ريخته شود و ديگر اشكى كه در تاريكى شب فقط براى خدا از چشم بنده جارى شود.
مقدار اجر عمل، وابسته به نيّت
عَلِيُّ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ وَ عَلِيُّ بْنُ مُوسَى بْنِ جَعْفَرٍ، هَذَا عَنْ أَخِيهِ، وَ هَذَا عَنْ أَبِيهِ مُوسَى بْنِ جَعْفَرٍ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ، عَنْ أَبِيهِ الْحُسَيْنِ، عَنْ أَبِيهِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ[أَغْزَى عَلِيّاًفِي سَرِيَّةٍ وَ أَمَرَ الْمُسْلِمِينَ أَنْ يَنْتَدِبُوا مَعَهُ فِي سَرِيَّتِهِ. فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الْأَنْصَارِ لِأَخٍ لَهُ: اغْزُ بِنَا فِي سَرِيَّةِ عَلِيٍّ، لَعَلَّنَا نُصِيبُ خَادِماً أَوْ دَابَّةً أَوْ شَيْئاً نَتَبَلَّغُ بِهِ. فَبَلَغَ النَّبِيَّ[قَوْلُهُ فَقَالَ: إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ، وَ لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى. فَمَنْ غَزَا ابْتِغَاءَ مَا عِنْدَ اللَّهِ﴿فَقَدْ وَقَعَ أَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ﴾1، وَ مَنْ غَزَا يُرِيدُ عَرَضَ الدُّنْيَا أَوْ نَوَى عِقَالًا لَمْ يَكُنْ لَهُ إِلَّا مَا نَوَى.2
امام کاظم از پدران خويش7روايت کرد: هنگامى كه پيامبر اکرم[ ، على7را به فرماندهى سپاهي، روانه جنگ كرد به مسلمانان دستور داد در سپاه ايشان شرکت نمايند. مردى به برادر خود گفت: با ما در
[1]نساء، 100
[2]امالي (طوسي)، ص 618
سپاه على7به جنگ بيا. شايد غلامى يا چارپايى يا چيزى كه به دردمان بخورد به دست بياوريم. سخن آن مرد به پيامبر صلی الله علیه و آله و سلم رسيد. حضرت فرمود: جز اين نيست كه اعمال، به نيّت ها است و براى هر كسي، همان چيزى است كه نيّتش را دارد. پس هر كه براى تحصيل آن چه نزد خدا است بجنگد 6بى گمان اجرش با خدا است5 و هر كسي براى رسيدن به متاع دنيا يا به نيّت يك عِقال (زانوبند شتر) بجنگد جز همان چه برايش جنگيده است نخواهد داشت.
مناجات خداوند متعال با حضرت موسي7
عَنْ عَلِيِّ بْنِ عِيسَى رَفَعَهُ قَالَ: إِنَّ مُوسَىنَاجَاهُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى فَقَالَ لَهُ فِي مُنَاجَاتِهِ: يَا مُوسَى، إِنَّ الْحَسَنَةَ عَشَرَةُ أَضْعَافٍ وَ مِنَ السَّيِّئَةِ الْوَاحِدَةِ الْهَلَاكُ. لَا تُشْرِكْ بِي. لَا يَحِلُّ لَكَ أَنْ تُشْرِكَ بِي. قَارِبْ وَ سَدِّدْ وَ ادْعُ دُعَاءَ الطَّامِعِ الرَّاغِبِ فِيمَا عِنْدِي، النَّادِمِ عَلَى مَا قَدَّمَتْ يَدَاهُ فَإِنَّ سَوَادَ اللَّيْلِ يَمْحُوهُ النَّهَارُ وَ كَذَلِكَ السَّيِّئَةُ تَمْحُوهَا الْحَسَنَةُ، وَ عَشْوَةُ اللَّيْلِ تَأْتِي عَلَى ضَوْءِ النَّهَارِ وَ كَذَلِكَ السَّيِّئَةُ تَأْتِي عَلَى الْحَسَنَةِ الْجَلِيلَةِ فَتُسَوِّدُهَا.1
خداوند تبارك و تعالى با موسى7مناجات كرد و به او فرمود: اى موسى، همانا (پاداش) كار نيك ده برابر است و امّا يک گناه هم انسان را به هلاکت ميرساند. براي من شريک قرار مده. بر تو روا نيست که به من شرک بورزي. در كارها ميانهرو و محكم باش و دعا كن به سوى من دعاى طمع كار مشتاق به آنچه در پيش من است و دعاى شخصى كه از كردهاش پشيمان است. همان طور که روشنى روز، سياهى شب را
[1]کافي (اسلاميه)، ج 8، ص 49
محو مي کند هم چنين كار نيك، كار بد را از بين مي برد و همان طور که تاريكى شب بر روشنى روز چيره مي گردد هم چنين كار بد بر كار نيكِ پر ارج، چيره شده و آن را تيره و تار سازد.
زير نظر بودن اعمال انسان
قَالَ عَلِيٌّ: فَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي أَنْتُمْ بِعَيْنِهِ، وَ نَوَاصِيكُمْ بِيَدِهِ، وَ تَقَلُّبُكُمْ فِي قَبْضَتِهِ. إِنْ أَسْرَرْتُمْ عَلِمَهُ وَ إِنْ أَعْلَنْتُمْ كَتَبَهُ. قَدْ وَكَّلَ بِذَلِكَ حَفَظَةً كِرَاماً لَا يُسْقِطُونَ حَقّاً وَ لَا يُثْبِتُونَ بَاطِلًا.1
حضرت علي7فرمود: بترسيد از خدايى كه در پيشگاه او حاضريد و اختيار شما در دست او است و همه حالات و حركات شما را زير نظر دارد. اگر چيزى را پنهان كنيد مى داند و اگر آشكار كرديد ثبت مى كند. براى ثبت اعمال، فرشتگان بزرگوارى را گمارده كه حقّى را از قلم نمى اندازند و چيزى را بيهوده ثبت نمى كنند.
[1]نهج البلاغه (صبحي صالح)، ص 266
شاهدان انسان در روز قيامت
قَالَ عَلِيٌّ: اِعْلَمُوا عِبَادَ اللَّهِ أَنَّ عَلَيكُمْ رَصَداً مِنْ أَنْفُسِكُمْ، وَ عُيُوناً مِنْ جَوَارِحِكُمْ، وَ حُفَّاظَ صِدْقٍ يَحْفَظُونَ أَعْمَالَكُمْ وَ عَدَدَ أَنْفَاسِكُمْ لَا تَسْتُرُكُمْ مِنْهُمْ ظُلْمَةُ لَيلٍ دَاجٍ وَ لَا يُكِنُّكُمْ مِنْهُمْ بَابٌ ذُو رِتَاجٍ.1
حضرت علي7فرمود: اى بندگان خدا، بدانيد كه بر شما نگاهبانانى از شما گماشته اند و ديدبان هايى از پيكرتان برگزيده و حافظان راستگويى كه اعمال شما را حفظ مى كنند و شماره نفس هاى شما را مى شمارند. نه تاريكى شب شما را از آنان مى پوشاند و نه درى محكم شما را از آنها پنهان مى سازد.
[1]نهج البلاغه (صبحي صالح)، ص 222
درخواستي زيرکانه از پيامبر اکرم[
عَنْ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَقَالَ: جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ[فَقَالَ: عَلِّمْنِي عَمَلًا يُحِبُّنِي اللَّهُ عَلَيْهِ وَ يُحِبُّنِي الْمَخْلُوقُونَ وَ يُثْرِي اللَّهُ مَالِي وَ يُصِحُّ بَدَنِي وَ يُطِيلُ عُمُرِي وَ يَحْشُرُنِي مَعَك.َ فَقَالَ: هَذِهِ سِتُّ خِصَالٍ تَحْتَاجُ إِلَى سِتِّ خِصَالٍ: إِذَا أَرَدْتَ أَنْ يُحِبَّكَ اللَّهُ فَخَفْهُ وَ اتَّقِهِ، وَ إِذَا أَرَدْتَ أَنْ يُحِبَّكَ الْمَخْلُوقُونَ فَأَحْسِنْ إِلَيْهِمْ وَ ارْفُضْ مَا فِي يَدَيْهِمْ، وَ إِذَا أَرَدْتَ أَنْ يُثْرِيَ اللَّهُ مَالَكَ فَزَكِّهِ، وَ إِذَا أَرَدْتَ أَنْ يُصِحَّ بَدَنَكَ فَأَكْثِرْ مِنَ الصَّدَقَةِ، وَ إِذَا أَرَدْتَ أَنْ يُطِيلَ اللَّهُ عُمُرَكَ فَصِلْ ذَوِي أَرْحَامِكَ، وَ إِذَا أَرَدْتَ أَنْ يَحْشُرَكَ اللَّهُ مَعِي فَأَطِلِ السُّجُودَ بَيْنَ يَدَيِ اللَّهِ الْوَاحِدِ الْقَهَّار.1
حضرت علي7فرمود: مردى نزد پيامبر اکرم[ آمد و گفت: به من كارى بياموز كه با انجام دادنش، خداوند مرا دوست بدارد، آفريدگان نيز دوستم بدارند، خداوند دارايىام را بيفزايد، تندرستم گرداند، عمرم را طولانى كند و مرا با تو محشور سازد. حضرت فرمود : اينها شش صفت
[1]أعلام الدين في صفات المؤمنين، ص 268