سؤال 1835-شكار حيواناتى كه جنبه تغذيه ندارند، و حرام گوشت هستند، چه حكمى دارد؟
جواب:هر كارى بايد هدف مشروعى داشته باشد؛ از جمله شكار حيوانات.
سؤال 1836-نگهدارى از حيوانات ماهانه مبلغى هزينه در پى دارد، مانند دانهاى كه براى قنارى يا طوطى مىخرند، يا كاهو يا سبزى كه براى خرگوش، خريده مىشود. چنين هزينههايى چه حكمى دارد؟
جواب:اين هزينهها مادامىكه به اسراف منتهى نشود، ايرادى ندارد.
سؤال 1837-اگر محيط زندگى سگ خارج از اتاق باشد، مثلًا در حياط، يا باغ، يا پشت بام، خانهاى برايش بسازند، و مسائل مربوط به طهارت و نجاست را مراعات كنند، نگهدارى از آن چه حكمى دارد؟
جواب:اگر پاكى و نجاست رعايت شود، و بودن آن حيوان در خانه فايدهاى داشته باشد، مانعى ندارد. ولى روشى را كه غربىها در مورد سگ دارند، اسلام هرگز نمىپسندد.
سؤال 1838-دست زدن به سگ و نوازش آن چگونه است؟ با توجّه به اين كه در ساير نجاسات، مانند خون و مدفوع، دست زدن ايرادى ندارد؛ امّا بايد آن را تطهير كرد، آيا مىتوان گفت در مورد حيوان مذكور نيز همينطور است؟
جواب:از جواب بالا معلوم شد.
سؤال 1839-معروف است كه «تازى» (سگ شكارى) در احكام نجاست و طهارت با سگهاى ديگر تفاوت دارد. شايد دليلش اين باشد كه- طبق آنچه در تاريخ آمده- اعراب (پس از اسلام) از رفت و آمد تازى به خيمهها ممانعتى نمىكردند، و تازى حقّ داشت در خيمه با آنها بخوابد، و آن را هديهاى از سوى خدا مىدانستند. آيا تفاوتى ميان تازى و ساير سگها در نجاست مىباشد؟
جواب:تفاوتى از اين جهت ميان سگها نيست، و معمولًا مسلمانان از سگها براى سه منظور استفاده مىكردند: پاسبانى خانه، پاسبانى باغ، و پاسبانى از گلّه. و در كتب فقهى ما درباره اين سه نوع سگ بحث شده، و به عنوان «كلب الحارس»
و «كلب الماشيه» و «كلب الحائط» از آنها ياد شده است.
سؤال 1840-بازى با سگ، و نگهدارى از آن در خانهها، و همراه داشتن آن در ماشينها و خيابانها، كه نوعى تقليد از بيگانگان است، چه صورتى دارد؟
جواب:ترويج اين گونه فرهنگ غلط بيگانگان جايز نيست.
سؤال 1841-خشك كردن حيوانات، و نگهدارى آن در منازل، و خريدوفروش آن، چه حكمى دارد؟
جواب:اگر هدف عقلايى داشته باشد، و موجب اذيّت و آزار فوق العادهاى نگردد، اشكالى ندارد.
سؤال 1842-برادرم كبوتر با ارزشى را در پارك گرفته، و به خانه آورده است.
اكنون آن كبوتر با كبوتر بنده جفت شده، و بچّهدار شدهاند. لطفاً بفرماييد:
الف)كبوتر مذكور حلال است، يا حرام؟
جواب:در صورتى كه كبوتر صاحبى نداشته، يا مشكوك است، گرفتن آن اشكال ندارد.
ب)در صورت حرام بودن، چه كنم تا حلال شود؟
جواب:اگر قرائن نشان مىدهد كه صاحبى دارد، بايد صاحبش را پيدا كنيد، و چنانچه مأيوس شديد، معادل قيمت آن را به شخص نيازمندى بپردازيد.
ج)بچّههاى بجا مانده از اين كبوتر چگونهاند؟
جواب:در صورتى كه كبوتر شما ماده است، جوجه متعلّق به خود شماست.
33- ورزش
سؤال 1843-با توجّه به اين كه ورزش نيمى از جمعيّت دنيا را به خود جذب كرده، و گاه در سياست و حكومت نقش مهمّى ايفا مىكند، و در كشور ما نيز از مهمترين ابزارهاى مقابله با تهاجم فرهنگى به شمار مىرود، استدعا دارم نظر مبارك خود را پيرامون سؤالات ذيل بيان فرماييد:
1-ديدگاه شرع مقدّس درباره ورزش چيست؟
2-اسلام درباره ورزش حرفهاى چه مىگويد؟
3-نظر اسلام در مورد كسى كه شغل و كسب خود را ورزش قرار مىدهد چيست؟
4-شرع مقدّس پيرامون ورزش قهرمانى چه نظرى دارد؟
5-مسابقات ورزشى با تعيين عوض (پولى كه براى بنده در نظر مىگيرند) چه حكمى دارد؟
6-آيا پخش مستقيم مسابقات ورزشى با لباس مخصوص، و نگاه آن براى عموم (زن و مرد) جايز است؟
7-شرطبندى در مورد پيشبينى نتيجه، توسّط بازيكنان يا شخص ثالث چه حكمى دارد؟
جواب 1 تا 7:بىشك ورزش براى سلامت جسم و روح لازم، و در اسلام ورزشهاى هدفدارى نيز پيشبينى شده است (مانند اسب سوارى و شنا و مانند آن)، ولى شرطبندى تنها در مورد تيراندازى و اسب سوارى اجازه داده شده است. متأسّفانه ورزش در جهان كنونى، همانطور كه اشاره كردهايد، در پارهاى از موارد از مسير اصلى منحرف شده، و به افراط و تفريط گراييده، و گاه ابزار مسائل تجارى سودپرستان، يا خودكامگى سياست بازان واقع شده است، و اگر كار به همين وضع پيش برود، خطرات مهمّى ورزش و علاقهمندان به آن را تهديد خواهد كرد. اميدواريم انديشمندان براى پيشگيرى از سوء استفادههاى مختلف از ورزش چارهاى بينديشند، و آن را در جايگاه اصلى خود قرار دهند، و از اين كه جمعى از جوانان عزيز ما قربانى انحرافات ورزشى شوند جلوگيرى كنند.
سؤال 1844-ورزشكارى با پول بيت المال قهرمان شده، و اكنون تيمهاى خارجى با دادن پولهاى كلان او را استخدام مىكنند. آيا اين كار جايز هست؟
جواب:اگر قراردادى با بيت المال دارد، بايد عمل كند، و اگر قراردادى نداشته باشد آزاد است؛ ولى انصاف آن است كه به نفع كشور خودش عمل كند.
سؤال 1845-صدمات ناشى از برخى ورزشها بسيار زياد است، به طورى كه در بسيارى موارد موجب جراحت، كبودى يا سرخ شدن و مانند آن مىشود. اين ورزشها چه حكمى دارند؟
جواب:در صورتى كه براى دفاع شخصى، يا دفاع از كشور و كيان مسلمين لازم باشد اشكالى ندارد. ولى طرفين قبل از شروع، بايد از يكديگر برائت بجويند، تا ضامن هم نباشند.
سؤال 1846-ورزش، يا بازى، با حيواناتى كه در بسيارى از موارد منتهى به كشته شدن آن حيوانات به شكل فجيع مىشود، چه حكمى دارد؟ مثلًا ورزشى كه در آن سواركاران با اسب به دنبال بُز مىروند، و آن را گرفته و درصدد انداختن آن به نقطهاى هستند، كه در بسيارى از موارد حيوان جان مىسپارد. چنين ورزشهايى چه حكمى دارد؟
جواب:اين نوع بازيها جايز نيست.
سؤال 1847-در جلسات تمرينى بعضى از ورزشها مثل «جودو»، «كونگفو»، «كاراته» و مانند آن، امكان دارد بدن شخص مقابل سياه، قرمز، و يا حتّى شكسته شود. لطفاً بفرماييد: آيا پرداختن به چنين ورزشهايى به منظور آمادگىهاى رزمى و بدنى در مقابل دشمن و مانند آن جايز است؟
جواب:در صورتى كه واقعاً جنبه دفاعى داشته باشد، مانعى ندارد، و در صورتى كه طرفين به آثار ناشى از آن رضايت داده باشند، موجب ديه نمىشود.
سؤال 1848-دو نفر براى قوى شدن و مهارت در ورزش، با رضايت خود مسابقه رزمى مىدهند، و با ضربات لگد و مشت به هم مىزنند، اين كار چه حكمى دارد؟
جواب:در صورتى كه خطرناك نباشد، و موجب صدمهاى نشود، اشكالى ندارد.
سؤال 1849-ورزشهاى سنگين، مثل بوكس، مخصوصاً در نظام اسلامى چه حكمى دارد؟
جواب:ورزشهايى كه معمولًا خطرناك است، خالى از اشكال نيست.
34- ورزش بانوان
سؤال 1850-لطفاً به سؤالات زير در مورد ورزش بانوان پاسخ فرماييد:
1-فعّاليّتهاى ورزشى براى دختران مدارس ابتدايى، بدون رعايت حجاب اسلامى چه حكمى دارد؟
2-ورزش بانوان با رعايت حجاب اسلامى در انظار عمومى (اجتماع مردان و زنان) چه حكمى دارد؟
3-در ورزشهاى انفرادى غير تماسى (تنيس، بدمينتون و مانند آن) مسابقه يا تمرين خانمها با آقايان چه حكمى دارد؟
4-آيا رعايت حجاب خانمها در سالنهاى ورزشى مخصوص بانوان، لازم است؟
5-موتور سوارى و دوچرخه سوارى خانمها با پوشش كامل اسلامى در خيابانها و معابر عمومى چگونه است؟
6-آيا قبل از سنّ تكليف، بازى كردن دختران با پسران مجاز است؟
7-مربّيگرى مردان براى تعليم بانوان تا چه حدّى مجاز است؟
8-حركات هوازى و موزون زنان (كه منجر به حركات عضلات بدن مىگردد،) بدون حضور نامحرم چه حكمى دارد؟
9-ورزش كردن زنان با محارم خود چه حكمى دارد؟
10-تماشاى ورزش مردان توسّط خانمها چه محدوديّتهايى دارد؟
جواب 1 تا 10:شكّى نيست كه ورزش براى همه قشرها، اعم از مرد و زن، پير و جوان لازم، و يكى از ضرورىترين كارها براى حفظ سلامت محسوب مىشود.
از اين گذشته، ورزش مىتواند به عنوان سرگرمى سالم بسيارى از اوقات فراغت را پر كند، و انسان را از سرگرمى ناسالم بازدارد. ولى مسلّم است كه بايد جهات شرعى هم در ورزش مردان و هم در ورزش زنان رعايت شود، و مسابقات ورزشى هرگز ايجاب نمىكند كه ما فرهنگ اسلامى را رها كرده، دنبال فرهنگ ديگران برويم. به طور كلّى زنان مىتوانند در محيطهايى كه مخصوص به خودشان است، با استفاده از لباسهاى مناسب، و با حفظ حجاب يا بدون حجاب شرعى، با توجّه به اين كه جنس مخالفى در آنجا نيست، ورزش كنند. داوران و مربّيان آنها نيز از ميان خود زنان برگزيده شوند، همان گونه كه در مردان چنين است، و از ورزشهايى استفاده كنند كه آسيب و زيانى به آنها نمىرساند. «پايان»