کتاب احکام و مناسک حج

چند گام به جلو رانده شده است و پس از آن به جاي اينكه همان مقدار را جبران كند شوط ديگري بجا آورده است و به اين ترتيب مجموعا هفت شوط تمام و يك شوط ناقص مي‌شود، آيا اين طواف صحيح است يا نه ؟جواب :صحيح نيست .(سؤال 103)شخصي در شوط اول طواف بوده كه نماز جماعت شروع مي‌شود و طواف را قطع مي‌كند و مشغول نماز مي‌شود و پس از نماز، طواف را از سر مي‌گيرد و هفت شوط كامل بجا مي‌آورد، آيا طواف او صحيح است ؟جواب :اگر بدون به هم خوردن موالات از سرگرفته باشد اشكال دارد. بلي اگر از روي سهو و غفلت كمتر از يك شوط بر طواف خود اضافه كرده باشد اشكال ندارد; هر چند خوب است طواف را اعاده نمايد.(سؤال 104)اگر كسي طواف را فراموش كند يا باطل انجام دهد، آيا مي‌تواند در ماههاي غير حج انجام دهد؟جواب :ظاهرا مانعي ندارد.(سؤال 105)اگر كسي از روي اشتباه طواف را از ركن يماني شروع و به همانجا ختم كرده باشد و پس از خواندن نماز طواف متوجه شده باشد، طواف او چه حكمي دارد؟ و چنانچه در اثناي طواف متوجه شده و طوافش را به حجر الاسود ختم كرده باشد، مقدار زايد ضرري به طواف او مي‌رساند يا نه ؟جواب :در فرض سؤال بنابر احتياط شوط آخر را به حجر الاسود ختم كند و نماز طواف را بخواند و سپس طواف و نماز را اعاده نمايد.(سؤال 106)كسي كه مي‌داند يا احتمال مي‌دهد كه مقداري از طوافش را بدون اختيار انجام مي‌دهد - يعني جمعيت

او را مي‌برند - آيا مي‌تواند از اول نسبت به آن مقداري كه جمعيت او را مي‌برند نيز قصد طواف كند و آن مقدار را مثل طواف سواره حساب كند يا نه ؟جواب :مشكل است .(سؤال 107)مواردي كه بايد طواف را احتياطا تمام كند و پس از نماز طواف آن را اعاده نمايد، آيا اگر يك طواف به قصد اعم از تمام و اتمام انجام دهد (يعني چنانچه آن مقدار كه انجام شده باطل بوده، تمام هفت شوط به قصد طواف باشد و چنانچه صحيح بوده به متمم آن قصد طواف داشته باشد) و دو ركعت نماز بخواند كافي است يا نه ؟جواب :خالي از اشكال نيست .(سؤال 108)شخصي در عمره تمتع بعد از تقصير مي‌فهمد طواف وسعي او باطل بوده و مجددا طواف و سعي رابا لباس دوخته انجام مي‌دهد; آيا عمل او مجزي و صحيح است يا نه ؟ و در فرض مذكور آيا بايد تقصير را هم تكرار كند يا نه ؟جواب :در فرض سؤال طواف و سعي او صحيح است و بايد تقصير را اعاده كند; و پوشيدن لباس دوخته اگر از روي جهل بوده كفاره ندارد.(سؤال 109)كسي كه از طواف - حتي در خارج مطاف - عاجز است و به خاطر گراني طواف با تخت روان انجام آن براي او مشكل است، آيا طواف نيابتي در محدوده از او كفايت مي‌كند؟جواب :صرف مشكل بودن مجوز نايب گرفتن نيست ; بلي اگر به حد عسر و حرج برسد مانعي ندارد.(سؤال 110)اشخاصي كه قادر به طواف نيستند آيا بايد نايب بگيرند يا با تخت روان طواف داده شوند؟ با اينكه متصديان تخت روان در خارج محدوده طواف مي‌دهند.

جواب :بايد با تخت روان طواف كنند; و طواف در خارج از محدوده در صورت اتصال عرفي به طواف كنندگان در حال اختيار نيز مانعي ندارد.(سؤال 111)شخصي در عمره تمتع پس از اتمام طواف به دليل دلچسب نبودن طواف بدون خواندن نماز آن يك طواف ديگر بجا مي‌آورد و بعدا نماز و سعي و سپس تقصير را انجام مي‌دهد، آيا عمل او درست است ؟جواب :بنابر اقوي عملش صحيح است .(سؤال 112)شخصي طواف خود را به هم مي‌زند و طواف دوم را شروع مي‌كند و آن را نيز به هم مي‌زند و طواف سوم را آغاز كرده و به اتمام مي‌رساند، وظيفه او چيست ؟جواب :اگر بدون به هم خوردن موالات دوباره شروع كرده باشد اشكال دارد و بنابر احتياط بايد بعد از به هم خوردن موالات، طواف و نماز آن را اعاده نمايد.(سؤال 113)زني با شوهرش كه يك دور طواف را انجام داده بوده نيت طواف كرده و با او ادامه داده است و بعد از شوط آخر مرد كه شوط ششم زن است، او به جاي اينكه يك شوط ديگر انجام دهد تا طوافش كامل شود طواف را از سر گرفته و بعد نماز طواف خوانده است ; آيا طواف زن صحيح است ؟جواب :بايد يك شوط به نيت اتمام طواف اول انجام دهد و نماز طواف را اعاده نمايد.(سؤال 114)بعد از پايان هفت شوط چند قدمي را به قصد جزئيت پيموده است، آيا طوافش باطل شده يا نه ؟جواب :اگر از روي علم و عمد بوده طوافش باطل است ; و اگر از روي سهو و غفلت بوده صحيح است .(سؤال 115)شخصي بيش از چهار شوط از طواف انجام

نداده و بدون خواندن نماز طواف شروع به سعي كرده و چند شوط آن را انجام داده است و سپس تقصير نموده و از احرام خارج مي‌شود، تكليفش چيست ؟جواب :بنابر احتياط آن طواف را تكميل كند و نماز آن را بخواند و سپس طواف و نماز را اعاده كند و بعد از آن باقيمانده سعي را انجام دهد و سپس اعاده نمايد و بعد از آن تقصير را اعاده كند; و اگر از روي جهل يا نسيان بوده كفاره ندارد.(سؤال 116)كسي نتوانسته است بيش از دو شوط از طواف خود را انجام دهد و بقيه شوطها را ديگري به جاي او انجام داده است، وظيفه او چيست ؟جواب :اگر بعدا متمكن شود - هر چند به وسيله تخت روان - طواف را اعاده نمايد; و اگر متمكن نباشد، بنابر احتياط براي انجام يك طواف كامل نايب بگيرد.(سؤال 117)كسي كه وظيفه اش اتمام و اعاده طواف است، آن را تمام كرده و مشغول اعاده است كه دوباره در يكي از شوطها، طواف مثل اول قطع مي‌شود; آيا اين طواف را نيز بايد اتمام و اعاده نمايد؟جواب :اگر مثل اول باشد اتمام آن طواف لازم نيست و اعاده كفايت مي‌كند.(سؤال 118)كسي در اثناي طواف آن را قطع كرده و از اول شروع نموده، آيا طواف او صحيح است ؟ و چنانچه اعمال بعدي و تقصير را انجام داده باشد وظيفه او چيست ؟جواب :اگر قبل از به هم خوردن موالات از سر گرفته باشد محل اشكال است و بنابر احتياط بايد طواف و اعمال بعدي را اعاده نمايد.(سؤال 119)در اثر ناچاري براي نظافت مسجدالحرام

عده اي را از مطاف خارج كردند و اينها به خيال به هم خوردن موالات عرفيه طواف را از سر گرفتند; با شك در به هم خوردن موالات آيا طوافشان درست است ؟جواب :اگر در آن حال معتقد بوده اند كه موالات به هم خورده و بعد از انجام طواف شك حاصل شده است اعتنا به شك نكنند; و اگر در حال شك طواف را از سر گرفته باشند بنابر احتياط بعد از بر هم خوردن موالات طواف را اعاده نمايند.(سؤال 120)اگر كسي در اثناي سعي متوجه شود كه طواف او بيش از هفت شوط بوده تكليف او چيست ؟جواب :اگر زيادي كمتر از يك شوط باشد طواف صحيح است ; و اگر بيشتر باشد بنابر احتياط طواف و نماز آن را اعاده كند و سعي را هم بعد از اتمام اعاده نمايد.(سؤال 121)شخصي طواف خود را انجام داده و بعدا دو شوط به قصد رجاء براي جبران نقص احتمالي بجا آورده است، آيا اين عمل خللي به طواف او مي‌رساند؟جواب :اضافه بي مورد بوده، ولي چون به قصد رجاء بوده نه به قصد جزئيت، به طوافش خللي نمي رساند.(سؤال 122)شخصي بعد از اتمام طواف سهوا يك شوط زياد كرده است و بعد مردد است كه سه يا چهار شوط ديگر بجا آورده است، و سپس همه اعمال عمره را نيز بجا آورده ; آيا طواف او باطل است ؟ و آيا ترديد در عدد شوطهاي اضافي مضر نيست ؟جواب :بنابر احتياط طواف و اعمال بعد از آن را اعاده نمايد.(سؤال 123)شخصي چند متر از يك شوط را خراب كرده است و چون دقيقا اول و آخر آن معلوم نيست يك شوط كامل از حجرالاسود شروع و به آنجا ختم مي‌كند - به قصد اينكه آنچه

خراب شده به نحو صحيح انجام شود و زيادي قبلي و بعدي مقدمه علميه باشد جهت اطمينان - آيا اين طواف صحيح است ؟جواب :اگر زايد بر مقدار باطل را به قصد طواف انجام نداده باشد طوافش صحيح است ; ولي اطلاق مقدمه علميه بر تمام مقدار زايد صحيح نيست، بلكه فقط مقدار مشكوك از باب مقدمه علميه مي‌باشد.(سؤال 124)شخصي شوط اول طواف را در حالي كه ناقص بوده رها مي‌كند و پس از آن شش شوط ديگر بجا مي‌آورد و بعد از آن نقيصه شوط اول را بجا مي‌آورد، آيا طواف او صحيح است ؟جواب :صحيح نيست .(سؤال 125)شخصي به جهت عذري طواف را قطع كرد و موالات به هم خورد; قبل از نصف، يا بعد از نصف و قبل از چهار، يا بعد از اكمال چهار، وظيفه او چيست ؟جواب :در فرض اول طواف باطل، و در فرض دوم بنابر احتياط واجب اتمام و اعاده لازم، و در فرض سوم اتمام كافي است و اعاده بعد از اتمام و نماز آن بنابر احتياط استحبابي مي‌باشد.

شك در طواف

(سؤال 126)اگر در اثناي طواف در صحت شوط سابق يا صحت جزئي از شوطي كه مشغول است و محل آن گذشته است شك كند وظيفه او چيست ؟جواب :اعتنا نكند.(سؤال 127)كسي در وقت طواف شك در شوطها پيدا كرد و بعد گمانش به يك طرف رسيد و بنا را بر آن طرف گذاشت و بعد

از انجام اعمال يقين به صحيح بودن طواف خود پيدا كرد، آيا طواف او صحيح است ؟جواب :صحيح است .(سؤال 128)اگر در حال طواف يا سعي و يا در نماز شك كند كه شوط چندم و يا ركعت چندم است و با همين حال طواف يا سعي و يا نماز را ادامه دهد و بعد به يك طرف شك يقين كند و اعمال را تمام كند، آيا عملش با اين كيفيت صحيح است ؟جواب :ادامه دادن نماز در حال شك صحيح نيست ; ولي اگر طواف و سعي را در حال شك به اميد اينكه شك او مبدل به يقين شود ادامه دهد، در صورت تبدل شك به يقين صحيح بودن آن بعيد نيست .(سؤال 129)در مواردي كه شخص در عدد شوطها شك مي‌كند اگر تجديد طواف نمايد و در اثناي آن كشف شود كه طواف اول شش شوط بوده تكليف او چيست ؟جواب :طوافي را كه دوباره شروع كرده است رها نمايد و طواف اول را تكميل كند.

نماز طواف

(سؤال 130)در موقعي كه شخص طواف كرده و در اثر زيادي جمعيت نتوانسته است نزديك مقام نماز بخواند و در آن وقت چاره اي نداشته، آيا نماز او صحيح است يا خير؟ و در صورت امكان خواندن نماز در نزديك مقام، اعاده آن در همان روز يا روزهاي ديگر لازم است ؟جواب :اگر در محل نزديك ممكن نبوده، صحيح است و اعاده آن لازم نيست .(سؤال 131)احيانا انسان مي‌داند كه اگر نماز طواف را

شروع كند طواف كننده ها مي‌آيند و او را حركت مي‌دهند و جابجا مي‌كنند، ولي در عين حال نماز را شروع مي‌كند; آيا اگر اين نماز را تمام كند صحيح است يا نه ؟جواب :اگر بداند اشكال دارد; ولي اگر شك داشته باشد و به اميد اينكه بتواند بخواند شروع كند اشكال ندارد.(سؤال 132)اگر كسي نماز طواف را در غير مقام ابراهيم (ع) بخواند و با اعتقاد به صحيح بودن آن بقيه اعمال را انجام دهد وظيفه او چيست ؟جواب :نماز را در پشت مقام اعاده كند و بقيه اعمال او صحيح است .(سؤال 133)آيا جايز است كه نماز طواف واجب را احتياطا به نماز يوميه و يا به نماز طواف مستجب امام اقتدا كرد يا جايز نيست و فقط بايد نماز طواف واجب باشد؟جواب :اقتدا به نماز يوميه يا نماز طواف واجب رجاءا در صورت عدم اكتفا به آن و اعاده آن به نحو فرادي مانعي ندارد; ولي اقتدا به نماز طواف مستحب صحيح نيست .(سؤال 134)آيا "صلاة معادة"[1]در نماز طواف واجب مشروع است يا خير؟جواب :مشروعيت آن محرز نيست، ولي به قصد رجاء مانعي ندارد.(سؤال 135)كسي كه هر چه كوشش مي‌كند موارد غير صحيح قرائت خود را تصحيح نمايد نمي تواند و نيز شخص ديگري را جهت اقتدا كردن و يا تلقين نمودن قرائت صحيح پيدا نمي كند، وظيفه اش چيست ؟
[1]"صلاة معادة" به نمازي مي‌گويند كه بر انسان واجب بوده و بجا آورده است و دوباره بخواهد آن را بخواند.نام کتاب :احكام و مناسك حجنویسنده :منتظري، حسينعليجلد :1صفحه :359

««صفحه‌اول«صفحه‌قبلیجلد :1صفحه‌بعدی»صفحه‌آخر»»««اول«قبلیجلد :1بعدی»آخر»»

فرمت PDF

شناسنامهفهرست