917 س- پيرمردان و پيرزنانى كه عمل زناشوئى از آنان ممكن نيست، و ازدواج هم نمىكنند، و نيز كسى كه عنين است، آيا اگر طواف نساء را بجا نياورند اشكال دارد؟
ج- بر اشخاص مذكور نيز واجب است طواف نساء را انجام دهند.
918 س- شخصى بعد از حج ازدواج كرد، و داراى اولاد شد، بعدا متوجه مىشود كه در حج طواف نساء را بجا نياورده است.
حال كه متوجه شده است، حكم زن و فرزند او چگونه است، و نسبت به طواف بايد چه كند؟
ج- با فرض جهل، فرزند او حكم حلالزاده را دارد، ولى عقد ازدواج باطل است، و بايد طواف نساء را انجام دهد، و عقد را تجديد نمايد.
919 س- اگر نايب، طواف نساء را بجا نياورد، آيا فقط زن بر او حرام است يا ذمهاش هم مشغول است، هر چند بعد از مردن باشد، كه بايد براى او قضاء كنند؟
ج- ذمه او هم مشغول است، و خودش بايد در حياتش انجام دهد، و اگر نمىتواند نايب بگيرد، و اگر قبل از انجام آن فوت كند، بايد براى او نايب بگيرند.
920 س- حاجى تمام اعمال عمره و حج را انجام داده، و بعد فهميد وضويش باطل بوده است، آيا با تدارك طوافها و نماز، حج او صحيح است يا نه؟ و بر فرض فساد، چگونه از احرام خارج شود، و وظيفه او چيست؟
ج- در فرض سؤال بايد عمره مفرده انجام دهد، و در سال بعد احتياطا حج را اعاده كند.
921 س- كسى كه از منى برگشته، و هنوز اعمال واجب مكه را انجام نداده، آيا مىتواند طواف مستحبى انجام دهد، و نيز در حال احرام عمره تمتّع آيا مىتواند قبل از انجام عمره، طواف مستحبى انجام دهد؟
ج- احتياطا ترك نمايد.
922 س- آيا بعد از انجام اعمال منى و قبل از انجام اعمال مكه مىتوان از مكه خارج شد يا خير؟
ج- مانع ندارد.
دوازدهم: بيتوته در منى
مسأله 923- پس از انجام مناسك مكه واجب است شخص براى ماندن (بيتوته) در منى در شبهاى يازدهم و دوازدهم به منى مراجعت نمايد.
مسأله 924- بر چند طايفه بيتوته شب سيزدهم در منى و رمى جمرات روز سيزدهم نيز واجب است:
اوّل- كسى كه در حال احرام صيد كرده است.
دوّم- كسى كه از تمتّع زنان اجتناب نكرده است.
سوّم- كسى كه تا غروب آفتاب روز دوازدهم در منى مانده است، اگر چه آماده حركت بوده و سوار ماشين شده ولى در راهبندان مانده، و نتوانسته از حدود منى خارج شود.
مسأله 925- كسانى كه سال اوّل حج آنهاست، و يا بعض محرّمات احرام را مرتكب شدهاند، و يا گناه كبيره ديگرى را در حال احرام انجام دادهاند، اولى و احوط آن است كه شب سيزدهم را در منى بيتوته نمايند، بلكه بيتوته شب سيزدهم براى همه افضل است.
مسأله 926- مقدار واجب از بيتوته در منى از غروب تا نيمه شب است، و خروج از منى پس از نيمه شب جايز است، اگر چه افضل آن است كه تمام شب را تا طلوع فجر در منى بماند، و احتياط مستحب آن است كه قبل از طلوع فجر داخل مكه نشود.
مسأله 927- ماندن در منى بايد با نيّت همراه باشد، و اگر اوّل مغرب نيّت نكرده است، بايد بعد از دخول وقت نماز عشاء نيّت كند، و بگويد: «امشب را در منى مىمانم قربة إلى اللّه»، و نوع حجى را كه بجا مىآورد- تمتّع يا غير آن را نيز- تعيين كند، و همچنين اگر نايب است به نيّت منوب عنه در منى بماند، و اگر نيّت نكند گناه كرده، ولى كفّارهاى بر او واجب نيست، و كفايت مىكند كه به اين منظور در منى بماند، اگر چه نيّت آن را به زبان نياورد، و در دل هم نگذراند.
مسأله 928- در شبهايى كه بيتوته در منى واجب است به غير از دو مورد، ماندن در مكه جايز نيست:
اوّل- كسى كه تمام شب تا صبح را در مكه به عبادت بپردازد.
دوّم- كسى كه معذور باشد، مثل چوپان، سقّا، مريض، مراقب مريض- اگر مراقبت لازم باشد- و مراقب اموال در صورت ضرورت.
مسأله 929- كسانى كه در غير مكه و يا در مكه بدون اشتغال به عبادت، و يا در غير مكه در حال اشتغال به عبادت، شبهاى مذكوره را گذراندهاند مىبايست براى هر شب يك گوسفند كفّاره قربانى كنند، و بنا بر احتياط واجب ناسى و جاهل و معذور نيز همين حكم را دارند.
مسأله 930- كسى كه براى انجام اعمال به مكه آمده، و نتوانسته خود را تا گذشت قسمتى از شب به منى برساند، بر او كفّاره واجب نيست، اگر چه بعد از نيمه شب به منى رسيده باشد.
مسائل متفرقه بيتوته در منى
931 س- در مناسك فرمودهايد: «حاج مىتواند در شب يازدهم و دوازدهم بعد از نصف شب براى بقيه اعمال حج به مكه برود، و احتياط آن است كه قبل از طلوع فجر داخل مكه نشود».
عرض مىكنم اگر بعد از طلوع فجر داخل شود به ازدحام جمعيّت برخورد مىكند، و هوا گرم مىشود، و انجام طواف حج و طواف نساء مشكل خواهد شد، حال آيا جايز است قبل از طلوع فجر شروع به اعمال حج كند يا نه؟
ج- بلى مىتواند قبل از طلوع فجر مشغول طواف شود، و عمل به احتياط، واجب نيست.
932 س- چه مىفرماييد نسبت به شخصى كه قبل از غروب آفتاب شب سيزدهم از منى كوچ كرده، و بعد از ساعتى مثلا مراجعت به منى مىنمايد، آيا واجب است شب را بماند و فردايش رمى جمرات نمايد يا نه؟
ج- واجب نيست.
933 س- زنان و پيرمردان و بيماران و كسانى كه خوف از مشقّت و ازدحام دارند، آيا جايز است شب دوازدهم بعد از بيتوته در منى رمى جمرات را شبانه انجام داده، به مكه معظمه بروند، و ديگر به منى برنگردد، يا خير؟
ج- جايز است.
934 س- حاج مىخواهد بعد از اعمال ثلاثه روز عيد براى طوافها به مكه برود، ولى مىداند در صورت رفتن به مكه سه ساعت از مبيت اول شب را درك نمىكند، آيا برود يا نه؟ و اگر رفت كفاره دارد يا خير؟
ج- رفتن از منى به مكه براى انجام واجبات مكه مانع ندارد، ولى بايد قبل از نصف شب در منى حاضر باشد، و در فرض سؤال كه قسمتى از نيمه اول شب را درك نكرده است بايد تا طلوع فجر در منى بماند.
935 س- كسى كه در شب يازدهم و دوازدهم بايد در منى باشد، يا در مسجد الحرام مشغول عبادت گردد، در مسجد الحرام مشغول عبادت مىشود، ولى در بين آن از خستگى مرتب چرت مىزند و بيدار مىشود، وظيفه او چيست؟ و آيا عبادت در پشت بامهاى كنونى مسجد الحرام كافى است يا نه؟
ج- اگر به قدرى خواب مىرود كه صدق نمىكند كه تمام شب مشغول به عبادت بوده، كافى نيست، و بايد كفاره بدهد، و عبادت در هر جاى مكه كافى است.
936 س- مقدار شب براى كسى كه در مكه به جاى بيتوته در منى به عبادت مشغول مىشود چقدر است؟ از مغرب تا طلوع فجر است، يا طلوع آفتاب؟
ج- تا طلوع فجر حساب مىشود.
937 س- كسى كه بدون عذر نصف اول شب را در منى نبود، آيا واجب است نصف دوم را در منى بماند، آيا كفاره ترك مبيت را نيز بايد بدهد يا خير؟
ج- بايد كفاره هم بدهد.
938 س- كسانى كه مقدارى از اول شب با عذر يا بدون عذر در خارج منى بودند، يا قبل از نصف شب خارج شدند، آيا كفاره واجب است يا خير؟
ج- در صورت عذر كفاره واجب نيست، و بدون عذر احتياط ترك نشود.
939 س- علامتگذارى حدود منى در سالهاى قبل با علامتگذارى كنونى كه به وسيله حكومت انجام گرفته فرق مىكند، و اينجانب كه شغلم حملهدارى است در سالهاى قبل با حجاج در قطعه زمينى بيتوته كردهايم كه اگر تعيين فعلى حكومت صحيح باشد، بيتوته ما در خارج از منى بوده، و اگر تعيين قبلى صحيح باشد كه ما يقين به آن داريم طبق علامت قبلى و نظر پيران
اهل مكه بيتوته ما صحيح است، حال بنا بر اينكه تعيين حكومت صحيح باشد، آيا تكليف ما نسبت به بيتوته سالهاى قبل چيست؟
و در صورت وجوب كفاره، آيا ابلاغ به همه حجاج لازم است يا نه؟
و آيا با توجه به اينكه در فرض مسأله بيتوته ترك نشده، بلكه اشتباه در مصداق بوده است، نسبت به حجاج ضامن مىباشم يا نه؟
ج- اگر در محلى بيتوته كردهايد كه يقين به منى بودن آن داشتهايد تا يقين پيدا نكنيد كه خارج منى بوده، قربانى لازم نيست، و در اين صورت ابلاغ و اعلام ضرورت ندارد.
940 س- اينجانب شغلم حملهدارى است، چندين سال قبل جايى را كه يقين داشتم جزء منى است با حاجىها بيتوته نمودهام، و سالهاى بعد فهميدم و برايم يقين حاصل شد جايى كه سالهاى قبل بيتوته نمودهايم خارج از منى است، آيا كفاره بر اينجانب و همه حجاج واجب است يا نه؟ و در صورتى كه كفاره واجب باشد، آيا كفاره حجاج بر عهده خودشان است يا بر عهده من؟ و آيا ابلاغ به حجاج واجب است يا نه؟ و اگر بعضى از آنان مرده باشند يا دسترسى به آنان نباشد، تكليف چيست؟
ج- كفاره ترك بيتوته خود شما بر شما واجب است، و كفاره ديگران بر شما واجب نيست، و لازم نيست به آنان اعلام نماييد، و اگر فهميدند كفاره بر خود آنان واجب است.