مجموع آنها براي كساني كه شب سيزدهم نيز مي‌مانند به ضميمه رمي جمره عقبه در روز عيد هفتاد عدد، و براي غير آنها چهل و نه عدد مي‌باشد.(مسأله 664)كيفيت، واجبات، شرايط، احكام، آداب و موارد نايب گرفتن در رمي جمرات سه گانه، به همان گونه اي

است كه در رمي جمره عقبه در روز عيد گفته شد.(مسأله 665)وقت رمي جمرات از اول آفتاب تا مغرب است . و رمي در شب يا بين اذان صبح و طلوع آفتاب براي افراد غير معذور جايز نيست .(مسأله 666)كساني كه مي‌دانند در روز نمي توانند رمي كنند - مانند بيماران و معلولين و سالخوردگان و چوپانان و كساني كه ترس دارند - جايز است در شب جلو رمي كنند و اگر شب جلو رمي نكردند و در روز نيز نمي توانند رمي كنند، در شب بعد رمي نمايند.(مسأله 667)رمي جمرات نيز از عبادات است و بايد آن را با نيت و به قصد قربت انجام دهد.(مسأله 668)رمي جمرات سه گانه بايد به ترتيب واقع شود; يعني اول جمره اولي را رمي كند، و پس از آن جمره وسطي را، و در آخر جمره عقبه را كه در گردنه بين مني و مكه معظمه واقع شده رمي كند. و اگر بر خلاف اين ترتيب عمل كرده - هر چند از روي فراموشي ياندانستن مسأله باشد - باطل است ; پس بايد دوباره به گونه اي كه ترتيب حاصل شود رمي كند. ولي اگر فرضا جمره اولي را كه بايد اول رمي شود در آخر رمي كرده اعاده رمي آن لازم نيست ; مگر اينكه عمدا و با توجه اين كار را كرده باشد و در نتيجه قصد اطاعت و قربت از او محقق نشده باشد، كه در اين صورت بايد همه را از سر گيرد.(مسأله 669)اگر پس از رمي جمرات متوجه شد از برخي گذشته ها سه ريگ يا كمتر باقي مانده يا به جمره اصابت نكرده، كافي است همان را تكميل كند و در اين صورت ترتيب ساقط است و لازم نيست دوباره جمره يا جمرات بعد را رمي كند. مثلا اگر پس از رمي جمرات سه گانه متوجه شد سه ريگ از جمره اولي و

يك ريگ از جمره وسطي را نزده است كافي است همانها را به ترتيب تكميل نمايد.(مسأله 670)اگر رمي همه جمرات يا بعضي از آنها را در برخي از روزها - عمدا يا از روي فراموشي يا ندانستن مسأله - ترك كرده است يا معلوم شود صحيح نبوده است، بايد در روز بعد قضاي آنها را بجا آورد; همچنين است اگر وظيفه چند روز را ترك كرده باشد. پس اگر تا روز سيزدهم اصلا جمرات را رمي نكرده است بايد در آن روز قضاي همه را به ضميمه وظيفه خود روز بجا آورد; و قضاي جمره عقبه را كه در روز عيد واجب بوده اول بجا آورد; بلكه بنابر احتياط واجب اول همه قضاها را به ترتيب بجا آورد، و سپس وظيفه خود روز را انجام دهد. و افضل بلكه احوط اين است كه بين وظيفه دو روز ساعتي فاصله بيندازد; و اگر قضا را در صبح و وظيفه خود روز را هنگام ظهر بجا آورد بهتر است .(مسأله 671)اگر پس از مغرب متوجه شود چند عدد از هفت ريگ همه جمرات يا بعضي از آنها را نزده يا صحيح نبوده است، بايد در روز بعد قضا نمايد. پس اگر از يك جمره چهار ريگ يا بيشتر باقي مانده بايد رمي آن جمره را از سر گيرد; و اگر سه ريگ يا كمتر باقي مانده همان باقيمانده را انجام دهد. و بنابر احتياط واجب قضاي گذشته را بر وظيفه روز مقدم بدارد.(مسأله 672)اگر پس از مغرب يقين كرد يكي از سه جمره را رمي نكرده است يا صحيح نبوده و نمي داند كدام است، بنابر احتياط در روز بعد قضاي هر سه را بجا آورد.(مسأله 673)اگر پس از رمي جمرات سه گانه متوجه شود سه ريگ يا كمتر، از يك جمره باقي مانده يا صحيح نبوده، پس اگر مي‌داند از كدام جمره باقي مانده به همان بزند; و اگر نمي داند از

كدام باقي مانده است بايد به هر كدام از آنها مقدار باقيمانده را بزند تا يقين كند وظيفه خود را نسبت به همه انجام داده است .(مسأله 674)اگر رمي جمرات يا برخي از آنها را عمدا يا از روي فراموشي يا ندانستن مسأله ترك كرده يا صحيح انجام نداده و به مكه معظمه كوچ كرده است، پس اگر ايام تشريق منقضي نشده بايد برگردد و رمي را انجام دهد; و اگر منقضي شده بنابر احتياط برگردد و انجام دهد و در سال بعد نيز در ايام تشريق قضا نمايد; و در هر صورت اگر خودش نمي تواند برگردد نايب بگيرد تا به جاي او بجا آورد. و اگر از مكه خارج شده و در راه يا وطن خود متوجه شد، پس اگر خودش در سال بعد به مكه برگشت بنابر احتياط واجب در ايام تشريق قضاي آن را بجا آورد; و اگر برنگشت نايب بگيرد تا در ايام تشريق به جاي او انجام دهد.(مسأله 675)اگر به گونه اي بيمار شود كه نمي تواند رمي جمرات يا برخي از آنها را انجام دهد، پس اگر به سالم شدن خود اميد دارد صبر كند; و اگر اميد بهبودي ندارد بايد در همان روز نايب بگيرد تا به جاي او رمي كند. و در صورت امكان بيمار را نزد جمره ببرند و به جاي او رمي كنند. و اگر پس از عمل نايب بهبودي يافت، بنابر احتياط خودش دوباره آن را بجا آورد.(مسأله 676)اگر بيمار در روز نمي تواند رمي كند ولي در شب مي‌تواند، بنابر اقوي رمي در شب بر نايب گرفتن مقدم است ; هر چند جمع بين هر دو احوط است .(مسأله 677)نايب بايد اعمال اختياري را انجام دهد; پس اگر در رمي نايب شده بايد آن را در روز بجا آورد; و اگر معذور است نبايد نايب شود. و شخص معذور نيز بايد به كسي نيابت دهد كه بتواند در روز رمي را انجام دهد.

(مسأله 678)زنها كه شبانه از مشعر به مني كوچ مي‌كنند جايز است در همان شب جمره عقبه را رمي كنند; ولي رمي جمرات سه گانه در ايام تشريق را بايد در روز انجام دهند، مگر اينكه معذور باشند.(مسأله 679)كساني كه به جهتي از جهات قرباني و سر تراشيدن را از روز عيد عقب انداخته اند، بيتوته در مني و رمي جمرات سه گانه را بايد در ايام تشريق انجام دهند. و صحت آنها بر قرباني و سر تراشيدن توقف ندارد; بلكه واجب مستقل مي‌باشند.(مسأله 680)اگر پس از گذشتن روز در انجام وظيفه روز يا در صحت آن شك كرد به شك خود اعتنا نكند.(مسأله 681)اگر پس از تمام شدن رمي و گذشتن از محل آن در صحت آن شك كرد به شك خود اعتنا نكند; و اگر در حالي كه مشغول رمي است شك كرد بايد آن را از سر گيرد. همچنين است بنابر احتياط اگر رمي را تمام كرده ولي بدون فاصله و گذشتن از محل در صحت آن شك كرد.(مسأله 682)اگر پس از شروع در رمي جمره بعد در عدد ريگهايي كه به جمره پيش زده يا در رسيدن آنها به جمره شك كرد، به شك خود اعتنا نكند; و اگر در حالي كه مشغول رمي جمره است در عدد ريگها شك كرد بايد مقداري را كه شك دارد بزند تا يقين كند هفت عدد اصابت كرده است ; و مجرد مظنه و گمان كافي نيست . همچنين است بنابر احتياط اگر پس از فراغت از رمي و پيش از شروع در رمي جمره بعد در عدد ريگها شك كند; و در اين صورت اگر به چهار عدد يقين دارد كافي است باقيمانده را بزند; و اگر به چهار عدد يقين ندارد و فاصله زماني زياد شده به گونه اي كه به موالات ضرر مي‌زند، بنابر احتياط، اصل رمي را از سر گيرد.

مستحبات مني در ايام تشريق

(مسأله 683)در ايام تشريق در مني چند چيز مستحب است :1 -در مني بماند و براي هيچ كاري حتي طواف مستحب از مني بيرون نرود; ولي اگر طواف و سعي واجب را در روز عيد بجا نياورده خوب است در روز يازدهم براي انجام آنها به مكه برود.2 -در مني بعد از پانزده نماز و در جاهاي ديگر بعد از ده نماز كه اول آنها نماز ظهر روز عيد است تكبيراتي را كه وارد شده بگويد. و بعضي از علما واجب دانسته اند; و احوط عدم ترك است ; هر چند اقوي و مشهور استحباب آنهاست . و بهتر است بدين كيفيت بگويد:

3 -تا زماني كه در مني اقامت دارد نمازهاي واجب و مستحب خود را در مسجد خيف بجا آورد. در حديث صحيح وارد شده كه هزار پيغمبر در آن مسجد نماز خوانده اند و پيامبراكرم6در نزد مناره آن نماز مي‌خوانده اند. و در حديث ديگر وارد شده : "هر كس در مسجد خيف پيش از اينكه از مني خارج شود صد ركعت نماز بخواند با عبادت هفتاد سال برابر است ; و هر كس در آن صد مرتبه : "سبحان الله" بگويد ثواب آزاد كردن بنده براي او نوشته مي‌شود; و هر كس صد مرتبه : "لا اله الا الله" بگويد با ثواب احياي نفس برابر است ; و هر كس صد مرتبه : "الحمدلله" بگويد با ثواب خراج عراقين كه در

راه خدا صدقه داده شود برابر است ." و در حديث ديگر شش ركعت نماز در آن مسجد وارد شده است .[1]ضمنا يادآور مي‌شود كه در بحث رمي جمره عقبه در روز عيد(مسأله «550)"مستحبات در حال رمي جمرات به تفصيل بيان شده است .
[1]وسائل الشيعة، كتاب الصلوة، باب «51» از ابواب "احكام المساجد"، حديث 1 و 2.نام کتاب :احكام و مناسك حجنویسنده :منتظري، حسينعليجلد :1صفحه :229

««صفحه‌اول«صفحه‌قبلیجلد :1صفحه‌بعدی»صفحه‌آخر»»««اول«قبلیجلد :1بعدی»آخر»»

فرمت PDF

شناسنامهفهرست

این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة