دوّم را بدون نماز طواف اول بجا آورد جايز نيست، بلكه بنا بر احتياط باعث بطلان طواف مىشود، و اگر فقيه جامع الشرائطى فتوى بجواز بدهد مىتواند به او رجوع نمايد.
571 س- قران كه در طواف حرام است آيا طواف را باطل مىكند يا خير؟
ج- اگر عمدا يك دور يا بيشتر از يك دور زياد كند به قصد آنكه جزء طواف ديگر باشد قران بين طوافين است، كه در طواف مستحب مكروه، و در طواف واجب حرام است، بلكه بنا بر احتياط لازم سبب بطلان طواف مىشود، چه آنكه از اوّل طواف اين قصد را كرده باشد، يا در بين، يا در آخر، و اگر به قصد لغويّت آن را بجا آورده باشد ضررى به طواف نمىزند، و اگر به قصد آنكه جزء طواف اوّل باشد بجا آورد، اگر از ابتداى طواف قصد داشته قطعا طوافش باطل است، و اگر در بين طواف قصد كند از همان وقت باطل مىشود، و اگر در آخر طواف قصد كند مشهور فرمودهاند طوافش باطل است، ولى احتياط اين است كه نماز طواف را بخواند، و بعد طواف را با نماز آن اعاده نمايد.
572 س- شخصى در عمره تمتّع پس از هفت شوط طواف، قبل از بجا آوردن نماز طواف، سعى نموده، و تقصير هم كرده، و شخص ديگر طواف را يك شوط ناقص نموده، معذلك نماز
خوانده، و پس از سعى تقصير كرده، و لباسهاى عادى خود را پوشيده، اكنون وظيفه آنها چيست؟ مخصوصا شخص دوّم آنها هنوز محرم است و مىتواند عمل را اعاده كند؟ و همچنين جهت تقصير و پوشيدن لباس مخيط بايد كفاره بدهد يا نه؟
ج- در فرض اوّل اگر نماز طواف را هر وقت يادش آمد ولو در وطن بجا آورد كفايت مىكند، و در فرض دوم اگر در مكه يادش آمد و يك شوط را بجا آورد اشكال ندارد، و اگر بعد از برگشتن در وطن يادش آمد، كسى را نايب كند از طرف او يك شوط را بجا آورد، و در هردو صورت شخص مذكور محرم نيست و محل شده، و چون جهلا تقصير نموده، و مخيط پوشيده، كفاره ندارد.
573 س- آيا مىشود طواف يا سعى را پس از يك يا دو شوط عمدا رها كرد و از سر گرفت، و اگر كسى چنين كند طواف و سعيش صحيح است يا نه؟ و همينطور رها نمودن طواف يا سعى در كمتر از يك شوط چه صورت دارد؟
ج- در فرض مذكور صحّت طواف و سعى بعيد نيست.
574 س- شخصى خيال مىكرده كه طواف هشت شوط است، و طواف عمره را هشت شوط انجام داده، و پس از تقصير و محرم شدن براى حج فهميده كه هفت شوط است، و اگر بعد از اعمال حج فهميده باشد يعنى تمام طوافها را به اين نحو انجام داده و محل شده، چه وظيفهاى دارد؟ و اگر بعد از حل شدن از احرام عمره تمتّع و قبل از احرام حج بفهمد تكليف چيست؟
ج- ظاهر نص و فتوى بطلان چنين طوافى است، بنابراين در فرض سؤال اگر براى انجام طواف و سعى وقت باشد بايد طواف و نماز و سعى را مجددا بجا آورد، چه قبل از احرام باشد، و چه بعد از آن، و اگر وقت نباشد حج او مبدّل به إفراد شده بايد بعد از حج، عمره مفرده بجا آورد، و اگر طواف حج را هم هشت شوط انجام داده باشد حج او مجزى نيست و بايد در سال بعد حج نمايد، و براى بيرون آمدن از احرام بايد اعمال عمره مفرده را به نحو صحيح خودش و با عدم تمكّن نايبش بجا آورد.
575 س- كسى كه در عمره تمتّع موقع طواف كارى كند كه لازم باشد احتياطا طواف را تمام نموده، و نماز آن را بخواند، و بعد هم طواف و نماز را اعاده نمايد، هرگاه پس از اتمام طوافى كه مشغول آن بوده عمدا يا نسيانا يا جهلا بدون خواندن نماز آن، طواف دوم را بجا آورد، و بعد از آن دو نماز طواف بخواند چه صورت دارد، و آيا قران بين طوافين است يا خير؟
ج- قران نيست و اشكال ندارد، مگر در صورت علم و عمد كه تأخير نماز از طواف ممكن است معصيت باشد، لكن در همين صورت هم به طواف ضرر نمىزند.
576 س- شخصى در عمره تمتّع، طواف را چهار شوط بجا آورده و متذكر اين معنى نشده تا بعد از اعمال عرفات و منى، حال آيا همان طواف ناقص را بايد اعاده كند، و به سبب تقصير از احرام بيرون آمده، يا آنكه قهرا مبدل به افراد شده، البته دستورى از طرف يكى از روحانيين به شخص مزبور داده شده به اين نحو كه يك عمره مفرده بجا آورده، و آورده، ولى باز نگران اعمال حج خود است، اكنون تكليف او را معيّن فرماييد.
ج- در فرض سؤال اگر از جهت فراموشى، طواف را ناقص نموده، عمره و حج او صحيح است، و بعد از تذكر، سه شوط باقى را بايد قضاء نمايد، و اگر از جهت جهل به حكم بوده حج تمتّع باطل است، و بايد سال بعد بجا آورد.
577 س- اگر كسى در آخر يكى از شوطهاى طواف شك كند بين تمام شدن شوط هفتم و شوط پنجم و يا ظن به هفت شوط پيدا كند، و در هردو صورت بنا را بر اقل گذاشته، و بقيه را رجاءا بجا آورده، و بعد از اتمام بدون نماز طواف يك دور لغوا دور زده تا نزديك حجر الاسود، و بعد تمام اشواطى را كه بجا آورده به خيال اينكه شايد آنها درست نشده همه آنها را لغو حساب كرده مجددا هفت شوط ديگر به قصد وجوب، طواف كرده است آيا طواف او صحيح است يا نه؟
ج- صحت آن بعيد نيست.
578 س- مظنه در طواف، حكم شك را دارد يا يقين؟
ج- ظن در طواف، حكم شك دارد.
579 س- معيار در كثير الشك بودن در طواف چيست؟
ج- عرفى است.
580 س- گاهى انسان شك مىكند كه اين شوط طواف به هم خورد يا نه، آيا مىشود بعد از طواف يك شوط هم به عنوان احتياط، اضافه بر هفت شوط آورد، و بعد نماز بخواند يا خير؟
ج- به وسوسه نبايد اعتنا كرد، و اگر قسمتى از طواف اشكال پيدا كند همان قسمت بايد تصحيح شود، و ادامه بعد از آن به قصد طواف، بدون تصحيح آن قسمت، موجب اشكال در طواف مىشود، و با آوردن يك شوط بعد از طواف احتياطا، اشكال رفع نمىشود.
581 س- شخصى چند متر از يك شوط را خراب كرده است و چون دقيقا اوّل و آخر آن معلوم نيست، يك شوط كامل از حجر الاسود شروع و به آنجا ختم مىكند، به قصد اينكه آنچه خراب شده به نحو صحيح انجام شود، و زيادى قبلى و بعدى مقدمه علميه باشد، آيا اين طواف صحيح است؟
ج- صحيح نيست، مگر آنكه چند قدم جلوتر از محلّى كه طواف خراب شده است به عنوان مقدمه علميه طواف را شروع كند، و ادامه آن را به عنوان وظيفه واجب طواف، بجا آورد.
582 س- اگر در حال طواف يا سعى يا در نماز شك كند كه شوط چندم و يا ركعت چندم است، و با همين حال طواف و سعى و نماز را ادامه دهد، بعد به يك طرف شك يقين كند، و اعمال را تمام نمايد، آيا عملش به نحوى كه ذكر شد صحيح است؟
ج- اگر طواف يا سعى را در حال شك ادامه داد، و بعد يقين به صحت پيدا كرد اشكال ندارد، و طواف و سعى صحيح است، ولى در نماز بدون تروّى محل اشكال است، و احوط اعاده آن است.
583 س- اگر در اثناء طواف شك در صحت شوط سابق يا جزئى از شوطى كه مشغول است و محل آن گذشته است بكند چه حكمى دارد؟ مثلا نمىداند كه از مقابل حجر كه عبور كرده از حدّ مطاف خارج بوده است يا نه؟
ج- اگر مسأله را مىدانسته و مىخواسته است عمل صحيح را انجام دهد، يعنى غافل نبوده، طواف صحيح است.
584 س- اگر در هنگام خروج از مطاف، بعد از پايان هفت شوط مقدارى مسافت را به قصد جزئيت بجا بياورد، آيا مبطل طواف است؟
ج- اگر عمدى باشد مبطل است، و در صورت سهو آن را قطع كند، و طوافش صحيح است.
585 س- اگر كسى در عدد اشواط طواف و سعى و عدد سنگهاى رمى به ديگرى اعتماد كند كافى است؟
ج- اگر اطمينان به عدد پيدا كند مانع ندارد.
586 س- شخصى طواف خود را انجام داده است، و بعدا دو شوط طواف رجاءا براى جبران نقص احتمالى بجا مىآورد، آيا اين عمل خللى به طواف او مىرساند؟
ج- ضرر ندارد، ولى جبران نقص نمىكند.
587 س- در مواردى كه شخص شك در اشواط كند حكم به بطلان طواف مىفرماييد، حال اگر كسى تجديد طواف نمود و در اين ميان كشف شد كه طواف اول شش شوط، و از طواف جديد نيز سه شوط انجام داده است، تكليف او چيست؟
ج- بايد احتياط كند به اينكه طواف جديد را رها كند، و طواف قبلى را تكميل نمايد، و پس از نماز طواف قبلى، طواف و نماز را بطور كامل اعاده نمايد.
588 س- كسى در وقت طواف شك در اشواط پيدا كرد، و چون گمانش به يك طرف بيشتر بود بنا را بر آن طرف گذاشت، و بعد از انجام اعمال يقين به صحت طواف خود پيدا كرد، آيا طواف او صحيح است؟
ج- صحيح است.
589 س- آيا مىشود قبل از شوط چهارم، طواف را بدون عذر بهم زد، و آن را كأن لم يكن دانست، و يا مانند نماز قطع كردن آن جايز نيست؟
ج- طواف واجب را نبايد بدون عذر قطع كند، و قطع طواف استحبابى بدون عذر جايز است.
590 س- شخص در حالى كه مشغول طواف است در شوط پنجم يقين كرد كه 5 متر در شوط اول و 5 متر در شوط سوم بىاختيار طواف كرده است، تكليف او چيست؟
ج- بايد طواف را تماما اعاده نمايد.
591 س- محرم به عمره تمتّع در شوط چهارم در صورتى كه از نصف گذشت، فرضا نماز جماعت شروع شد، و طواف را رها كرد، و از مطاف خارج گرديد، و به اتمام نرساند، بلكه طواف را از سر گرفت، و اعمال عمره تمتّع را بجا آورد، عمره تمتّع صحيح است يا نه؟
ج- اقوى صحت عمره و حج تمتّع است، و نقصان طواف قطع شده را واجب است بجا آورد، و اگر بجا نياورده و به وطن آمده، سال ديگر برود و بجا آورد، و اگر زحمت است نايب بگيرد كه او بقيه طواف را با نماز آن بجا آورد.