نمازها و زيارتهاي وارده، چنانچه نمازهاي قضاي قطعي يا احتمالي بر عهده دارند در گوشه هاي آن مكان شريف آنها را بجا آورند و خود را برئ الذمه نمايند. و احيانا هنگام شكستن دل در حق خود و خويشان و ياران و همه مؤمنين و مسلمين گرفتار ايادي شياطين و طواغيت زمان دعا كنند. ضمنا يادآور ميشود كه بر حسب احاديث معتبره : "مكه حرم خداست و مدينه حرم پيامبر خداست و صيد در مدينه و قطع درختان و گياهان (خودروي) آن همچون صيد و قطع درختان و گياهان حرم خدا نارواست ." و هر چند بنابر اقوي اين احاديث حمل بر كراهت شديده ميشود، ولي احوط اجتناب است ; و اين احتياط نسبت به صيد بين دو "حره" يعني دو رشته سنگلاخ ممتد كه شهر مدينه بين آنها واقع شده ترك نشود، و بخصوص نسبت به زوار محترم كه بر رسول الله6وارد شده و مهمان آن حضرت ميباشند.
فصل دوم :در زيارت رسول خدا6و كيفيت آن
1 -نقل است از آن حضرت كه فرمودند: "هر كس به زيارت من آيد، در روز قيامت شفيع او خواهم بود." و فرمودند: "هر كس مرا در حيات من يا پس از مرگ زيارت كند خدا را زيارت كرده است ." و فرمودند: "هر كس مرا در حيات من يا پس از مرگ زيارت كند در روز قيامت در جوار من خواهد بود." و به امام حسين (ع) فرمودند: "كسي كه مرا در حيات من يا پس از مرگ، يا پدر تو را يا برادر تو را و يا تو را زيارت كند بر من است كه در روز قيامت او را زيارت كنم و از گناهانش خلاصش نمايم ."
2 -و اما آداب زيارت به طور كلي : كسي كه ميخواهد به زيارت رسول خدا6يا ائمه هدي (ع) مشرف شود مستحب است غسل كند و لباسهاي پاك و پاكيزه بپوشد و قدمها را كوتاه بردارد و با آرامش و وقار حركت كند. و در وقت رفتن به حرم مطهر زبان خود را به ذكر و صلوات مشغول كند. و خوب است براي داخل شدن در حرم، اذن دخول بخواند; چنانكه كفعمي (ره) در مصباح فرموده است : هنگامي كه خواستي داخل شوي بر پيامبرخدا6يا يكي از مشاهد مشرفه بگو:
"اللهم اني وقفت علي باب من ابواب بيوت نبيك صلواتك عليه و آله ، و قد منعت الناس ان يدخلوا الا باذنه فقلت : "يا ايها الذين آمنوا لا تدخلوا بيوت النبي الا ان يؤذن لكم ." اللهم اني اعتقد (اعتقدت ) حرمة صاحب هذا المشهد الشريف في غيبته كما اعتقدها في حضرته، و اعلم ان رسولك و خلفائك:احياء عندك يرزقون ، يرون مقامي و يسمعون كلامي و يردون سلامي ، و انك حجبت عن سمعي كلامهم و فتحت باب فهمي بلذيذ مناجاتهم ، و اني استاذنك يا رب اولا و استاذن رسولك صلي الله عليه و آله ثانيا، و استاذن خليفتك الامام المفترض (المفروض ) علي طاعته(و در اينجا نام امامي را كه زيارت ميكني و نام پدرشان را بر زبان جاري ميكني .)
و الملائكة الموكلين بهذه البقعة المباركة ثالثا. ءادخل يا رسول الله ؟. ءادخل يا حجة الله ؟ ءادخل يا ملائكة الله المقربين المقيمين في هذا المشهد؟ فاذن لي يا مولاي في الدخول افضل ما اذنت لاحد من اوليائك فان لم اكن اهلا لذلك فانت اهل لذلك ."پس از آن آستانه راببوس و داخل شو و بگو:
3 -و اما آداب زيارت رسول خدا6: محدث قمي (ره) فرموده : "چون خواستي داخل مسجد آن حضرت شوي بايست نزد در و بخوان آن اذن دخول را و داخل شو از در جبرئيل (ع) و مقدم بدار پاي راست را در وقت دخول ; پس صد مرتبه :
"الله اكبر"بگو، پس دو ركعت نماز تحيت مسجد بگذار و برو به سمت حجره شريفه و دست بمال بر آن و ببوس آن را و بگو:
"السلام عليك يا رسول الله ، السلام عليك يا نبي الله ، السلام عليك يا محمد بن عبدالله ، السلام عليك يا خاتم النبيين . اشهد انك قد بلغت الرسالة و اقمت الصلوة و آتيت الزكاة و امرت بالمعروف و نهيت عن المنكر، و عبدت الله مخلصا حتي أتاك اليقين فصلوات الله عليك و رحمته و علي اهل بيتك الطاهرين ."[2]4 -اما كيفيت زيارت آن حضرت : زيارت آن حضرت به چند كيفيت وارد شده است . و بر هر يك از آنها عنوان زيارت آن حضرت صدق ميكند:زيارت اول :آنچه كافي و تهذيب به سند صحيح از حضرت امام صادق (ع) نقل كرده اند. و شيخ صدوق (ره) نيز آن را ذكر كرده و ما آن را از كافي نقل ميكنيم . حضرت فرمودند به طرف قبر پيغمبر6ميروي و ميايستي و بر آن حضرت سلام ميكني، پس در زاويه قبر نزد سر آن حضرت
[1]مصباح كفعمي، فصل 41، ص 472.
[2]مفاتيح الجنان، ص 315; و سلام مذكور در بحارالانوار، طبع بيروت، ج 97، ص 161 ذكر شده است .نام کتاب :احكام و مناسك حجنویسنده :منتظري، حسينعليجلد :1صفحه :256
««صفحهاول«صفحهقبلیجلد :1صفحهبعدی»صفحهآخر»»««اول«قبلیجلد :1بعدی»آخر»»
فرمت PDF
شناسنامهفهرست
در كنار ستون رو به قبله ميايستي در حالي كه شانه چپت به طرف قبر باشد و شانه راستت به طرف منبر و ميگويي :
"اشهد ان لا اله الا الله وحده لاشريك له ، و اشهد ان محمدا عبده و رسوله، و اشهد انك رسول الله ، و اشهد انك محمد بن عبدالله ، و اشهد انك قد بلغت رسالات ربك و نصحت لامتك ، و جاهدت في سبيل الله ، و عبدت الله (مخلصا) حتي أتاك اليقين بالحكمة و الموعظة الحسنة ، و اديت الذي عليك من الحق . و انك قد رؤفت بالمؤمنين و غلظت علي الكافرين ، فبلغ الله بك افضل شرف محل المكرمين . الحمدلله الذي استنقذنا بك من الشرك و الضلالة . اللهم فاجعل صلواتك و صلوات ملائكتك المقربين و عبادك الصالحين و انبيائك المرسلين و اهل السموات و الأرضين ، و من سبح لك يا رب العالمين من الاولين و الاخرين ، علي محمد عبدك و رسولك و نبيك و امينك و نجيك و حبيبك و صفيك و خاصتك و صفوتك و خيرتك من خلقك . اللهم اعطه الدرجة و الوسيلة من الجنة و ابعثه مقاما محمودا يغبطه به الاولون و الاخرون . اللهم انك قلت : "و لو انهم اذ ظلموا انفسهم جائوك فاستغفروا الله و استغفر لهم الرسول لوجدوا الله توابا رحيما." و اني اتيت نبيك مستغفرا تائبا من ذنوبي ، و اني اتوجه بك الي الله ربي و ربك ليغفرلي ذنوبي ."و اگر حاجتي داري قبر آن حضرت را در پشت شانه هاي خود قرار بده و رو به قبله كن و حاجت خود را طلب كن كه انشاء الله برآورده ميشود.[1]
[1]كافي 550/4; تهذيب 5/6; فقيه 565/2.نام کتاب :احكام و مناسك حجنویسنده :منتظري، حسينعليجلد :1صفحه :257
««صفحهاول«صفحهقبلیجلد :1صفحهبعدی»صفحهآخر»»««اول«قبلیجلد :1بعدی»آخر»»
فرمت PDF
شناسنامهفهرست
5 -ميتواني دعا كني به گونه اي كه از امام چهارم حضرت زين العابدين (ع) نقل شده كه آن حضرت پشت خود را به قبر تكيه ميداد و رو به قبله ميايستاد و عرض ميكرد:
"اللهم اليك الجات ظهري ، و الي قبر محمد6عبدك و رسولك اسندت ظهري ، و القبلة التي رضيت لمحمد6استقبلت . اللهم اني أصبحت لا املك لنفسي خير ما ارجو، و لا ادفع عنها شر ما احذر عليها. و اصبحت الامور بيدك فلا فقير افقر مني . اني لما انزلت الي من خير فقير. اللهم ارددني منك بخير فانه لا راد لفضلك . اللهم اني اعوذ بك من ان تبدل اسمي او تغير جسمي او تزيل نعمتك عني . اللهم كرمني بالتقوي و جملني (و حملني ) بالنعم و اغمرني بالعافية و ارزقني شكر العافية ."[1]6 -و روايت شده كه حضرت امام صادق (ع) زماني كه به قبر پيغمبر6رسيدند دست بر قبر گذاشتند و گفتند:
"اسال الله الذي اجتباك و اختارك و هداك و هدي بك ان يصلي عليك ."سپس گفتند:
"ان الله و ملائكته يصلون علي النبي ، يا ايها الذين آمنوا صلوا عليه و سلموا تسليما."[2]مرحوم مجلسي (ره) در بحار فرموده است كه هر چند به حسب ظاهر پشت كردن به قبر پيغمبراكرم6مخالف ادب است ولي در صورتي كه با توجه به خدا باشد و غرض استمداد از حضرت رسول6باشد مانعي ندارد; ولي در اين زمانها بهتر است به سبب تقيه ترك شود.[3]
[1]كافي 551/4; وسائل 267/10.
[2]كافي 552/4; وسائل 269/10.
[3]بحارالانوار، طبع بيروت، ج 97، ص 151.نام کتاب :احكام و مناسك حجنویسنده :منتظري، حسينعليجلد :1صفحه :258
««صفحهاول«صفحهقبلیجلد :1صفحهبعدی»صفحهآخر»»««اول«قبلیجلد :1بعدی»آخر»»
فرمت PDF
شناسنامهفهرست
7 - زيارت دوم :زيارتي است كه "ابراهيم بن ابي البلاد" از حضرت ابي الحسن (ع) (ظاهرا امام هفتم باشد) نقل ميكند. ابراهيم ميگويد حضرت به من فرمودند: هنگام سلام بر پيغمبر اكرم6چه ميگويي ؟ عرض كردم : آنچه رامي شناسم و براي ما روايت شده ; فرمودند: ميخواهي آنچه راافضل از اين است به تو ياد دهم ؟ عرض كردم : آري ; حضرت آن را به خط خود نوشتند و بر من خواندند بدين گونه : زماني كه در كنار قبر آن حضرت ايستادي بگو:
"اشهد ان لا اله الا الله وحده لاشريك له ، و اشهد انك محمد بن عبدالله . و اشهد انك رسول الله ، و اشهد انك خاتم النبيين ، و اشهد انك قد بلغت رسالة ربك و نصحت لامتك ، و جاهدت في سبيل ربك و عبدته حتي اتاك اليقين و اديت الذي عليك من الحق . اللهم صل علي محمد عبدك و رسولك و نجيبك و امينك و صفيك و خيرتك من خلقك افضل ما صليت علي احد من انبيائك و رسلك . اللهم سلم علي محمد و آل محمد كما سلمت علي نوح في العالمين . و امنن علي محمد و آل محمد كما مننت علي موسي و هارون . و بارك علي محمد و آل محمد كما باركت علي ابراهيم و آل ابراهيم انك حميد مجيد. اللهم صل علي محمد و آل محمد و ترحم علي محمد و آل محمد. اللهم رب البيت الحرام ، و رب المسجد الحرام . و رب الركن و المقام . و رب البلد الحرام ، و رب الحل و الحرام ، و رب المشعر الحرام بلغ روح محمد6مني السلام ."[1]
[1]بحارالانوار، طبع بيروت، ج 97، ص 154، به نقل از كامل الزيارات .نام کتاب :احكام و مناسك حجنویسنده :منتظري، حسينعليجلد :1صفحه :259
««صفحهاول«صفحهقبلیجلد :1صفحهبعدی»صفحهآخر»»««اول«قبلیجلد :1بعدی»آخر»»
فرمت PDF
شناسنامهفهرست
8 - زيارت سوم :زيارتي است كه بزنطي از امام هشتم (ع) نقل كرده :
"السلام علي رسول الله6(السلام عليك يا رسول الله - مصباح) السلام عليك يا حبيب الله . السلام عليك يا صفوة الله . السلام عليك يا امين الله . اشهد انك قد نصحت لامتك و جاهدت في سبيل الله و عبدته حتي اتاك اليقين . فجزاك الله افضل ما جزي نبيا عن امته . اللهم صل علي محمد و آل محمد افضل ما صليت علي ابراهيم و آل ابراهيم انك حميد مجيد."[1]9 - زيارت چهارم :زيارتي است كه شيخ كفعمي (ره) در مصباح ذكر كرده است :
"السلام علي رسول الله امين الله علي وحيه و عزائم امره ، الخاتم لما سبق و الفاتح لما استقبل و المهيمن علي ذلك كله و رحمة الله و بركاته . السلام علي صاحب السكينة ، السلام علي المدفون بالمدينة . السلام علي المنصور المؤيد، السلام علي ابي القاسم محمد و رحمة الله و بركاته ."[2]ضمنا مخفي نماند كه براي آن حضرت زيارتهاي طولاني بسياري نقل شده است ; ولي ما براي اختصار به همين چهار زيارت اكتفا ميكنيم . و آنچه مهم است خضوع و خشوع و شكستن دل و ارتباط معنوي با آن بزرگواران ميباشد. و هر كس مايل باشد ميتواند به كتابهاي مفصل از جمله بحارالانوار مرحوم مجلسي مراجعه كند.[3]
[1]كافي 552/4; تهذيب 6/6; وسائل 268/10.
[2]مصباح كفعمي، فصل 41، ص 474.
[3]بحار، ج 97، طبع بيروت .نام کتاب :احكام و مناسك حجنویسنده :منتظري، حسينعليجلد :1صفحه :260
««صفحهاول«صفحهقبلیجلد :1صفحهبعدی»صفحهآخر»»««اول«قبلیجلد :1بعدی»آخر»»
فرمت PDF
شناسنامهفهرست
فصل سوم :برخي از اعمال و دعاهاي مسجد رسول الله6
در برخي از اعمال و دعاهايي كه در مسجد رسول الله6پس از زيارت آن حضرت وارد شده است :1 -بر حسب حديث صحيح حضرت امام صادق (ع) فرمودند: "زماني كه از دعا نزد قبر پيغمبر6فارغ شدي به طرف منبر آن حضرت برو و دست خود را بر آن بمال، و دو قبه پايين آن را كه مانند دو انار ميباشند بر صورت و چشمان خود بمال كه گفته ميشود در آن شفاي چشم است . و در آنجا بايست و حمد و ثناي خدا را بجا آور و حاجت خود را طلب كن كه رسول خدا6فرمودند: بين منبر من و خانه من باغي از باغهاي بهشت است و منبر من بر دري از درهاي بهشت واقع شده . پس از آن به طرف مقام پيغمبر6ميروي و هر چه خواستي در آنجا نماز ميخواني . و هنگام ورود وخروج از مسجد صلوات بر آن حضرت بفرست و در آن مسجد بسيار نماز بخوان ."[1]2 -و بر حسب آنچه مرحوم مجلسي در بحارالانوار[2]از شيخ مفيد و سيد بن طاووس و شهيد اول و ديگران نقل كرده، پس از زيارت و دعا نزد قبر آن حضرت يازده مرتبه : "انا أنزلناه" بخوان، پس به طرف مقام پيغمبر6كه بين قبر و منبر واقع شده برو و در كنار ستون پهلوي منبر بايست و منبر را در جلوي خود قرار بده و چهار ركعت نماز زيارت بخوان، و اگر نمي تواني دو ركعت بخوان . و پس از سلام و تسبيح بگو:
"اللهم هذا مقام نبيك و خيرتك من خلقك جعلته روضة من رياض جنتك ، و شرفته علي بقاع ارضك برسولك ، و فضلته
[1]كافي 553/4; وسائل 270/10.
[2]بحارالانوار، طبع بيروت، ج 97، ص 164.نام کتاب :احكام و مناسك حجنویسنده :منتظري، حسينعليجلد :1صفحه :261
««صفحهاول«صفحهقبلیجلد :1صفحهبعدی»صفحهآخر»»««اول«قبلیجلد :1بعدی»آخر»»
فرمت PDF
شناسنامهفهرست