المجازر الجديدة تقع خارج منى في المعيصم فما الحكم؟
الشيخ التبريزي (قدس سره): ج: إذا لم يمكن الذبح في منى و لو بالتأخير إلى آخر ذي حجة و لا في المكان الأقرب فالأقرب إلى منى يجزي الذبح في المكان المذكور و لا يجوز في مكان آخر أبعد منه.[1]
أجوبة من السيد السيستاني (مدّ ظلّه)
س: تعذر الذبح في منى؟
ج: مع تعذر الذبح في منى و في وادي محسّر لا يبعد الاجتزاء بالذبح في أي موضع من الحرم.
و في جواب آخر: لا يجزي الذبح في بلده فإن أمكنه الذبح في موضع من الحرم في أيّام النحر فهو و إن لم يمكنه ذلك فوظيفته الصوم.[2]
س: إذا بقي الحاج في منى ليلة الحادى عشر من دون نية المبيت لأنّه كان يعتقد عدم وجوبه فهل عليه الكفارة؟
ج: الظاهر عدم ثبوت الكفارة عليه.
س: هل يكفي الاشتغال بالعبادة في مكة من أول الليل إلى نصفه و هل يكفي في العبادة النظر إلى الكعبة و و قراءة القرآن و إطافة الحجيج و الإجابة عن الاسئلة الدينية؟
ج: الاشتغال بالعبادة في مكة في النصف الأول من الليل لا يوجب سقوط وجوب المبيت بمنى في النصف الثانى و إنما يوجبه الاشتغال بالعبادة من قبل منتصف الليل إلى الفجر و تكفي الأعمال المذكورة مع الإتيان بها بقصد القربة،
[1]الورق الممهور سنة 1421
[2]1421- الورق الممهور
لصدق كونه في طاعة اللّٰه تعالى.
*** س: زن به واسطۀ دستگاه طبّى از خروج خون مستحاضه جلوگيرى مىكند ولى در باطن موجود است آيا اين زن حكم طاهر را دارد؟
الشيخ البهجت: اگر خون خارج نشود حكم به استحاضه نمىشود.[1]
الشيخ التبريزي (قدس سره): تا وقتى خون خارج نشده- و لو بواسطۀ پنبه- حكم استحاضه را ندارد.[2]
الشيخ الصافي: ما دام كه خون خارج نشده حكم طاهره دارد.[3]
*** در سال جارى گوشت قربانى ذخيره و به كشورهاى فقير ارسال مىشود آيا مجزى از سهم فقير مىباشد يا نه؟
الشيخ البهجت: اگر يقين ندارد كه به مؤمن برسد كافى نيست.[4]
الشيخ التبريزي (قدس سره): اگر احراز نشود كه سهم فقير به فقير مؤمن رسيده كفايت نمىكند.[5]
الشيخ الصافي: اگر يقين دارد بايصال سهم مؤمن كافى است و الا خير.[6]
*** اگر در اثناء طواف شك كند و مردد شود كه در حدّ است يا خارج شده آيا آن مقدار را تدارك كند يا نه؟
الشيخ البهجت: مىتواند استصحاب بقاء در مطاف نمايد.[7]
الشيخ التبريزي (قدس سره): چنانچه قبلًا در حد بوده به شكّش اعتنا نكند.[8]
[1]دفتر
[2]كتبى
[3]كتبى
[4]دفتر
[5]كتبى
[6]كتبى
[7]دفتر
[8]كتبى
الشيخ الصافي: قاعده فراغ يا تجاوز در احراز طواف هم جارى است، تدارك مقدار مذكور لازم نيست.[1]
*** زنى كه از رمى عاجز است مىتواند زن را استنابه كند يا بايد نائب مرد بگيرد؟
الشيخ البهجت: هريك از زن و مرد مىتواند ديگرى را نائب كند.[2]
الشيخ التبريزي (قدس سره): مىتواند زن را نائب قرار دهد.[3]
الشيخ الصافي: نيابت زن اشكال ندارد.
*** اگر ذبح در منى تا به آخر ذى حجه ميسر نباشد در مكه جديد يا وادى معيصم يا جاى ديگر ذبح چه صورت دارد؟
الشيخ البهجت: اقرب به منى ذبح كند و الّا أظهر لزوم ذبح در مكه قديم است.[4]
الشيخ التبريزي (قدس سره): بايد در مكانى كه عرفاً اقرب الأماكن به منى است ذبح نمايد.[5]
الشيخ الصافي: در صورت امكان اقرب به منى مراعات شود.[6]
الشيخ الوحيد: در منى و اگر نشد وادى محسّر كه مورد نص است و اگر نشد مكه و اقرب به منى دليل ندارد و قاعده ميسور مخصوص نماز است.[7]
نماز با عامه
الإمام الخميني (قدس سره): س: جماعت عامه تمام و نمازگزاران در مسجد هستند آيا
[1]كتبى
[2]دفتر
[3]كتبى
[4]دفتر
[5]كتبى
[6]كتبى
[7]شفاهى.
با شرائط موجود نماز بخوانم يا به منزل بيايم و با شرائط صحت در خانه بخوانم؟
ج: مىتواند در همانجا و بر طبق نماز آنان بجا آورد.[1]
السيد الخوئي (قدس سره): إذا تابع المصلي المؤمن جماعة المخالفين في صلاة جهرية لا يجب عليه الجهر بل يتعيّن عليه الإخفات.[2]
السيد الگلپايگاني (قدس سره): نماز با عامه در حال ضرورت بىاشكال است و در غير حال ضرورت شركت خوب است لكن نماز را با شرائط كامل اعاده كند.[3]
السيد السيستاني: تجوز الصلاة خلفهم و لكن لا بدّ للمأموم أن يقرأ لنفسه إخفاتاً إن امكنه و إلّا يقرأ في نفسه و يجوز السجود على ما لا يصح السجود عليه إذا لم يتيسر في مكانه ما يصحّ السجود عليه.[4]
السيد الشبيري: احتياط در عدم اكتفا به آن است و در فرض عدم تقيه ظاهراً اعاده لازم است.[5]
*** الشيخ البهجت: با شرائط تقيه مانعى ندارد و مجزى است ولى بايد وظيفه منفرد مراعات شود.[6]
الشيخ التبريزي (قدس سره): تنها با آنها همراهى كند و قرائت را و لو بنحو حديث نفس بخواند و اين نماز مجزى است.[7]
و در ص 379: اگر در مساجد جايى كه سجده بر آن صحيح باشد مثل موزاييك و سنگ، آنجا نماز بخواند.
الشيخ الفاضل: بايد در منزل با رعايت شرائط معتبره بخواند مگر تقيه اقتضاى غير آن را داشته باشد.
الشيخ المكارم: موافق است.
[1]محشى ص 433 م 25
[2]الصراط، ص 102
[3]ص 396 اخير.
[4]الملحق ص 167
[5]كتبى
[6]جديد ص 40
[7]ص 378 جديد.
الشيخ النوري: بر فرع امام حاشيه ندارد.[1]
مؤلف: نظر آية اللّٰه گلپايگانى اقرب به احتياط است.
بعض الفروع المتفرقة
س: إذا صلى جماعة مع العامة فهل تترتب أحكام الجماعة كالرجوع إلى الإمام في مورد الشك و اغتفار زيادة الركوع؟
السيد الخوئي (قدس سره): نعم تترتب الأحكام سوى القراءة فانّه لا بد من القراءة.[2]
*** الشيخ التبريزي (قدس سره): يعلّق على جوابه (و في زيادة الركوع إشكال).
س: إذا صلى جماعة مع العامة فهل يصح أن يسجد على ما لا يصح السجود عليه في غير مورد التقية؟
ج: السيد الخوئي (قدس سره): لا يجوز مع المندوحة و وافقه التبريزي.
الشيخ البهجت: با وجود مندوحه مجزى نيست و شفاهى فرمودند: با عدم حفظ شرائط نماز را اعاده كند.
الشيخ الفاضل: س: شركت در نماز جماعت اهل سنت كفايت از نماز واجب مىكند؟ ج: بلى كفايت مىكند.[3]
الشيخ الفاضل: س: در جماعت عامه رعايت اتصال نمىشود مىتوانيم اقتدا كنيم؟
ج: اختياراً و با وسعت وقت به آن قسمتها نرويد. بلى اگر اتفاقاً جماعت به پا شد و در آنجا بوديد اقتدا كنيد و نماز صحيح است ولى اگر كسى بداند و اختياراً
[1]ص 431
[2]الصراط ج 3، ص 76
[3]استفتائات حج و عمره، ص 232
برود و اقتدا كند اكتفا به آن نماز مشكل است و احتياطاً نماز را اعاده كند.[1]
الشيخ الفاضل: س: اقتدا به نماز مغرب اهل سنت چه حكمى دارد؟
ج: با توجه به فاصلۀ بين اذان و اقامه اكتفا به آن صحيح است.[2]
الشيخ الفاضل: س: گاهى در نماز آيۀ سجده مىخوانند و همه به سجده مىروند و شيعه هم همراهى مىكند؟
ج: احتياطاً اين نماز را اعاده كند.[3]
الشيخ الفاضل: س: اگر نماز جماعت تمام شده ولى هنوز صفوف بهم نخورده آيا اذان و اقامه ساقط است؟
ج: ساقط نيست.
الشيخ الفاضل: س: حكم افطار شيعه در مسجدين چيست؟
ج: اگر اتفاقاً آنجا بودند و ناچار به افطار تقيهاى شدند صحيح است و قضا ندارد ولى اختياراً انجامش خلاف احتياط است.[4]
نماز مسافر در حرمين شريفين
الإمام الخميني (قدس سره): اختصاص به مسجد اصلى ندارد در جاهاى توسعه داده شده هم جارى است.[5]
السيد الگلپايگاني (قدس سره): بلكه در دو شهر مكه و مدينه مىتواند نماز را تمام بخواند.[6]
السيد الخوئي (قدس سره): بلكه مىتواند در تمام شهر مكه و مدينه نمازش را تمام بخواند.[7]
السيد الخامنهاي: الظاهر أن موضوع الحكم عنوان البلدين من دون فرق بين
[1]مع التلخيص ص 234 حج و عمره
[2]ص 235
[3]ص 236
[4]ص 245
[5]ص 257.
[6]توضيح ص 237
[7]توضيح ص 233
الأمكنة القديمة و الجديدة.[1]
السيد السيستاني: لا يختص بالمناطق القديمة في مكة المكرمة و المدينة المنورة بل يشمل الامتدادات الحديثة أيضاً.[2]
السيد الشبيري: احوط قصر است حتى در مسجدين.
*** الشيخ البهجت: در اضافات احتياط واجب قصر است.[3]در تمام شهر مكه و مدينه
الشيخ التبريزي (قدس سره): لا يختص بالمسجدين بل يشمل البلدين القديمين.[4]
الشيخ الصافي: در مسجدين مخير است.[5]
الشيخ الفاضل: مخير است در مسجدين و فرقى بين بناء اصلى و فعلى نيست.[6]و في حول الحج: يشمل الحكم لما يسمى مكة فعلًا.[7]
الشيخ المكارم: مخير است در مسجدين و اضافات فعلى و آينده.[8]
الشيخ النوري: در تمام شهر مدينه و مكه مخير است هر قدر وسعت پيدا كند.[9]
الشيخ الوحيد: در شهر مكه قديم و مدينه زمان حضرت رسول6مخير است گرچه احوط در غير مسجدين قصر است.[10]
نوافل در حرمين
در حج سال 1418 چند فرع پيش آمد كه محتاج به استفتاء از مراجع فعلى شد چون قبلًا معلوم نبود.
[1]ص 51
[2]ص 171، ملحق.
[3]ص 175.
[4]شفاهى
[5]ص 277
[6]ص 243
[7]ص 48
[8]توضيح ص 237
[9]ص 230
[10]توضيح
1- در اماكن تخيير مثل مكه و مدينه طيبه اگر مسافر اختيار تمام نمود آيا نوافل ساقط مىشود و برفرض سقوط به نحو عزيمت است يا رخصت؟
السيد الشبيري: به نظر اينجانب وظيفه مسافر شرعى در همه اماكن قصر صلاة است.[1]
*** الشيخ البهجت: ساقط است و به نحو عزيمت.[2]
الشيخ التبريزي (قدس سره): نوافل ساقط است و استحباب ندارد و مقصود از سقوط به نحو عزيمت همين است ولى منافات با اتيان آنها به قصد رجا ندارد.[3]
الشيخ الصافي: ظاهراً نوافل ساقطه از مسافر در مورد سؤال ساقط است بلى اتيان آنها براى كسى كه تمام را اختيار كرده رجاء مانعى ندارد.[4]
2- اگر نماز مسافر در حرمين فوت شود آيا حكم تخيير باقى است؟
نماز مقيم در مكه مكرمه بعد از مراجعت از مواقف
الإمام الخميني (قدس سره): اگر مسافت شرعيه بين مكه و عرفات محقق نباشد و از عرفات به مكه برمىگردند عنوان محل اقامت و بعد از مكه قصد مسافرت مىكنند نمازشان تمام است در مراجعت و در خود مكه.[5]
السيد الخوئي (قدس سره): در صورتى كه مسافت شرعيه بين مكه و عرفات محقق نباشد وظيفه در عرفات و مشعر و در مراجعت به مكه تمام است.[6]
السيد الگلپايگاني (قدس سره): در برگشت از محلى كه رفته و در محل اقامت شكسته بخواند.[7]
[1]كتبى
[2]كتبى
[3]كتبى
[4]كتبى
[5]ص 265
[6]ص 294 طبع 1411
[7]مجمع ص 198