کتاب احکام و مناسک حج

ششم :حمام رفتن ; و بهتر بلكه احوط اين است كه محرم بدن خود را با كيسه و مانند آن نسايد.هفتم :لبيك گفتن محرم در جواب كسي كه او را صدا زند.

تروك و محرمات احرام

بيست و نه چيز است كه شخص محرم به طور قطع يا به احتياط واجب بايد از آنها اجتناب كند; و ارتكاب بعضي از آنها سبب اعاده عمره يا حج، و ارتكاب بسياري از آنها موجب كفاره مي‌شود:

شكار حيوان وحشي صحرايي

"شكار حيوان وحشي صحرايي" است ; مگر در مواردي كه استثناء شده است .(مسأله 204)در حال احرام شكار كردن حيوان وحشي صحرايي و كمك كردن به صياد در صيد آن و نشان دادن شكار به او هر چند با اشاره باشد حرام است ; چه صياد در حال احرام باشد يا نه . همچنين بر محرم حرام است حيواني را كه ديگري شكار كرده ذبح نمايد.(مسأله 205)شكار حيوان وحشي در حرم جايز نيست ; هر چند شكارچي در حال احرام نباشد.(مسأله 206)خوردن گوشت شكار صحرايي در حال احرام حرام است ; چه خودش شكار كند يا ديگري، شكار كننده در حال احرام باشد يا نباشد، شكار از حرم باشد يا از خارج حرم .(مسأله 207)بنابر مشهور شخص محرم اگر شكار را بكشد يا ذبح نمايد در حكم ميته است و حتي غير محرم نيز بنابر احتياط بايد از آن اجتناب كند. همچنين است صيد حرم اگر كشته يا ذبح شود; هر چند كشنده آن در حال احرام نباشد.(مسأله 208)حيوان وحشي صحرايي اگر در خارج حرم صيد

و ذبح شود، خوردن گوشت آن در داخل حرم براي كساني كه در حال احرام نيستند مانعي ندارد; ولي اگر آن را زنده وارد حرم كردند ذبح آن در حرم جايز نيست، بلكه بايد آن را رها كنند.(مسأله 209)پرندگان نيز جزو شكار صحرايي محسوبند و شكار آنها بر محرم حرام است ; همچنين است ملخ . و بايد شخص محرم دقت كند كه ملخها زير دست و پا تلف نشوند.(مسأله 210)جايز نيست محرم حيوان شكار شده مانند آهو و كبوتر و ساير پرندگان را بخرد و يا آنها را حبس و نگهداري نمايد. و اگر پيش از احرام در خارج حرم آنها را شكار كرده يا خريده باشد، پس از اينكه محرم شد بايد فورا آنها را رها نمايد; و اگر پرنده پر در نياورده يا پرهاي آن را چيده اند بايد از آن محافظت نمايد تا پر در آورد و سپس آن را رها كند. همچنين است حكم شكار و پرنده اي كه از خارج حرم وارد حرم كنند; هر چند وارد كننده در حال احرام نباشد. و نيز چنين است حكم شكار و پرندگان حرم حتي نسبت به كسي كه در حال احرام نيست ; ولي اگر محرم در وطن خود شكار و پرنده اي دارد لازم نيست در وقت احرام او در ميقات آنها را رها كنند.(مسأله 211)جايز نيست محرم حيوانات درنده را شكار كند يا بكشد و يا اذيت نمايد; مگر اينكه قصد او كنند يا از آنها وحشت كند و بر خود بترسد، كه در اين صورت كشتن آنها مانعي ندارد. همچنين جايز است افعي و مارهاي خطرناك و عقرب و موش را بكشد و در كشتن آنها كفاره نيست .(مسأله 212)هر شكاري كه بر محرم حرام است، جوجه و تخم آن حيوان نيز بر او حرام است .(مسأله 213)محرم بنابر احتياط واجب زنبور را نكشد; مگر در صورتي كه قصد او كند. بلكه بنابر احتياط واجب از كشتن

مطلق حيوانات و حشراتي كه اذيت نمي كنند اجتناب كند.(مسأله 214)شكار كردن حيوانات دريايي مانند ماهي در حال احرام مانعي ندارد. و اگر حيواني هم در آب و هم در خشكي زندگي مي‌كند، ملاك جاي تخم و جوجه گذاري آن است ; پس اگر در آب تخم و جوجه مي‌گذارد حيوان دريايي محسوب است .(مسأله 215)ذبح و خوردن گوشت حيوانات اهلي مانند مرغ خانگي، گوسفند، گاو و شتر در حال احرام مانعي ندارد. و مخفي نماند كه مسائل و فروع شكار و كفاره هر يك از شكارها بسيار زياد است ; و چون براي حجاج شهرهاي دور كمتر مورد حاجت است لذا از تفصيل آنها در اينجا صرف نظر مي‌كنيم .

جماع

"جماع" است ; يعني نزديكي كردن با زن . و در اصل حرام بودن آن فرقي بين احرام عمره تمتع و عمره مفرده و اقسام حج نيست . پس در عمره تمتع پس از تقصير، و در احرام حج و عمره مفرده پس از طواف نساء زن بر او حلال مي‌شود; همچنين است حكم زن نسبت به حلال شدن شوهر بر او.(مسأله 216)اگر كسي در عمره تمتع از روي علم و عمد با زن خود نزديكي كند، پس اگر بعد از فراغت از سعي باشد عمره او صحيح است و فقط كفاره بر او واجب مي‌شود; و كفاره آن بنابر احتياط يك شتر است مطلقا[1]، هر چند فرق گذاشتن بين متمكن و عاجز خالي از قوت نيست ; يعني اگر مي‌تواند يك شتر، و اگر نمي تواند يك گاو، و اگر نمي تواند يك گوسفند ذبح كند. و اگر پيش از فراغت از سعي باشد، بنابر احتياط يك شتر كفاره بدهد و عمره را تمام كند. و در صورت وسعت وقت آن را
[1]"مطلقا" يعني : چه متمكن و چه عاجز از دادن كفاره يك شتر باشد.نام کتاب :احكام و مناسك حجنویسنده :منتظري، حسينعليجلد :1صفحه :96

««صفحه‌اول«صفحه‌قبلیجلد :1صفحه‌بعدی»صفحه‌آخر»»««اول«قبلیجلد :1بعدی»آخر»»

فرمت PDF

شناسنامهفهرست

پيش از حج اعاده نمايد و حج او صحيح است ; و اگر نمي تواند عمره را اعاده نمايد چون وقت حج تنگ مي‌شود، بنابر احتياط واجب يك حج به قصد آنچه وظيفه اوست، مردد بين حج تمتع و حج افراد بجا آورد، و بعد يك عمره مفرده، و در سال بعد عمره و حج تمتع را اعاده نمايد.(مسأله 217)اگر محرم در حج پيش از وقوف به مشعر از روي علم و عمد با زن خود نزديكي كند كفاره آن بنابر احتياط يك شتر است مطلقا; و بايد حج را تمام كند و سال بعد نيز آن را اعاده نمايد، هر چند حج مستحبي باشد; و اگر حج را تمام نكند در احرام باقي مي‌ماند. و زن هم اگر در احرام بوده و به عمل راضي شده حكمش همين است ; و بايد تا آخر حج از يكديگر جدا شوند; يعني تا آخر با يكديگر خلوت نكنند، بلكه شخص سومي با آنان باشد. و اگر زن راضي نبوده و مرد او را مجبور كرده است، حج زن صحيح است و مرد بايد كفاره زن را نيز بدهد.(مسأله 218)اگر محرم در حج بعد از وقوف به مشعر و پيش از انجام پنج شوط[1]از طواف نساء با زن خود از روي علم و عمد نزديكي كند، بنابر احتياط كفاره آن مطلقا يك شتر است ; ولي حج او صحيح است . و اگر زن هم در حال احرام و راضي بوده حكمش همين است ; و اگر مجبور شده كفاره او به عهده مرد است . و اگر پس از گذشتن پنج شوط از طواف نساء بوده حج آنان صحيح است و بنابر اقوي كفاره هم واجب نيست .(مسأله 219)اگر محرم در عمره مفرده پس از فراغت از
[1]"شوط" يعني : گشتن يك دور كامل به دور خانه كعبه .نام کتاب :احكام و مناسك حجنویسنده :منتظري، حسينعليجلد :1صفحه :97

««صفحه‌اول«صفحه‌قبلیجلد :1صفحه‌بعدی»صفحه‌آخر»»««اول«قبلیجلد :1بعدی»آخر»»

فرمت PDF

شناسنامهفهرست

سعي و پيش از تقصير از روي علم و عمد با زن خود نزديكي نمايد عمره او صحيح است ; ولي كفاره بر او واجب مي‌شود. و اگر پيش از سعي نزديكي كند عمره او باطل مي‌شود و بايد كفاره بدهد; و بنابر احتياط عمره را تمام كند و يك ماه در مكه بماند و بعد به يكي از ميقاتها برود و از آنجا براي عمره مفرده احرام ببندد و عمره را اعاده نمايد. و كفاره در عمره مفرده مانند كفاره در عمره تمتع است به تفصيلي كه گذشت .[1](مسأله 220)در مسائلي كه گذشت فرقي نيست بين اينكه نزديكي در جلوي زن باشد يا عقب، زن دائم باشد يا متعه، مني خارج شود يا نشود.(مسأله 221)اگر با زن ديگري غير از زن خود زنا كند يا اشتباها با او نزديكي كند، حكم آن مانند نزديكي با زن خود مي‌باشد; بلكه ظاهرا لواط با مرد هم همين حكم را دارد.(مسأله 222)در همه مسائلي كه گذشت كسي كه نزديكي كرده مرتكب گناه شده و بايد علاوه بر كفاره از عمل خود استغفار كند.(مسأله 223)اگر در احرام حج يا عمره با زن خود از روي غفلت و فراموشي يا ندانستن مسأله نزديكي كند، عمره و حج او صحيح است ; هر چند پيش از وقوف به مشعر و پيش از سعي باشد. و كفاره نيز واجب نيست .(مسأله 224)اگر در احرام حج يا عمره از روي علم و عمد با زن خود بدون دخول نزديكي كند بايد استغفار نمايد; و كفاره آن بنابر احتياط يك شتر است مطلقا، هر چند مني خارج نشود. ولي عمره و حج او صحيح است ; هر چند پيش از وقوف به مشعر و پيش از سعي باشد.
[1]به مسأله «216» مراجعه شود.نام کتاب :احكام و مناسك حجنویسنده :منتظري، حسينعليجلد :1صفحه :98

««صفحه‌اول«صفحه‌قبلیجلد :1صفحه‌بعدی»صفحه‌آخر»»««اول«قبلیجلد :1بعدی»آخر»»

فرمت PDF

شناسنامهفهرست

بوسيدن زن

"بوسيدن زن" است .(مسأله 225)جايز نيست محرم زن خود را از روي شهوت ببوسد; بلكه بنابر احتياط مطلقا او را نبوسد. و چنانچه بوسيد پس اگر از روي شهوت باشد و مني خارج شود كفاره آن يك شتر است ; بلكه همچنين است بنابر احتياط واجب اگر مني خارج نشود. و اگر بدون شهوت بوسيد كفاره آن ذبح يك گوسفند است . و اگر زن اجنبي را ببوسد كفاره آن مثل كفاره بوسيدن زن خود مي‌باشد. و بنابر احتياط واجب اگر زن مرد را ببوسد همين حكم را دارد; ولي بوسيدن مادر و امثال او از محارم از روي عاطفه و شفقت مانعي ندارد.(مسأله 226)اگر محرم پس از اينكه تقصير كرد يا طواف نساء بجا آورد و زن بر او حلال شد زن خود را كه هنوز در حال احرام است ببوسد، بنابر احتياط بايد يك گوسفند بكشد.

لمس بدن زن و بازي با زن

"لمس بدن زن و بازي با زن" است .(مسأله 227)جايز است محرم بدن زن خود را بدون شهوت لمس كند يا او را براي سوار شدن يا پياده شدن مثلا در بغل بگيرد; ولي لمس بدن او يا بازي با او از روي شهوت جايز نيست . و كفاره لمس او با شهوت ذبح يك گوسفند است . و اگر لمس و بازي را ادامه دهد تا مني خارج شود كفاره آن مثل كفاره نزديكي كردن است . و بنابر احتياط واجب اگر زن بدن مرد را لمس كند، حكم آن همين است .

نگاه كردن به زن

"نگاه كردن به زن" است .(مسأله 228)جايز نيست محرم از روي شهوت حتي به زن خود نگاه كند; ولي بدون شهوت مانعي ندارد. و اگر با

شهوت نگاه كند و مني خارج شود كفاره آن يك شتر است . و اگر با شهوت نگاه كند ولي مني خارج نشود، يا بدون شهوت نگاه كند و تصادفا مني خارج شود كفاره ندارد.(مسأله 229)اگر محرم به زن اجنبي با شهوت يا بدون شهوت نگاه كند و مني خارج شود پس اگر دارا باشد كفاره آن يك شتر است ; و اگر متوسط باشد يك گاو، و اگر فقير باشد يك گوسفند است . و اگر مني خارج نشود كفاره ندارد; هر چند گناه كرده است . و بنابر احتياط واجب نگاه زن به مرد نيز همين حكم را دارد.(مسأله 230)اگر محرم از روي غفلت و فراموشي يا ندانستن مسأله زن خود را ببوسد يا لمس يا نگاه كند و يا با او بازي كند كفاره ندارد; هر چند از روي شهوت باشد و مني هم خارج گردد.

استمناء

"استمناء" است .(مسأله 231)اگر محرم با آلت خود بازي كند تا مني از او خارج شود، حكم او مانند كسي است كه در حال احرام عمره يا حج نزديكي كرده باشد به تفصيلي كه گذشت .[1]همچنين است بنابر احتياط واجب اگر به نحوي ديگر غير از بازي با زن خود، كاري كند كه مني از او خارج شود; مخصوصا اگر با قصد خروج مني باشد. ولي اگر با زن خود از روي شهوت بازي كند يا او را لمس نمايد يا ببوسد و مني خارج شود، هر چند كفاره واجب است چنانكه گذشت، ولي بطلان عمره يا حج او معلوم نيست ; بلكه اقوي عدم بطلان است .

عقد ازدواج و گواه شدن بر عقد ازدواج

"عقد ازدواج" و نيز "گواه شدن بر عقد " است .(مسأله 232)محرم جايز نيست در حال احرام براي خود
[1]به مسأله «216» مراجعه شود.نام کتاب :احكام و مناسك حجنویسنده :منتظري، حسينعليجلد :1صفحه :100

««صفحه‌اول«صفحه‌قبلیجلد :1صفحه‌بعدی»صفحه‌آخر»»««اول«قبلیجلد :1بعدی»آخر»»

فرمت PDF

شناسنامهفهرست

زن بگيرد يا زني را براي ديگري عقد نمايد; چه عقد دائم باشد يا متعه، و شخص ديگر در حال احرام باشد يا نباشد. و اگر زني را براي خود يا ديگري عقد كند، عقد باطل است ; هر چند جاهل به مسأله باشد.(مسأله 233)اگر با علم به مسأله در حال احرام زني را براي خود عقد كند، آن زن براي او هميشه حرام مي‌شود. ولي اگر جاهل به مسأله بوده پس از تمام شدن احرام مي‌تواند آن زن را بگيرد; هر چند خوب است او را نگيرد،بخصوص اگر با او نزديكي كرده باشد.(مسأله 234)اگر محرم در حال احرام يا پيش از آن كسي را وكيل كرده كه برايش زن بگيرد و او در حال احرام موكل براي او زن گرفت، صحت آن عقد محل اشكال است ; بلكه باطل بودن آن خالي از قوت نيست . ولي اگر در حال احرام كسي را وكيل كند كه بعد از تمام شدن احرام براي او زن بگيرد مانعي ندارد.(مسأله 235)محرم جايز نيست به عنوان شاهد و گواه در مجلس عقد ازدواج حاضر شود; هر چند آن عقد براي غير محرم باشد.(مسأله 236)بنابر احتياط محرم در حال احرام بر واقع شدن عقد ازدواج شهادت ندهد; هر چند پيش از احرام در مجلس عقد حاضر بوده باشد. همچنين بنابر احتياط در حال احرام خواستگاري نكند.(مسأله 237)بنابر احتياط واجب زني را كه در حال احرام است براي كسي عقد نكنند; هر چند آن كس در حال احرام نباشد. و اگر عقد كردند آن مرد با او نزديكي نكند، بلكه احتياطا او را طلاق دهد; و اگر به مسأله عالم بوده هيچ وقت او را نگيرد.(مسأله 238)اگر كسي زني را براي مردي كه در حال احرام