این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
فصل سى و سوّم: احكام سر بريدن و شكار حيوانات
احكام ذبح
سؤال 784-يكى از دانشجويان ايرانى، كه در مسكو به تحصيل اشتغال دارد، مىگويد: در قصّابىهاى تاجيك، كه گوشت ذبح اسلامى مىفروشند، از نظر بهداشتى در سطح بسيار پايينى قرار دارند. گوشت آنها داراى انگل و ميكروب است، و هر لحظه امكان ابتلا به بيمارىهاى مربوطه (عفونى و انگلى) مىرود. از طرفى، گوشتهايى كه با ذبح غير اسلامى عرضه مىگردد، از تمام جهات تمييز و بستهبندى شده، و امكان هيچ گونه آلودگى ندارد. حال در خريد گوشت كدام يك را انتخاب كنيم؟
جواب:در صورتى كه واقعاً گوشتهاى ذبح اسلامى خطرناك باشد، و استفاده از گوشتهاى غير ذبح اسلامى جنبه اضطرار داشته باشد، به مقدار لازم مانعى ندارد.
سؤال 785-نظارت بهداشتى، بازرسى، معاينه بهداشتى گوشت در كشتارگاههاى كشور به منظور پيشگيرى و كنترل بيماريهاى مشترك بين انسان و دام، و تهيّه گوشت سالم و بهداشتى، از جمله وظايف سازمان دامپزشكى كشور است. و بر اساس قوانين جارى كشور، كشتار و ذبح هر نوع دام كشتارى در خارج از كشتارگاه، به استثناى روز عيد سعيد قربان، و مراسم مذهبى و ملّى، ممنوع و غير مجاز مىباشد.
با توجّه به مقدّمه فوق لطفاً نظر شريف خود را در موارد ذيل اعلام فرماييد:
1-كشتار غير مجاز دام در شهرهاى داراى كشتارگاه صنعتى، به منظور فروش و عرضه گوشت غير بهداشتى به مصرف كنندگان چه حكمى دارد؟
2-خريدوفروش گوشت فاقد مهر بهداشتى كشتارگاه، كه از طريق كشتار غير
مجاز تهيّه گرديده، و ممكن است موجب انتقال آلودگى و بسيارى از بيماريهاى مشترك بين انسان و دام گردد، چه حكمى دارد؟
جواب:بر همه مسلمانان لازم است كه قوانين و مقرّرات نظام اسلامى را محترم بشمارند. از جمله، آنچه مربوط بر كشتار دامهاست، و با سلامت و تندرستى جامعه ارتباط دارد. و بر مسئولين امور كشتارگاهها لازم است بر ذبح اسلامى جامع الشرائط نظارت دقيق كنند، تا بهانهاى به دست افراد جهت ذبح خارج از كشتارگاه نيفتد.
احكام شكار
سؤال 786-شخصى به هنگام غروب آفتاب به طرف شكار تيراندازى نموده، و آن را زخمى مىكند. شكارچى از همان لحظه به دنبال يافتن شكار مىرود (دنبال كردن شكار زخمى از ردّ خونى است كه از او بر جا مىماند.) بعد از لحظاتى شب فرا مىرسد، شكارچى مجبور مىشود شكار را رها نموده، و شب را در آن منطقه بخوابد.
روز بعد به جستجو ادامه مىدهد، و بعد از مدّتى شكار را در حالى مىيابد كه به خاطر خون زيادى كه از او رفته، مرده بود. آيا گوشت اين شكار حلال است؟
جواب:در صورتى كه مىداند شكار به وسيله همان تير از بين رفته، گوشت آن حلال است.
سؤال 787-طبق قانون محيط زيست جمهورى اسلامى ايران، شكار قوانين مخصوص به خود را دارد، و يك شكارچى بايد به آن پايبند باشد. از جمله آنها مراعات كميّت و كيفيّت شكار، داشتن سلاح مجاز، داشتن پروانه شكار، شكار در فصل و روزهاى مجاز، شكار در محلّ مجاز، و رعايت بعضى قوانين ديگر مىباشد.
حال اگر يك شكارچى همه، يا يكى از قوانين مربوطه را رعايت ننمايد، استفاده از شكار مذكور چه حكمى دارد؟
جواب:گوشت آن شكار حرام نيست؛ ولى تخلّف از قوانين حكومت اسلامى جايز نمىباشد.
سؤال 788-طبق قوانين جمهورى اسلامى، نگهدارى سلاح غير مجاز جرم محسوب مىشود. لطفاً بفرماييد:
اوّلًا: در صورتى كه فردى اقدام به نگهدارى اسلحه غير مجاز نمايد، وظيفه مسلمانان در مورد اين گونه افراد چيست؟
ثانياً: شكار با سلاح غير مجاز شرعاً چه حكمى دارد؟
جواب:شكار حرام نمىشود؛ ولى نگه داشتن اسلحه غير مجاز جايز نيست.
سؤال 789-در كتب فقهى شكار با سلاح غصبى شرايط مخصوص به خود را دارد، ولى بر اساس قانون، يك فرد تحت هيچ شرايطى (چه مجوّز داشته باشد، و چه نداشته باشد،) نمىتواند از سلاح مجاز ديگران استفاده نمايد. حال اگر فردى از سلاح ديگرى در شكار استفاده كند (و لو با اجازه صاحب سلاح،) حكم شرعى شكار چيست؟
جواب:شكار حرام نيست؛ هر چند كار خلافى كرده است.
سؤال 790-مرسوم شده كه افراد خوابگاه پرندگان حلال گوشت وحشى را شناسايى، و شب هنگام موقعى كه حيوان در خواب است با ترفندها و ابزار آلات مختلف آنها را شكار مىكنند. چنين شكارى با توجّه به حديث «حيوان در آشيانهاش در امان است.» چه حكمى دارد؟
جواب:چنين شكارى حلال نيست.
سؤال 791-بعضى از مسلمانان، حيوانات حرام گوشت، از جمله خوك را شكار، و جهت مصرف صاحب اديان ديگر به آنها مىفروشند. شكار و خريدوفروش اين گونه حيوانات از ناحيه مسلمانها چگونه است؟
جواب:خالى از اشكال نيست.
سؤال 792-مشاهده مىشود كه حيوانات وحشى، از جمله خوك، خرس، گرگ و مانند آن، به محصولات و احشام روستائيان آسيبهاى جدّى وارد مىكنند. اگر روستائيان بخواهند به حيوانات وحشى آسيب وارد كنند، توسّط محيط زيست به دادگاه معرّفى، و دادگاه آنها را جريمه مىنمايد. در صورتى كه مقابله با حيوانات
وحشى از وظايف محيط زيست است، ولى به دليل گستردگى محيط و امكانات كم اين امر ميسّر نمىشود. لطفاً بفرماييد:
الف)تكليف شرعى كشتن حيوانات موذى (كه بر خلاف قانون است) چيست؟
ب)اگر اشكال ندارد، پس تعارض شرع با قانون چگونه حلّ مىشود؟
جواب:اگر واقعاً حيوانات موذى هستند، و دولت قادر بر دفع آنها نمىباشد، مردم مىتوانند آنها را از بين ببرند.
سؤال 793-با توجّه به گسترش علم و تكنولوژى، در صورتى كه شكار با سلاحهاى الكترونيكى و ليزرى صورت گيرد، به گونهاى كه زخمى در شكار حاصل نگردد، شرعاً چه حكمى خواهد داشت؟
جواب:در صورتى كه زخم توأم با خونريزى در آن حاصل نشود، جايز نيست؛ هر چند تيز بودن گلوله از نظر ما شرط نمىباشد.
سؤال 794-به سوى دستهاى از پرندگان تيراندازى نمودم. يكى از آنها فوراً مُرد.
امّا هيچ گونه آثار جراحتى، كه حاكى از اصابت تير باشد، ملاحظه نشد. سپس مشخّص شد كه بر اثر ترس مرده است. در فرض فوق، حكم آن چيست؟
جواب:گوشت آن حلال نيست.
احكام صيد
سؤال 795-بعضى از صيّادان بعد از صيد ماهى يا ميگو براى اين كه ماهيها در ايّام شكار فاسد نشود، آنها را به طور نيمه جان داخل گونى گذاشته، سپس آن را داخل آب مىگذارند، كه بعضى از آنها به واسطه جراحت، يا فشردگى محلّ، در داخل آب مىميرند. حكم شرعى آنها چيست؟
جواب:حلال است.
فصل سى و چهارم: احكام خوردنيها و آشاميدنيها
سؤال 796-ميزان و معيار شناخت حيوان حلال گوشت چيست؟
جواب:در آيات و روايات به نام آنها اشاره شده، و ضابطه خاصّى ندارد؛ ولى معمولًا حيوانات گوشتخوار مأكول اللّحم نيستند، و غالب حيوانات گياهخوار مأكول اللّحم هستند.
سؤال 797-آيا حكم حيوانى كه به غير روش شرعى ذبح شده (غير مذكّى،) و حيوانى كه به طور طبيعى مرده (ميته) يكى است؟
جواب:تفاوت دارد. حيوان غير مذكَّى پاك است، هر چند خوردن گوشت آن حرام مىباشد. ولى ميته هم حرام است، و هم نجس.
سؤال 798-گوشت برخى از حيوانات حرام گوشت در معالجه بعضى از امراض مؤثّر است؛ هر چند سند معتبر علمى و فقهى در اين رابطه وجود ندارد. شكار و استفاده از گوشت يا خون اين گونه حيوانات چه حكمى دارد؟
جواب:در صورتى كه طبق تشخيص طبيب متديّن تنها راه علاج نباشد، جايز نيست.
سؤال 799-خوردن اشياى زير چه حكمى دارد:
1-كبد گوسفند، بُز، گاو
2-دنبلان بُز، گوسفند، گاو
3-گوشت صورت حيوانات حلال گوشت
4-تخم مرغى كه لكّه قرمزى بر زرده آن باشد.
جواب:دنبلان هيچ حيوانى حلال نيست. و اگر لكّه قرمز تخم مرغ به يقين
خون بوده باشد، خوردن آن تخم مرغ اشكال دارد، مگر اين كه خون بيرون زرده باشد، و زرده را طورى بشويند كه پاره نشود. و خوردن بقيّه مانعى ندارد.
سؤال 800-خوردن بعضى از مواد، ميوهها و غذاها براى برخى از بيماران ضرر دارد، مصرف چنين موادّى براى آنها چه حكمى دارد؟
جواب:در صورتى كه ضرر مهمّى داشته باشد، خوردن آن حرام است.
سؤال 801-استفاده از سوسيس، كنسروها و موادّ غذايى، كه از كشورهاى خارجى وارد مىشود، چه صورت دارد؟
جواب:مواد گوشتى كه از كشورهاى خارجى غير مسلمان آورده مىشود حرام است.
سؤال 802-خريد، فروش و استفاده از گوشت خرچنگ چه صورت دارد؟
جواب:جايز نيست؛ ولى فروختن آن به غير مسلمين اشكالى ندارد.
سؤال 803-در كتاب استفتائات جديد، جلد اوّل، سؤال 993، گوشت خرگوش را مطلقاً حرام دانستهايد. علّت علمى آن چيست؟
جواب:در بعضى از روايات آمده است كه خرگوش شباهتى با حيوانات درّنده دارد، و اين مسأله از چنگال او نمايان است، و لذا گوشت آن تحريم شده است.
سؤال 804-با توجّه به اين كه از نظر پزشكى ثابت شده مصرف كم و كنترلشده مشروبات الكلى نه تنها ضررى براى بدن ندارد، بلكه مانند آشاميدنيهاى ديگر مفيد مىباشد، و با در نظر گرفتن اين كه مشروبات الكلى نوعى از نعمتهاى خداوند مانند ساير نعمتهاست، چه اشكال دارد براى استفاده از جنبههاى مثبت و مفيد آن، مانند بقيّه نعمتهاى خدادادى، با شرايط و مقدار مشخّص مصرف شود؟
اگر كسى به حدّى از درجه خودسازى و كنترل خويشتن رسيده باشد كه در اثر مصرف كم و كنترلشده مشروبات الكلى به ورطه اعتياد و حتّى مستى كشيده نشود، آيا مجاز به مصرف كم و كنترلشده مشروبات الكلى مىباشد؟
جواب:اوّلًا: هيچ كس نمىگويد مشروبات الكلى به مقدار كم ضرر ندارد، بلكه مقدار كم ضررش كمتر است. ثانياً: هرگاه چنين اجازهاى به مردم داده شود،
به هيچ وجه قابل كنترل نيست، و به زودى تمام جامعه آلوده مىشود. به همين جهت شرع مقدّس آن را به طور كلّى ممنوع كرده است. ثالثاً: قانون جنبه عمومى دارد، و نمىتوان اشخاص را به بهانههاى مختلف استثنا كرد. سعى كنيد ان شاء اللَّه گرفتار وسوسههاى شيطان نشويد.
سؤال 805-توليد، فروش و استفاده از شربت ترك اعتياد چه حكمى دارد؟
جواب:اگر واقعاً براى ترك اعتياد است اشكالى ندارد.
سؤال 806-كسى كه دندان مىكشد تا حدود ده ساعت اگر آب دهان خود را، كه بعضاً با خون همراه است، بيرون بريزد، باعث تداوم خونريزى و ضرر به وى مىشود.
لذا بيمار با گذاشتن گاز روى محلّ دندان كشيده شده، بايد بزاق را، كه احتمالًا با مقدارى خون همراه است، فرو ببرد؛ تكليف چيست؟
جواب:مادام كه مجبور نباشد، خونابه را فرو نبرد. و اگر موجب شد و حرجى است، مانعى ندارد.