کتاب احکام و مناسک حج

جديدترين استفتائات حج

این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة

استطاعت

(سؤال 1003)كساني كه مي‌توانند آزاد به حج بروند، آيا واجب است به طور آزاد به حج بروند يا اينكه مي‌توانند به طور دولتي و با نوبت چند سال بعد مشرف شوند؟جواب :در صورت استطاعت اگر مي‌توانند واجب است فورا به حج بروند.(سؤال 2)شخصي اسمش پس از چند سال براي حج درآمده ولي فعلا فقير است، چه كند؟ و چنانچه تبذير كرده و فقير شده باشد وظيفه اش چيست ؟جواب :اگر حج قبلا در ذمه او مستقر نشده و فعلا هم متمكن نيست مي‌تواند فيش آن را بفروشد; ولي در صورت تبذير بنابر احتياط واجب فيش حج رانفروشد و خودش مشرف شود.(سؤال 3)آيا اصولا فروختن فيش حج واجب كه با قرعه به دست آورده جايز است ؟ خريدن آن چطور؟جواب :در فرض سؤال اگر راه ديگري براي تشرف به حج ندارد فروختن آن جايز نيست ; ولي خريدار اگر نداند بر فروشنده حج واجب است يا نه، براي او اشكال ندارد.(سؤال 4)شخصي چهار پسر دارد و براي همه آنها زن گرفته است و خرج ساليانه خود را نيز دارد و قرض نداشته و درآمدش هم با پسرانش يكجاست و الان اين پدر و فرزندانش خرج دو نفر را كه به مكه بروند دارا هستند، آيا حج واجب است

يانه ؟ و اگر واجب است آيا بر پدر واجب است يا پسر؟جواب :اگر در مال شريك هستند، هر كدام كه با فرض تقسيم مال مستطيع باشد حج بر او واجب است ; و اگر هيچ كدام مستطيع نباشند بر هيچ يك واجب نيست .(سؤال 5)پدري كه بعد از ثبت نام براي حج فوت كرده و اكنون داراي چند پسر است و اجازه حج تنها به يكي از پسران داده مي‌شود، آيا در چنين موردي استطاعت طريقي براي كدام حاصل مي‌شود؟جواب :در مرحله اول حج پدر را اگر مستطيع بوده بايد تأمين كرد; و در مرحله بعد براي هر كدام - هر چند با قرعه يا خريدن سهم ديگري - ممكن باشد، استطاعت حاصل مي‌شود.(سؤال 6)شخصي قبلا حج بر او مستقر نشده اما در موقع ثبت نام جهت حج تمتع مستطيع بوده و ثبت نام نموده و بعد از نظر مالي محتاج شده و نياز به پول سپرده در بانك پيدا كرده است، آيا مي‌تواند پول را پس بگيرد يا خير؟ و چنانچه در سال اول يا سالهاي بعد قرعه به نام او اصابت كند آيا فرق دارد يا نه ؟جواب :اگر قبل از تمكن از تشرف به حج از استطاعت خارج شده باشد حج بر او واجب نيست ; واگر مشرف شود كفايت از حجة الاسلام نمي كند.(سؤال 7)شخصي كه دارايي او قريب هفتصد و پنجاه هزار تومان - از اصل ملك و خانه اي كه ارث به او رسيده - به اضافه يك باب منزل مسكوني بوده و اكنون از دنيا رفته است و داراي همسر و دو فرزند صغير مي‌باشد و معاش آنان از همين املاك مذكور تأمين مي‌شود، آيا شخص متوفي مستطيع بوده است يا خير؟ و در صورت وجوب حج آيا حج بلدي گرفته شود يا اينكه ميقاتي كفايت مي‌كند؟ و آيا مي‌شود مخارج حج از كل تركه

پرداخت شود؟جواب :دارا بودن مبلغ مذكور ملاك نيست و شرايط استطاعت در مناسك[1]مذكور است . واگر استطاعت متوفي مشكوك باشد و وصيت به استيجار حج هم نكرده باشد استيجار واجب نيست ; و اگر استطاعت محرز باشد حج ميقاتي كفايت مي‌كند و اجرت آن از اصل تركه اخراج مي‌شود.(سؤال 8)اگر كسي در ميقات مستطيع شود و حجة الاسلام بجا آورد كفايت مي‌كند يا نه ؟ و آيا در فرض مسأله رجوع به كفايت شرط مي‌باشد؟جواب :بلي مجزي است ; و رجوع به كفايت به معنايي كه در مسأله «50» مناسك ذكر شده است شرط استطاعت مي‌باشد.(سؤال 9)در مواردي كه نهاد يا ارگاني فردي را به حج مي‌فرستد بدون اينكه ملزم باشد كاري انجام دهد، آيا از موارد حج بذلي است ؟ و آيا قبول آن واجب مي‌باشد؟جواب :حكم حج بذلي را دارد و اگر مانعي در بين نباشد قبول آن واجب مي‌باشد.(سؤال 10)اگر كسي كه خودش مستطيع است از ديگري نايب شود يا نيت حج استحبابي نمايد، حج او صحيح است يا باطل ؟جواب :صحيح بودن حج او محل اشكال است .(سؤال 11)شخصي واجد شرايط حج مي‌باشد ولي نوه اي دارد كه شرعا و عرفا به زن احتياج دارد و اگر زن نگيرد به حرام مي‌افتد، در اين صورت كدام مقدم است ؟جواب :اگر ترك اقدام به ازدواج نوه اش بر خلاف شأن او باشد، اقدام به ازدواج مقدم است ; و در غير اين صورت حج
[1]احكام و مناسك حج، باب اول، فصل دوم .نام کتاب :احكام و مناسك حجنویسنده :منتظري، حسينعليجلد :1صفحه :329

««صفحه‌اول«صفحه‌قبلیجلد :1صفحه‌بعدی»صفحه‌آخر»»««اول«قبلیجلد :1بعدی»آخر»»

فرمت PDF

شناسنامهفهرست

مقدم مي‌باشد.(سؤال 12)آيا كسي از منافع خمس و زكات كه گرفته مستطيع مي‌شود؟ و آيا خمس و زكات جزو تركه ميت است يا نه ؟جواب :مستطيع مي‌شود و جزو تركه او محسوب است .(سؤال 13)شخصي طبق وصيت پدر كه پول به حساب سازمان حج واريز كرده است به نيابت از او به مكه آمده در حالي كه خود فرزند نيز استطاعت مالي داشته است، آيا به نيابت پدر حج بجا آورد يا حج خود را انجام دهد؟جواب :اگر پدر وصيت كرده باشد كه فرزندش حج نيابتي را انجام دهد و فرزند با قطع نظر از فيش حج پدرش متمكن از رفتن نباشد، بايد حج نيابتي را انجام دهد و هر وقت متمكن شود براي خودش انجام دهد; و اگر خصوص او را براي حج نيابتي تعيين نكرده باشد بايد براي پدرش نايب بگيرد و با فيش حج پدرش در صورت امكان براي خودش حج بجا آورد.(سؤال 14)شخصي بجز براي قرباني استطاعت حج را داراست، آيا حج بر او واجب است ؟جواب :واجب نيست .

نيابت

(سؤال 15)شخصي هنگام ثبت نام حج، ديگري را براي حج نايب قرار مي‌دهد و بعد مثلا در سال «70» نوبت حج نيابتي مي‌رسد و اتفاقا نايب در همان سال خودش مستطيع مي‌باشد; اولا: نايب كدام يك را بايد انجام دهد، حج استطاعتي يا نيابتي را؟ ثانيا: بر فرض اگر حج استطاعتي راانجام داد چه حكمي دارد؟جواب :در فرض سؤال بعيد نيست كه حصول استطاعت

كاشف از بطلان اجاره باشد و حجي كه براي خودش انجام داده صحيح و كافي از حجة الاسلام باشد; و اگر از مستأجر پولي گرفته باشد بايد به او برگرداند و يا با توافق طرفين اجاره را تجديد نمايند. بلي اگر وقت حج نيابتي موسع باشد و متعين نبوده كه در همان سال انجام دهد بايد حج نيابتي را در سالهاي بعد، قبل از پايان وقت تعيين شده انجام دهد.(سؤال 16)افرادي كه قرائت نمازشان درست نيست و يا به علت عذري نمي توانند وقوف اختياري مشعر را درك كنند اگر بدون دريافت وجه به نيابت ديگري محرم شوند، آيا عملشان براي منوب عنه مجزي است يا نه ؟جواب :محل اشكال است .(سؤال 17)كساني كه قرائت آنان صحيح نيست آيا مي‌توانند در حج و عمره واجب يا مستحب نيابت كنند يا نه ؟ آيا اصل احرام آنان صحيح نيست يا اينكه محرم شده اند و از احرام خارج نمي شوند؟جواب :اگر نتوانند صحيح آن را ياد بگيرند اجير شدن آنها در حج واجب صحيح نيست ; و اگر اجير شوند احرام آنها باطل مي‌باشد. ولي نيابت تبرعي در حج مستحب حكم حج خودشان را دارد كه احرام آنها صحيح است ; ولي نماز طوافها را بايد خودشان بخوانند و بنابر احتياط نايب هم بگيرند.(سؤال 18)شخصي واجد شرايط نيابت نبوده و در ميقات نيابتا محرم شده ولي بعد از ورود به مكه با سعي و تلاش فراوان خود را واجد شرايط نموده، آيا نيابت به نحو مذكور صحيح و مجزي است يا نه ؟ مثلا قرائت او صحيح نبوده و پس از ورود به مكه در ظرف چند روز قرائت خود را تصحيح كرده است .جواب :با فرض اينكه هر يك از اعمال را قبل از عمل به آن

ياد گرفته و تمام اعمال را صحيح انجام داده حج نيابتي او صحيح است .(سؤال 19)اگر بين دو عمره كمتر از يك ماه فاصله شود بايد عمره دوم را به قصد رجاء بجا آورد; حال چنانچه عمره دوم نيابت باشد نايب مي‌تواند براي آن اجرت بگيرد يا خير؟ و چنانچه بر منوب عنه انجام عمره مفرده واجب باشد كفايت مي‌كند يا خير؟جواب :اگر هر دو براي خودش نباشد فاصله معتبر نيست .(سؤال 20)كسي كه در سعي يا طواف عمره تمتع يا عمره مفرده نياز به نايب پيدا كرده است، آيا نايب بايد در حالي كه محرم است نيابت كند يا خير؟ و آيا بايد با احرام طواف را بجا آورد يانه ؟جواب :ظاهرا احرام شرط نيست و در لباس مخيط نيز جايز است .(سؤال 21)افرادي با اينكه قرائتشان درست نيست و كلمات نماز را نمي توانند درست بگويند در حج نايب مي‌شوند و اعمال را براي منوب عنه انجام مي‌دهند، بعد متوجه مي‌شوند كه نمي توانسته اند نايب شوند; اين افراد چگونه از احرام خارج مي‌شوند و براي حج چه وظيفه اي دارند؟جواب :در فرض سؤال نيابت او باطل است و بايد براي منوب عنه كسي را كه مي‌تواند حج صحيح انجام دهد استيجار نمايند; و خود او بنابر احتياط براي نماز طواف نايب هم بگيرد و سپس طواف نساء و نماز آن را انجام دهد و بعد از آن براي نماز آن نايب نيز بگيرد تا از احرام خارج شود.(سؤال 22)آيا شخص زنده در موردي كه مي‌تواند نايب بگيرد بايد از بلد نايب بگيرد يا از ميقات ؟ واگر ديگري براي او