مسأله 619- نجاساتى كه در نماز معفوّ است در نماز طواف نيز بخشيده شده است.
مسأله 620- اگر شخصى نماز طواف واجب را فراموش كند هر وقت در مكه يادش آمد بايد آن را خلف مقام بجا آورد، و اعاده سعى هم واجب نيست، و اگر پس از خروج از مكه يادش آمد احتياط واجب آن است كه برگردد و خلف مقام آن را بجاى آورد، و در صورت مشقّت يا عدم امكان رجوع به مكّه، اگر رجوع به حرم ممكن است رجوع كرده در حرم نمازش را بخواند، و الّا در هر كجا بخواند كفايت مىكند، و بهتر آن است كه در صورت امكان بعد از خواندن خودش كسى را هم نيابت دهد، تا او نيز نيابتا خلف مقام نماز را بجا آورد.
مسأله 621- كسى كه نماز طواف واجب را عمدا ترك كند بقيه مناسك او صحيح است، و فقط قضاء نماز طواف مانند ناسى بر عهده اوست، و لكن بنا بر احتياط پس از تكميل حج در سال آينده نيز حج را اعاده كند، و سزاوار نيست اين احتياط ترك شود.
مسأله 622- اگر نماز طواف مستحب عمدا ترك شود، بهتر است بنا بر احتياط در هر مكانى كه ممكن است آن را بجاى آورد، اگر چه انجام آن در مسجد الحرام مطابق احتياط است.
مسأله 623- كسى كه نماز خلف مقام را از روى جهل به مسئله ترك كند حكم ناسى را دارد، چه اصلا بجا نياورده باشد، يا در جاى ديگر خوانده و يا غير صحيح بجا آورده باشد.
مسأله 624- در مسئلهاى كه گذشت فرقى بين قاصر (كه نمىتواند نماز صحيح بجا آورد) و مقصّر (كه نماز را بر وجه صحيح ياد نگرفته) نيست. و مقصّرى كه قرائت نماز را بر وجه صحيح نياموخته، و غفلت از تقصير خود داشته، و معتقد به صحت نمازش بوده، مانند مقصّر در اصل يادگيرى نماز است، و بنا بر احتياط حكم ناسى را دارد، كه هرگاه متوجه شود بايد نمازهاى خود و از جمله نمازهاى طواف را به ترتيب (طواف عمره تمتّع، طواف حج تمتّع، طواف نساء) قضا نمايد، و همانطور كه در حكم ناسى گفته شد احتياط مستحب آن است كه نايب هم بگيرد.
مسأله 625- كسى كه مىداند قرائت نمازش صحيح نيست واجب است تا وقت تنگ نشده قرائت نمازش را به نحو صحيح ياد بگيرد، و اگر با تلقين هم بتواند نماز را صحيح بخواند كفايت مىكند، و اگر نتواند نماز را حتّى با تلقين صحيح بخواند احتياط آن است كه نماز را خودش بخواند، و سپس در صورت امكان به جماعت نيز تكرار نمايد، و بهتر و مطابق با احتياط آن است كه شخصى را هم نايب بگيرد تا از طرف او نماز طواف را بجا آورد.
مسأله 626- اگر براى احتياط، نماز طواف را به جماعت مىخواند در صورت امكان بايد به كسى كه واجد شرايط امام جماعت باشد و نيز نماز طواف را مىخواند اقتدا كند، و الّا مىتواند به نماز يوميه به رجاء مطلوبيّت اقتدا نمايد.
مسأله 627- زنى كه در هنگام طواف حائض شده اگر دور چهارم را تمام كرده است بايد طواف را قطع كرده، و فورا از مسجد بيرون رود، و اگر در عمره است سعى و تقصير را بجاى آورد، و پس از پاك شدن قضاء مقدار فوت شده از طواف و نماز طواف را تدارك كند، ولى اعاده سعى بر او واجب نيست، و اگر قبل از وقت وقوف به عرفات پاك نمىشود، احتياط واجب آن است براى قضاء مقدار فوت شده قبل از رفتن به عرفات نايب بگيرد، و پس از پاك شدن، خود نيز قضا نمايد.
مسأله 628- اگر بعد از اكمال طواف و قبل از نماز حائض شد، بنا بر احتياط براى نماز طواف قبل از سعى نايب بگيرد، و پس از پاك شدن نيز، خود آن را بجاى آورد.
مسأله 629- اگر زنى قبل از اكمال چهار شوط حائض شود بايد فورا طواف را قطع كرده از مسجد الحرام خارج شود، و منتظر بماند اگر قبل از موقف عرفه پاك شد تمام طواف و نماز آن و سعى و تقصير را بجاى آورد، وگرنه حج او به حج إفراد تبديل مىشود، و بايد پس از انجام حج إفراد، عمره مفرده را نيز انجام دهد.
مسأله 630- زنى كه پس از غسل حيض و طواف خون ديده است اگر قبل از اتمام ده روز بوده لازم است طواف و نماز آن را اعاده كند، (چون احتياط در ايّام نقاء جمع بين تروك حائض و اعمال طاهره است) و اگر پس از ده روز از شروع عادت خون ببيند، يا قبل از ده روز خون ديده ولى تا بعد از ده روز ادامه داشته، اعمال او صحيح است و اعاده لازم نيست.
مسأله 631- مستحاضه اگر وظائف شرعيه خود را كه براى انجام نماز بر او واجب است انجام دهد حكم طاهر را دارد.
مسائل متفرّقه نماز طواف
632 س- شخص حاج كه قرائت وى درست نيست نماز طواف نساء را خودش خوانده، و شخصى را كه نمىداند قرائتش درست است يا نه نايب گرفته، در اين صورت مجزى است، يا بايد در ولايت خود نايب بگيرد و دوباره بخواند؟
ج- اگر در وقت عمل، متمكن از صحيح كردن قرائت نبوده، به همان نحوى كه متمكن بوده كفايت بعيد نيست، ولى فعلا كه متمكن از صحيح كردن است بعد از تصحيح احتياطا نمازهاى طواف را در ولايت خود بخواند، و اگر فعلا هم نمىتواند صحيح نمايد، در ولايت خود نايب بگيرد كه به نيابت او بخواند.
633 س- براى كسى كه نماز طواف او غلط است احتياط نمودهاند كه به جماعت بخواند، آيا نماز امام بايد نماز طواف واجب باشد يا نماز يوميه كافى است؟
ج- اقتدا به نماز يوميه مشكل است، و در مواردى هم كه اقتدا به نماز طواف شود بنا بر احتياط، اكتفاء به آن نكنند.
634 س- شخصى محرم به احرام عمره تمتّع وارد مكه شده است، و هفت روز مثلا در مكه توقف دارد، و نماز او غلطهاى زيادى دارد، آيا واجب است كه تا آخر وقت در احرام بماند، و نمازش را اصلاح كند، و بعد شروع به طواف كند، يا وظيفه ديگرى را دارد؟
ج- لازم نيست تا آن وقت صبر كند، و اگر بعد از طواف تا قبل از فوات موالات عرفيه، بين طواف و نماز، نتواند غلطهاى خود را درست كند، به هر نحو مىتواند ولو با تلقين نماز بخواند، و احتياطا نايب هم بگيرد.
635 س- كسى كه نمازش را غلط مىخواند، و وقت تصحيح آن را ندارد، مىفرماييد نماز طواف را به همان كيفيت كه مىتواند خودش بخواند، آيا چنين كسى مىتواند عمره مفرده مستحبى بجا بياورد؟
ج- اشكال ندارد، لكن احتياطا براى نماز طواف نايب بگيرد.
636 س- كسى كه مطمئن باشد قرائتش يا ذكرى كه در نماز مىگويد درست است، و نماز طواف را اعم از طواف زيارت و نساء همانگونه بخواند، بعد معلوم شود كه اشتباه بوده است، آيا بايد چه كند؟
ج- اگر احتمال غلط بودن آن را نمىداده، نمازش صحيح است.
637 س- اگر نايب، نماز طواف منوب عنه را با فاصله بجا آورد، چه صورت دارد؟
ج- بايد بدون فاصله بجا آورد، ولى اگر با فاصله انجام داد مضر نيست.
638 س- حاج هنوز نماز طواف خود را نخوانده، مىتواند نيابتا نماز طواف ديگرى را بخواند يا نه؟
ج- نماز طواف را بنا بر احتياط واجب بعد از طواف بايد فورا بجا آورد، بنابراين، نيابت از ديگرى در نماز، منافات با فوريت دارد، لكن اگر قبلا خواند، نماز صحيح است.
639 س- شخص روحانى كه سفر او سفر دوم و استحبابى است، مىشود در نماز طواف به او اقتداء كرد يا نه؟
ج- نماز طواف در حج واجب و مستحب واجب است، و اقتدا مانعى ندارد، ولى در هردو صورت لازم است كه بطور فرادى هم خوانده شود.
640 س- براى كسانى كه قرائتشان درست نيست و مىخواهند نماز طوافشان را به جماعت بخوانند، آيا مىتوانند نماز طواف حج را به نماز طواف نساء يا بالعكس، و يا كسى كه نايب است به كسى كه نايب نيست، و يا نماز طواف واجب را به مستحب و بالعكس اقتداء كنند يا نه؟
ج- اقتداء به نماز طواف در صور مذكوره مانعى ندارد، ولى اكتفاء به آن نكند، و خود نيز نماز را به نحو ميسور بخواند.
641 س- شخصى مشغول سعى شده، و از نصف تجاوز كرده، و يا پيش از رسيدن به نصف، متوجه شد كه نماز طواف نخوانده، وظيفهاش چيست؟
ج- سعى را رها نموده، نماز طواف بخواند، و بعد در صورت تجاوز از نصف بقيه سعى را، و در كمتر از نصف همه آن را مجددا بجا آورد.
642 س- شخصى نماز طواف عمره را فراموش كرده، و بعد از تقصير متوجه شده، آيا بايد نماز را با لباس احرام بجا آورد يا لازم نيست؟
ج- لزوم آن معلوم نيست، اگر چه احتياط آن خوب است.
643 س- شخصى طواف عمره را بجا آورده، و بدون نماز و سعى، تقصير كرده است، تكليف او چيست؟
ج- بايد نماز و سعى و تقصير را بجا آورد، و با فرض جهل يا نسيان اعاده تقصير لازم نيست، اگر چه احوط است.
644 س- اگر نماز طواف حج را بعد از سعى بجا آورد، آيا لازم است براى حفظ ترتيب، سعى را اعاده نمايد؟
ج- احتياط مستحب اعاده سعى است.
645 س- در صورتى كه جهلا نماز را قبل از طواف بجا آورد، تكليف او چيست؟
ج- نماز را دوباره بجا آورد.