بارگزاری ...
جستجو کنید
برای شروع جستجو، متن خود را وارد کنید.
صفحه 288

فَكُنْ يَا حَمَّادُ طَالِباً لِلْعِلْمِ فِي آنَاءِ اللَّيْلِ وَ أَطْرَافِ النَّهَارِ؛ فَإِنْ أَرَدْتَ أَنْ تُقِرَّ عَيْنُكَ وَ تَنَالَ خَيْرَ الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ فَاقْطَعِ الطَّمَعَ مِمَّا فِي أَيْدِي النَّاسِ، وَ عُدَّ نَفْسَكَ فِي الْمَوْتَى، وَ لَا تُحَدِّثَنَّ نَفْسَكَ أَنَّكَ فَوْقَ أَحَدٍ مِنَ النَّاسِ، وَ اخْزُنْ لِسَانَكَ كَمَا تَخْزُنُ مَالَكَ‌.

و حسود سه علامت دارد: وقتى كسى غايب است غيبت او را مى‌كند و چون حاضر باشد به او تملّق مى‌كند و مصيبت زده را شماتت مى‌كند؛ و اسراف‌كار سه علامت دارد: آنچه شايستۀ او نيست مى‌خرد و آنچه براي او نيست مى‌پوشد و آنچه براي او نيست مى‌خورد؛ و تنبل سه علامت دارد: سستى مى‌كند تا وظيفه‌اى را انجام ندهد و وظيفه‌اش را انجام نمى‌دهد تا آن ضايع گردد و ضايع نمى‌شود مگر اين كه گناهكار باشد؛ و غافل سه علامت دارد: سهو و بازى و فراموشى. حمّاد بن عيسى گفت: امام صادق7فرمود: براى هر كدام از اين علامت‌ها شاخه‌هايى وجود دارد كه دانستن آنها به بيش از هزار باب و هزار باب و هزار باب مى‌رسد. پس اى حمّاد، شبانه روز در طلب علم باش و اگر مى‌خواهى چشمت روشن باشد و به خير دنيا و آخرت برسى، طمع خود را از آنچه در دست مردم است قطع كن و خودت را از مردگان بشمار و با خود نگو كه تو از يكى از مردم بالاترى و زبانت را نگه دار همان گونه كه مالت را نگه مى‌دارى.


صفحه 289

چهار ويژگي همراه مؤمن

عَنْ سَمَاعَةَ بْنِ مِهْرَانَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الصَّادِقِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍقَالَ: قَالَ: يَا سَمَاعَةُ، لَا يَنْفَكُّ الْمُؤْمِنُ مِنْ خِصَالٍ أَرْبَعٍ: مِنْ جَارٍ يُؤْذِيهِ، وَ شَيْطَانٍ يُغْوِيهِ، وَ مُنَافِقٍ يَقْفُو أَثَرَهُ، وَ مُؤْمِنٍ يَحْسُدُهُ. قُلْتُ: جُعِلْتُ فِدَاكَ، مُؤْمِنٌ يَحْسُدُهُ؟ قَالَ: يَا سَمَاعَةُ، أَمَا إِنَّهُ أَشَدُّهُمْ عَلَيْهِ. قُلْتُ: وَ كَيْفَ ذَاكَ؟ قَالَ: لِأَنَّهُ يَقُولُ فِيهِ الْقَوْلَ فَيُصَدَّقُ عَلَيْهِ.276

سماعه از امام صادق7نقل مى‌كند كه فرمود: اى سماعه، مؤمن از چهار خصلت جدا نيست: از همسايه‌اى كه او را اذيت كند و شيطانى كه او را فريب دهد و منافقى كه پى او بيفتد و مؤمنى كه به او حسد ورزد. گفتم: فدايت شوم، مؤمني که بر او حسد برد؟ فرمود: اى سماعه، اين مؤمن حسود براي او از همه سخت‌تر است. پرسيدم: چطور ممکن است؟ فرمود: زيرا دربارۀ او بد مى‌گويد و مردم باور مى‌كنند.

[1]امالي (صدوق)، ص 492


صفحه 290

عاقبت دانشمند بي عمل

عَنِ النَّبِيِّ[قَالَ: أَوْحَى اللَّهُ إِلَى بَعْضِ أَنْبِيَائِهِ: قُلْ لِلَّذِينَ يَتَفَقَّهُونَ لِغَيْرِ الدِّينِ وَ يَتَعَلَّمُونَ لِغَيْرِ الْعَمَلِ وَ يَطْلُبُونَ الدُّنْيَا لِغَيْرِ الْآخِرَةِ، يَلْبَسُونَ لِلنَّاسِ مُسُوكَ الْكِبَاشِ وَ قُلُوبُهُمْ كَقُلُوبِ الذِّئَابِ، أَلْسِنَتُهُمْ أَحْلَى مِنَ الْعَسَلِ وَ أَعْمَالُهُمْ أَمَرُّ مِنَ الصَّبِرِ، إِيَّايَ يُخَادِعُونَ؟ وَ لَأُتِيحَنَّ لَكُمْ فِتْنَةً تَذَرُ الْحَكِيمَ حَيْرَانا.1

پيامبر خدا[ فرمود: خداوند به يكى از پيامبران خود وحى کرد: كسانى براى غير دين، علمِ دين مى آموزند و براى غير عمل، علم مى اندوزند و دنيا را براى غير آخرت مى جويند، در نظر مردم به لباس ميش در مى آيند امّا دلهاي شان چون دلهاى گرگها است. زبانشان از عسل شيرين تر است و كردارشان از صبرِ زرد، تلختر. به اينان بگو: آيا مرا مى فريبند؟ برايشان چنان فتنه اى بسازم كه حتّى شخص حكيم را سرگشته كند.

[1]عده الداعي، ص 79


صفحه 291

مسئوليّت سنگين دانشمندان

عَنْ طَلْحَةَ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِقَالَ: قَرَأْتُ فِي كِتَابِ عَلِي، إِنَّ اللَّهَ لَمْ‌ يَأْخُذْ عَلَى‌ الْجُهَّالِ‌ عَهْداً بِطَلَبِ الْعِلْمِ حَتَّى أَخَذَ عَلَى الْعُلَمَاءِ عَهْداً بِبَذْلِ الْعِلْمِ لِلْجُهَّالِ لِأَنَّ الْعِلْمَ كَانَ قَبْلَ الْجَهْلِ.1

امام صادق7فرمايد: در كتاب على7خواندم كه خدا از نادانها پيمانى براى طلب علم نمي گيرد تا قبل از آنكه از علما پيمان بگيرد كه به نادانان علم آموزند زيرا كه علم بر جهل مقدّم است.

[1]كافي (اسلاميه)، ج‌1، ص 41


صفحه 292

گناه، يکي از عوامل کمي باران

عَنْ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍقَالَ: سَمِعْتُهُ يَقُولُ: إِنَّهُ مَا مِنْ سَنَةٍ أَقَلَّ مَطَراً مِنْ سَنَةٍ وَ لَكِنَّ اللَّهَ يَضَعُهُ حَيْثُ يَشَاءُ. إِنَّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ إِذَا عَمِلَ قَوْمٌ بِالْمَعَاصِي صَرَفَ عَنْهُمْ مَا كَانَ قَدَّرَ لَهُمْ مِنَ الْمَطَرِ فِي تِلْكَ السَّنَةِ، إِلَى غَيْرِهِمْ وَ إِلَى الْفَيَافِي وَ الْبِحَارِ وَ الْجِبَالِ، وَ إِنَّ اللَّهَ لَيُعَذِّبُ الْجُعَلَ فِي جُحْرِهَا بِحَبْسِ الْمَطَرِ عَنِ الْأَرْضِ الَّتِي هِيَ بِمَحَلِّهَا بِخَطَايَا مَنْ بِحَضْرَتِهَا وَ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لَهَا السَّبِيلَ فِي مَسْلَكٍ سِوَى مَحَلَّةِ أَهْلِ الْمَعَاصِي. قَالَ: ثُمَّ قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ‌﴿فَاعْتَبِرُوا يا أُولِي الْأَبْصار﴾2.1

ابو حمزه گويد: شنيدم امام باقر7فرمود: هيچ سالى كم باران‌تر از سال ديگر نيست ولى خدا باران را به جائى كه بخواهد مي فرستد. هرگاه مردمى مرتكب گناه شوند خداى عزّوجل بارانى را كه در آن سال براى آنها مقدّر فرموده، از آنها بگرداند و به سوي غير آنها و بيابانها و درياها

[1]حشر، 2

[2]كافي (اسلاميه)، ج‌2، ص 272


صفحه 293

و كوهها بفرستد؛ و همانا خداوند، جُعَل (نوعي خزنده) را در خانه‌اش به خاطر گناهان کساني که خانه اين حشره در آن محدوده قرار دارد به نيامدن باران در آن سرزمين عذاب مي کند و (اين در حالي است که) خداوند براي اين حشره، امکان تغيير مسير را از راهي غير از محلّ اقامت معصيت کاران قرار داده است. ابوحمزه ثمالي مي گويد: سپس امام باقر7فرمود: 6پس اي صاحبان بصيرت و بينش، عبرت بگيرید5.


صفحه 294

فضيلت تعليم دين

عَنْ أَبِي مُحَمَّدٍ الْحَسَنِ الْعَسْكَرِيِّقَالَ: قَالَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ: مَنْ كَانَ مِنْ شِيعَتِنَا عَالِماً بِشَرِيعَتِنَا فَأَخْرَجَ ضُعَفَاءَ شِيعَتِنَا مِنْ ظُلْمَةِ جَهْلِهِمْ إِلَى نُورِ الْعِلْمِ الَّذِي حَبَوْنَاهُ بِهِ جَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَلَى رَأْسِهِ تَاجٌ مِنْ نُورٍ يُضِي‌ءُ لِجَمِيعِ أَهْلِ الْعَرَصَاتِ.1

امام حسن عسکري7از اميرالمؤمنين7نقل فرمود: هر يک از شيعيان ما که به دين ما آگاه باشد و ضعيفانِ از شيعيان ما را از تاريکي جهل برهاند و به روشنايي علمي که به او بخشيده ايم درآورد در حالي وارد محشر مي شود که بر بالاي سرش، تاجي از نور است و همه اهل محشر را روشني مي بخشد .

[1]احتجاج (طبرسي)، ج‌1، ص 16


صفحه 295

شفاعت قرآن در قيامت

عَنْ يُونُسَ بْنِ عَمَّارٍ قَالَ: قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ‌: إِنَ‌ الدَّوَاوِينَ‌ يَوْمَ‌ الْقِيامَةِ ثَلَاثَةٌ: دِيوَانٌ‌ فِيهِ‌ النِّعَمُ‌، وَ دِيوَانٌ فِيهِ الْحَسَنَاتُ، وَ دِيوَانٌ فِيهِ السَّيِّئَاتُ؛ فَيُقَابَلُ بَينَ دِيوَانِ النِّعَمِ وَ دِيوَانِ الْحَسَنَاتِ فَتَسْتَغْرِقُ النِّعَمُ عَامَّةَ الْحَسَنَاتِ وَ يَبْقَى دِيوَانُ السَّيِّئَاتِ؛ فَيُدْعَى بِابْنِ آدَمَ الْمُؤْمِنِ لِلْحِسَابِ فَيَتَقَدَّمُ الْقُرْآنُ أَمَامَهُ فِي أَحْسَنِ صُورَةٍ؛ فَيَقُولُ: يَا رَبِّ أَنَا الْقُرْآنُ وَ هَذَا عَبْدُكَ الْمُؤْمِنُ. قَدْ كَانَ يُتْعِبُ نَفْسَهُ بِتِلَاوَتِي وَ يُطِيلُ لَيْلَهُ بِتَرْتِيلِي وَ تَفِيضُ عَيْنَاهُ إِذَا تَهَجَّدَ، فَأَرْضِهِ كَمَا أَرْضَانِي. قَالَ: فَيَقُولُ الْعَزِيزُ الْجَبَّارُ: عَبْدِيَ، ابْسُطْ يَمِينَكَ فَيَمْلَؤُهَا مِنْ رِضْوَانِ اللَّهِ الْعَزِيزِ الْجَبَّارِ وَ يَمْلَأُ شِمَالَهُ مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ. ثُمَّ يُقَالُ: هَذِهِ الْجَنَّةُ مُبَاحَةٌ لَكَ فَاقْرَأْ وَ اصْعَد.ْ فَإِذَا قَرَأَ آيَةً صَعِدَ دَرَجَةً.1

حضرت صادق فرمود: در روز قيامت سه نوع دفتر وجود دارد. دفتري كه نعمت‌ها در آن ثبت شده است. دفتري كه كارهاي نيك در آن است و دفتري كه كارهاي زشت در آن نوشته شده است. پس دفتر

[1]كافي (اسلاميه)، ج‌2، ص 602