مرکز تحقیقات اسلامی
نمایندگی ولی فقیه در سپاه
شناسنامه
نام کتاب اخلاق اسلامی
موضوع: اخلاق
کد: 2/101
تهیه کننده: مرکز تحقیقات اسلامی نمایندگی ولی فقیه در سپاه
نویسندگان: نعمت الله یوسفیان – علی اصغر الهامی نیا
ناشر: اداره آموزشهای عقیدتی سیاسی نمایندگی ولی فقیه در سپاه
حروفچینی و صفحهآرایی: مرکز تحقیقات اسلامی
نوبت چاپ: دوم
تیراژ: 3000
تاریخ انتشار: پاییز1380
مرکز چاپ سپاه
[جلد سوم]
فهرست مطالب
درس سى و پنجم: عيبجويى (2)
پيامدهاى عيبجويى 11
الف- تفرقه و جدايى. ب- اشاعه فساد. ج- بىآبرويى عيبجو. د- رسوايى در قيامت.
روش برخورد با عيبجويان 13
اصلاح عيبجو با برخورد منطقى 13
عيبجويى و نهى از منكر 14
انتقاد سالم آرى، عيبجويى نه 14
درس سى و ششم: مردمدارى
ديدگاه اسلام 18
مدارا و سازش با مردم 19
مردمآزارى 20
شكلهاى مختلف مردمآزارى 21
ا- ايجاد مزاحمت. 2- عيبجويى. 3- تحقير و اهانت. 4- مسخره كردن.
كسانى كه اذيت آنها گناهش بيشتر است 22
1- دانشمندان. 2- پيران. 2- همسر. 4- همسايه.
درس سى و هفتم: يارى مظلوم
روايت و يارى مظلوم 26
پيمانى براى يارى ستمديدگان 27
يارى مظلومان در حكومت على (ع) 28
نكوهش ترك يارى مظلوم 29
پيامدهاى يارى نكردن مظلوم 30
درس سى و هشتم: همسايهآزارى
چه كارهايى همسايهآزارى است؟ 34
برخورد اسلام با فرد همسايهآزار 36
رفتار با همسايه 37
چه كسانى همسايه محسوب مىشوند 39
درس سى و نهم: فرو خوردن خشم (كظم غيظ)
انواع خشم 42
الف- خشم مقدّس و پسنديده. ب- خشم ناپسند.
تعاليم ائمه (ع) در فرونشاندن آتش خشم 46
ياد خدا هنگام خشم 37
درس چهلم: حسد (1)
معناى حسد 49
فرق حسد و غبطه 49
نكوهش حسد 50
زمينههاى حسد 51
الف- بىبصيرتى و كوردلى. ب- دشمنى و كينهتوزى. ج- تكبّر.
نشانههاى حسد 53
درس چهل و يكم: حسد (2)
پيامدهاى حسد 57
الف- پيامدهاى فردى. ب- پيامدهاى اجتماعى.
يك نمونه تاريخى 61
ضررهاى ديگر 62
علاج حسد 63
درس چهل و دوم: بدگمانى (1)
قلمرو بدگمان 67
الف- بدگمانى به خدا. ب- بدگمانى به مردم. ج- بدگمانى به خود.
نكوهش بدگمانى در اسلام 69
اسباب بدگمانى 71
درس چهل و سوم: بدگمانى (2)
زيانهاى بدانديشى 75
الف- آثار فردى. ب- آثار اجتماعى.
راههاى مبازره با بدگمانى 78
الف- اصلاح نفس. ب- كنترل معاشرتها. ج- حمل كردن كار مسلمان بر درست. د- پرهيز از شتابزدگى. ه- تفكّر درباره زيانهاى بدگمانى.
آيا بدگمانى هميشه مذموم است؟ 80
الف- زمان غلبه فساد. ب- بعد از صلح با دشمن
درس چهل و چهارم: احترام به اصول ديگران
ديدگاه اسلام 85
پيشبينىهاى لازم 86
1- هرگونه تصرّف عدواتى ممنوع. 2- ضرورت حفظ بيت المال. 3- تأكيد امانتدارى.
2- نگهدارى از مال يتيم. 5- حفظ مال قاصر. 6- قواعد فقهى.
درس چهل و پنجم: امانتدارى
امانتدارى در اسلام 93
امانتدارى يك نشان مسلمانى 95
امانتدارى، رحمت اجتماعى 96
خيانت در امانت 97
اقسام امانت 97
الف و ب- خيانت به خدا و پيامبر. ج- خيانت به اسرار نظامى، سياسى. د- خيانت به ناموس، اموال و اسرار شخصى.
درس چهل و ششم: ناسپاسى نعمت
انواع نعمتها 101
ضرورت سپاسگزارى 102
تناسب نعمت و شكر 103
كفران نعمت 104
عقوبت ناسپاسى و پاداش سپاس 105
نتيجه ناسپاسى 106
ناسپاسى مخلوق 107
درس چهل و هفتم: اصرار بر گناه
اقسام گناه 110
الف- گناهان كبيره. ب- گناهان صغيره.
اصرار بر گناه 110
هشدار به اصراركنندگان 112
درس چهل و هشتم: صله رحم
اهميت صلهرحم در اسلام 116
آثار و نتايج صلهرحم 118
الف- ازدياد روزى، دفع بلا، رشد اموال و آسانى حساب. ب- زياد شدن عمر. ج- پاداش بزرگ الهى.
پيامدهاى قطع رحم 119
الف- زوال نعمت. ب- تعجيل مرگ. ج- قرار گرفتن اموال در دست اشرار.
درس چهل و نهم: احسان به پدر و مادر (1)
رهنمودهاى قرآن 123
سخن امام سجاد (ع) 125
در مكتب تربيتى معصومين (ع) 125
درسى از اويس قرنى 126
سفارش امام زمان (عج) نسبت به احترام پدر 127
در برابر پدر و مادر چه بايد كرد؟ 128
احترام به پدر و مادر پس از مرگ 128
اهميت ويژه احترام مادر 129
درس پنجاهم: احسان به پدر و مادر (2)
آثار نيكى به پدر مادر 133
الف- همنشينى با پيامبران در بهشت. ب- طولانى شدن عمر. ج- برخوردارى از ثواب حجّ قبول شده. د- خشنودى پيامبر (ص) و ائمه (ع). ه- مرگ آسان. و- نيكى فرزندان به انسان.
نتايج بد رفتارى نسبت به پدر و مادر 136
فرمان خدا يا دستور پدر و مادر؟ 137
حقوق پدران معنوى 138
درس پنجاه و يكم: حقوق مربّى و استاد
ارزش تعليم 141
مقام معلم و استاد 142
حقوق استاد بر شاگرد 142
الف- تكريم و تعظيم. ب- حقشناسى. ج- حفظ احترام مجلس درس. د- رسالت نشر.
الگوى قرآنى در مورد برخورد شاگرد با استاد 145
منابع 149
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
مقدمه ....
انسان داراى دو بعد است، بعد جسمانى و بعد روحانى. ساختمان جسم او ممكن است زشت يا زيبا و متناسب يا نامتناسب باشد، گرچه زيبايى اندام و تناسب قامت، از حسن كمال آدمى است، اما تحصيل اين كمال، اغلب در اختيار شخص نيست. وراثت، تغذيه، پدر و مادر و محيط جغرافيايى زندگى در شكل دادن به آن نقش به سزايى دارد.
زشتى و زيبايى روح انسان نيز در برخى موارد از وراثت و محيط تأثير مىپذيرد، ليكن اغلب براثر تربيت و خودسازى شكل مىگيرد و تغيير مىكند.
انسان بايد با تلاش و كوشش، خود را به فضايل آراسته كند و با تحمل رنجها و سختيها خويشتن را از رذايل پاك سازد و بدينوسيله كمالات اخلاقى را تحصيل كند.
براى آراسته شدن به اخلاق نيكو و پيراسته شدن از اخلاق ناپسند مىبايست فضايل و رذايل اخلاقى و راههاى تحصيل خوبيها و پرهيز از بديهاى اخلاقى را شناخت.
مكتب اسلام در زمينه خودسازى انسانها برنامه ويژهاى دارد كه انسان مىتواند در