سؤال 788-طبق قوانين جمهورى اسلامى، نگهدارى سلاح غير مجاز جرم محسوب مىشود. لطفاً بفرماييد:
اوّلًا: در صورتى كه فردى اقدام به نگهدارى اسلحه غير مجاز نمايد، وظيفه مسلمانان در مورد اين گونه افراد چيست؟
ثانياً: شكار با سلاح غير مجاز شرعاً چه حكمى دارد؟
جواب:شكار حرام نمىشود؛ ولى نگه داشتن اسلحه غير مجاز جايز نيست.
سؤال 789-در كتب فقهى شكار با سلاح غصبى شرايط مخصوص به خود را دارد، ولى بر اساس قانون، يك فرد تحت هيچ شرايطى (چه مجوّز داشته باشد، و چه نداشته باشد،) نمىتواند از سلاح مجاز ديگران استفاده نمايد. حال اگر فردى از سلاح ديگرى در شكار استفاده كند (و لو با اجازه صاحب سلاح،) حكم شرعى شكار چيست؟
جواب:شكار حرام نيست؛ هر چند كار خلافى كرده است.
سؤال 790-مرسوم شده كه افراد خوابگاه پرندگان حلال گوشت وحشى را شناسايى، و شب هنگام موقعى كه حيوان در خواب است با ترفندها و ابزار آلات مختلف آنها را شكار مىكنند. چنين شكارى با توجّه به حديث «حيوان در آشيانهاش در امان است.» چه حكمى دارد؟
جواب:چنين شكارى حلال نيست.
سؤال 791-بعضى از مسلمانان، حيوانات حرام گوشت، از جمله خوك را شكار، و جهت مصرف صاحب اديان ديگر به آنها مىفروشند. شكار و خريدوفروش اين گونه حيوانات از ناحيه مسلمانها چگونه است؟
جواب:خالى از اشكال نيست.
سؤال 792-مشاهده مىشود كه حيوانات وحشى، از جمله خوك، خرس، گرگ و مانند آن، به محصولات و احشام روستائيان آسيبهاى جدّى وارد مىكنند. اگر روستائيان بخواهند به حيوانات وحشى آسيب وارد كنند، توسّط محيط زيست به دادگاه معرّفى، و دادگاه آنها را جريمه مىنمايد. در صورتى كه مقابله با حيوانات
وحشى از وظايف محيط زيست است، ولى به دليل گستردگى محيط و امكانات كم اين امر ميسّر نمىشود. لطفاً بفرماييد:
الف)تكليف شرعى كشتن حيوانات موذى (كه بر خلاف قانون است) چيست؟
ب)اگر اشكال ندارد، پس تعارض شرع با قانون چگونه حلّ مىشود؟
جواب:اگر واقعاً حيوانات موذى هستند، و دولت قادر بر دفع آنها نمىباشد، مردم مىتوانند آنها را از بين ببرند.
سؤال 793-با توجّه به گسترش علم و تكنولوژى، در صورتى كه شكار با سلاحهاى الكترونيكى و ليزرى صورت گيرد، به گونهاى كه زخمى در شكار حاصل نگردد، شرعاً چه حكمى خواهد داشت؟
جواب:در صورتى كه زخم توأم با خونريزى در آن حاصل نشود، جايز نيست؛ هر چند تيز بودن گلوله از نظر ما شرط نمىباشد.
سؤال 794-به سوى دستهاى از پرندگان تيراندازى نمودم. يكى از آنها فوراً مُرد.
امّا هيچ گونه آثار جراحتى، كه حاكى از اصابت تير باشد، ملاحظه نشد. سپس مشخّص شد كه بر اثر ترس مرده است. در فرض فوق، حكم آن چيست؟
جواب:گوشت آن حلال نيست.
احكام صيد
سؤال 795-بعضى از صيّادان بعد از صيد ماهى يا ميگو براى اين كه ماهيها در ايّام شكار فاسد نشود، آنها را به طور نيمه جان داخل گونى گذاشته، سپس آن را داخل آب مىگذارند، كه بعضى از آنها به واسطه جراحت، يا فشردگى محلّ، در داخل آب مىميرند. حكم شرعى آنها چيست؟
جواب:حلال است.
فصل سى و چهارم: احكام خوردنيها و آشاميدنيها
سؤال 796-ميزان و معيار شناخت حيوان حلال گوشت چيست؟
جواب:در آيات و روايات به نام آنها اشاره شده، و ضابطه خاصّى ندارد؛ ولى معمولًا حيوانات گوشتخوار مأكول اللّحم نيستند، و غالب حيوانات گياهخوار مأكول اللّحم هستند.
سؤال 797-آيا حكم حيوانى كه به غير روش شرعى ذبح شده (غير مذكّى،) و حيوانى كه به طور طبيعى مرده (ميته) يكى است؟
جواب:تفاوت دارد. حيوان غير مذكَّى پاك است، هر چند خوردن گوشت آن حرام مىباشد. ولى ميته هم حرام است، و هم نجس.
سؤال 798-گوشت برخى از حيوانات حرام گوشت در معالجه بعضى از امراض مؤثّر است؛ هر چند سند معتبر علمى و فقهى در اين رابطه وجود ندارد. شكار و استفاده از گوشت يا خون اين گونه حيوانات چه حكمى دارد؟
جواب:در صورتى كه طبق تشخيص طبيب متديّن تنها راه علاج نباشد، جايز نيست.
سؤال 799-خوردن اشياى زير چه حكمى دارد:
1-كبد گوسفند، بُز، گاو
2-دنبلان بُز، گوسفند، گاو
3-گوشت صورت حيوانات حلال گوشت
4-تخم مرغى كه لكّه قرمزى بر زرده آن باشد.
جواب:دنبلان هيچ حيوانى حلال نيست. و اگر لكّه قرمز تخم مرغ به يقين
خون بوده باشد، خوردن آن تخم مرغ اشكال دارد، مگر اين كه خون بيرون زرده باشد، و زرده را طورى بشويند كه پاره نشود. و خوردن بقيّه مانعى ندارد.
سؤال 800-خوردن بعضى از مواد، ميوهها و غذاها براى برخى از بيماران ضرر دارد، مصرف چنين موادّى براى آنها چه حكمى دارد؟
جواب:در صورتى كه ضرر مهمّى داشته باشد، خوردن آن حرام است.
سؤال 801-استفاده از سوسيس، كنسروها و موادّ غذايى، كه از كشورهاى خارجى وارد مىشود، چه صورت دارد؟
جواب:مواد گوشتى كه از كشورهاى خارجى غير مسلمان آورده مىشود حرام است.
سؤال 802-خريد، فروش و استفاده از گوشت خرچنگ چه صورت دارد؟
جواب:جايز نيست؛ ولى فروختن آن به غير مسلمين اشكالى ندارد.
سؤال 803-در كتاب استفتائات جديد، جلد اوّل، سؤال 993، گوشت خرگوش را مطلقاً حرام دانستهايد. علّت علمى آن چيست؟
جواب:در بعضى از روايات آمده است كه خرگوش شباهتى با حيوانات درّنده دارد، و اين مسأله از چنگال او نمايان است، و لذا گوشت آن تحريم شده است.
سؤال 804-با توجّه به اين كه از نظر پزشكى ثابت شده مصرف كم و كنترلشده مشروبات الكلى نه تنها ضررى براى بدن ندارد، بلكه مانند آشاميدنيهاى ديگر مفيد مىباشد، و با در نظر گرفتن اين كه مشروبات الكلى نوعى از نعمتهاى خداوند مانند ساير نعمتهاست، چه اشكال دارد براى استفاده از جنبههاى مثبت و مفيد آن، مانند بقيّه نعمتهاى خدادادى، با شرايط و مقدار مشخّص مصرف شود؟
اگر كسى به حدّى از درجه خودسازى و كنترل خويشتن رسيده باشد كه در اثر مصرف كم و كنترلشده مشروبات الكلى به ورطه اعتياد و حتّى مستى كشيده نشود، آيا مجاز به مصرف كم و كنترلشده مشروبات الكلى مىباشد؟
جواب:اوّلًا: هيچ كس نمىگويد مشروبات الكلى به مقدار كم ضرر ندارد، بلكه مقدار كم ضررش كمتر است. ثانياً: هرگاه چنين اجازهاى به مردم داده شود،
به هيچ وجه قابل كنترل نيست، و به زودى تمام جامعه آلوده مىشود. به همين جهت شرع مقدّس آن را به طور كلّى ممنوع كرده است. ثالثاً: قانون جنبه عمومى دارد، و نمىتوان اشخاص را به بهانههاى مختلف استثنا كرد. سعى كنيد ان شاء اللَّه گرفتار وسوسههاى شيطان نشويد.
سؤال 805-توليد، فروش و استفاده از شربت ترك اعتياد چه حكمى دارد؟
جواب:اگر واقعاً براى ترك اعتياد است اشكالى ندارد.
سؤال 806-كسى كه دندان مىكشد تا حدود ده ساعت اگر آب دهان خود را، كه بعضاً با خون همراه است، بيرون بريزد، باعث تداوم خونريزى و ضرر به وى مىشود.
لذا بيمار با گذاشتن گاز روى محلّ دندان كشيده شده، بايد بزاق را، كه احتمالًا با مقدارى خون همراه است، فرو ببرد؛ تكليف چيست؟
جواب:مادام كه مجبور نباشد، خونابه را فرو نبرد. و اگر موجب شد و حرجى است، مانعى ندارد.
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
فصل سى و پنجم: احكام نذر و عهد
سؤال 807-در ايّام ماه مبارك رمضان، كه براى تبليغ به منطقهاى از روستاهاى مرودشت شيراز رفته بودم، شاهد محروميّتهاى بسيارى در اين روستا بودم (از قبيل:
1-نداشتن مسجد 2- نداشتن جادّه مناسب 3- نداشتن دبيرستان، مخصوصاً براى دختران 4- نداشتن حتّى يك اتاق مخابراتى 5- نداشتن محلّ مناسب ورزشى براى جوانان 6- كمبود فضاى آموزشى دبستان و راهنمايى) از طرفى 20 تا 30 نفر از اهالى روستا در ايّام محرّم، مخصوصاً دهه اوّل، هر كدام حدود 300 تا 400 هزار تومان خرج اطعام و پخت غذا مىنمودند، و سفرههايى در حسينيّه انداخته مىشد كه نوعاً فقراى واقعى منطقه، يا به علّت حفظ آبرو، يا به علّت تراكم جمعيّت در حسينيّه، و استفاده متمكّنين و متموّلين و بستگان آنها، از خوردن طعامهاى مربوطه محروم مىشدند. به علاوه، بسيارى از غذاها دست نخورده و مصرف نشده دور ريخته مىشد. با توجّه به مشكلات موجود منطقه، آيا مىتوان وجوهاتى را كه جهت روضهخوانى به شكل مذكور هزينه مىگردد، و منجر به اسراف نعمتهاى الهى مىشود، جمعآورى و با نظارت روحانى صرف نيازهاى فوق و مصارف عامّ المنفعه كرد؟
جواب:چنانچه نذورات مزبور، نذورات مطلقه براى امام حسين عليه السلام است، مىتوان آن را براى حلّ مشكلات مردم استفاده كرد. ولى اگر نذر جهت طبخ غذا و اطعام است، بايد فقط در همان راه مصرف شود. و اگر در آن ايّام، يا در آن منطقه، قابل استفاده نمىباشد، مىتوانيد در مناطقى ديگر يا در ايّامى ديگر از آن براى اطعام استفاده كنيد.
سؤال 808-دخترم بر اساس عواطف لطيف دوره نوجوانى نذرهايى بر خلاف عرف كرده است؛ مثلًا نذر كرده كه اگر نمازش حتّى به طور غير عمد قضا شود، همان روز بدون خوردن سحرى روزه بگيرد، و در روز چند ركعت نماز مستحبّى بخواند. قرآن را چندين بار ببوسد، و چند آيه از آن را حتماً بخواند. براى صلوات فرستادن حتماً با حجاب كامل باشد. علاوه بر اين، وقتى شك مىكند كه آيا براى فلان امر نذر كرده يا نه؟ براى اين كه در انجام نذرها كوتاهى نكرده باشد، حتّى نذرهاى مشكوك را هم بجا مىآورد. و اين نذرها به گونهاى افراطى دنبال مىشود كه مُخلّ به زندگى عادى وى شده، و گاه مورد تمسخر و ريشخند برخى از اطرافيان نيز قرار مىگيرد، كه براى ادامه زندگى اجتماعىاش مخاطرهآميز است. از طرفى عدم انجام اين نذرها تأثير منفى بر روحيهاش مىگذارد، و او را دچار نگرانى عواقب اخروى آن مىكند. با توجّه به توضيحات بالا لطفاً بفرماييد: ايشان تا چه حد ملزم به رعايت اين گونه نذرهاست؟
جواب:نذرهاى مذكور تا آنجا كه مخلّ به زندگى، و موجب عسر و حرج، و باعث تمسخر نگردد معتبر مىباشد، در غير اين صورت معتبر نيست؛ ولى نذرهايى مانند نذر روزه بدون خوردن سحرى، اشكال دارد. همچنين در موارد شك هيچ مسئوليّتى براى عمل به نذر ندارد. البتّه تمام اين احكام در جايى است كه صيغه نذر به صورت صحيح خوانده شده باشد، و مايه آزار پدر نباشد؛ در غير اين صورت عمل به نذر لازم نيست.
سؤال 809-لطفاً به سؤالات زير پاسخ دهيد:
الف)اگر فردى قادر به انجام نذر خود نباشد، آيا مرتكب معصيت شده است؟
ب)عدول از نذر بدون دليل چگونه است؟
ج)آيا تأخير در آن جائز است؟
جواب:در صورتى كه نذر مطلق باشد، تأخير در آن جايز است. و اگر بدون عذر مخالفت شود، كفّاره دارد. و كفّاره آن مانند كفاره ماه رمضان است.
سؤال 810-اگر شخصى در شرايط مختلف زندگى، چه قبل از تكليف و چه پس از