محل داراى دو راه است؛ نخست راهى قديمى كه مسافت آن كمتر از يك فرسخ است، و ده درصد مردم با پاى پياده آن را طى مىكنند؛ راه دوّم كه جديد و مسافت آن بيش از يك فرسخ است نود درصد مردم با وسيله نقليّه آن را طى مىكنند.
بفرماييد معيار در تعيين مسافت بين جمعتين كدام راه است؟
جواب:معيار راهى است كه غالب مردم از آن استفاده مىكنند.
سؤال 287: 1-حكم حضرت عالى درباره دو نماز جمعه كه از مدّتى قبل در محدوده كمتر از يك فرسخ برگزار مىشود چيست؟
جواب:نمازى كه مقدّم است صحيح است، و دوّمى باطل.
سؤال 288: 2-نمازى كه تأخّر تكبيرى داشته و لو از نظر زمان تأسيس نسبت به ديگرى تقدّم داشته باشد صحيح است، يا ملاكِ صحّت تقدّم تأسيسى است هر چند از نظر تقدّم و تأخّر تكبيرى تقدّم نداشته باشد؟
جواب:معيار شروع در خطبههاست؛ هر كدام قبلًا شروع كنند نمازشان صحيح است.
سؤال 289-امام جمعهاى در ركعت دوّم نماز پس از ركوع قنوت خواند، و بعد از قنوت اشتباهاً دوباره به ركوع رفت، تكليف نماز امام جمعه و مأمومين چيست؟
جواب:نماز امام و مأمومينى كه همراه امام به ركوع اضافى رفتهاند باطل است، و آنها كه متوجّه اشتباه امام شده و به ركوع نرفتهاند نماز خود را به صورت جمعه تكميل مىكنند، و سپس احتياطاً نماز ظهر را هم به جا مىآورند.
سؤال 290-اقامه نماز مستحبّى، يا قضا، يا استيجارى، پس از پايان خطبه و قبل از اقامه نماز جمعه چه حكمى دارد؟
جواب:احتياط ترك آن است.
سؤالاتى ديگر پيرامون نماز
سؤال 291-آيا بر كسى كه يقين دارد براى نماز صبح خواب مىماند، لازم است به كسى سفارش كند كه براى نماز او را صدا كند، يا كار ديگرى كند كه خواب نماند؟ در
صورت احتمال چطور؟ دليل آن چيست؟
جواب:اين كار واجب نيست ولى احتياط آن است كه در صورت علم به فوت
نماز كارى كند كه بيدار شود.
سؤال 292-آيا ازاله موهاى زائد بدن واجب است؟ ترك اين كار تأثيرى در صحّت، يا قبولى نماز دارد؟
جواب:واجب نيست؛ ولى ازاله موهاى اطراف عورت مستحب است.
سؤال 293-اگر «تراشيدن ريش» و «حقّ الناس بر ذمّه داشتن» فحشا و فساد محسوب شود، و استمرار داشته باشد، آيا موجب بطلان تمام نمازهاى انسان مىشود؟ چون به گفته قرآن «نماز انسان را از فساد و فحشا دور مىكند» پس استمرار اين فحشا و فسادها باعث مىشود نماز ما نماز واقعى نباشد. نظر شما چيست؟
جواب:هر نمازى انسان را از گناه و فساد بازمىدارد، ولى دائره آن مختلف
است. هر قدر نماز كاملتر باشد نهى از فساد و فحشايش گستردهتر است.
فصل دهم: احكام روزه
مبطلات روزه
سؤال 294-آيا در هنگام روزه مىتوان دندانها را مسواك كرد؟ اگر مسواكِ مرطوب شده، در اثر تماس با آب دهان مجدّداً براى تميز كردن دندانها به كار رود، چه حكمى دارد؟
جواب:مسواك كردن در حال روزه، مانعى ندارد. ولى اگر رطوبت پيدا كند و مسواك را بيرون آورده و به دهان بازگرداند و رطوبت آن در آب دهان مستهلك نگردد، جايز نيست، و در صورتى كه با خمير دندان مسواك كند، بايد دهان را بعد از آن كاملًا بشويد.
سؤال 295-در يكى از روزهاى ماه مبارك رمضان در كنار موتورى بودم كه دود مىكرد. فكر مىكنم در آن موقع از ناحيه بينى بيشتر تنفّس مىكردم. آيا روزه من باطل شده است؟
جواب:اگر در عرف آن را دود غليظ بدانند، و شما هم عمداً و با توجّه استنشاق كرده باشيد، روزه شما اشكال پيدا مىكند، و اگر مشكوك بوده است، اشكالى ندارد.
سؤال 296-در محلّى كار مىكنيم كه به خاطر موازين بهداشتى مجبوريم هر روز يك يا چند بار در استخر «كلر+ آب» فرو رفته و خارج شويم؛ با توجّه به اين كه كلّ سر و بدن ما در آب فرو مىرود، روزههاى ما چه حكمى دارد؟ در ضمن من و دوستانم نمىتوانيم تمام ماه رمضان را مرخّصى بگيريم. وظيفه ما چيست؟
جواب:بهترين راه آن است كه در استخر برويد و سر را زير آب نكنيد؛ بلكه
آب بر سر خود بريزيد، يا نيمى از سر را يك بار در آب فرو بريد، و نيم ديگر را بار ديگر.
كفّاره و قضاى روزه
سؤال 297-آيا جايز است به وسيله كفّاره روزه، به فقرا اطعام داده شود؟ اين حكم شامل مساكين نيز مىشود؟
جواب:كفّاره روزه را به فقرا و مساكين هر دو مىتوان داد.
سؤال 298-اگر كسى در ماه مبارك رمضان سه روز از روزههاى خود را عمداً با كار حرامى باطل كرده، و اكنون سخت پشيمان باشد، و نتواند براى هر روز 60 روز روزه بگيرد، يا يك بنده آزاد كند، آيا مىتواند فقط به 60 نفر فقير غذا دهد؟
جواب:مطابق، مسأله 1402 رساله توضيح المسائل ما عمل كند.
سؤال 299-شخصى به خيال اين كه در روز ماه مبارك رمضان، آميزش با زوجه نه حرام است و نه روزه را باطل مىكند، مرتكب آن شده است، آيا كفّاره هم دارد؟
جواب:فقط قضا دارد.
تشخيص ضرر براى بيمار
سؤال 300-پزشكان شخص بيمارى را از روزه گرفتن منع مىكنند؛ ولى او مىداند كه روزه برايش ضرر ندارد. چه بايد بكند؟
جواب:بايد روزه بگيرد.
سؤال 301-در بعضى موارد، پزشكان در مورد بيماران چنين اظهار نظر مىكنند:
«روزه براى اين فرد 80% مضر است» و منظورشان اين است كه طبق آمار علمى 80% افرادى كه با اين بيمارى روزه مىگيرند دچار ضرر شدهاند. در صورتى كه اين اظهار نظر براى انسان يقينآور باشد، ولى وضعيّت خود را از نظر تطبيق آمار بر خودش نداند حكم روزه او چيست؟
جواب:چنين آمارهايى در صورتى كه از اطبّاى متعهّد شنيده شود طبعاً موجب
خوف ضرر مىشود، و روزه با آن واجب نيست.
سؤال 302-متأسّفانه كليهام سنگساز است. بدين جهت پزشك مرا از روزه منع كرده، و دستور داده كه روزانه حدّ اقل 10 ليوان آب بنوشم. آيا نظر ايشان، كه فردى متديّن مىباشد، لازم الاتّباع است؟ اگر روزه بگيرم، و به علّت عدم شرب مايعات در روزهاى ماه رمضان كليهام طبق پيشبينى پزشك دچار مشكل شود، آيا مرتكب معصيت شده و روزهام باطل است؟
جواب:هرگاه از گفته طبيب حاذق متعهّد خوف ضرر پيدا كنيد كه روزه برايتان ضرر دارد روزه را افطار مىكنيد، و چنانچه پس از ماه مبارك توانستيد، قضاى آن را به جا آوريد. و اگر بيمارى شما تا ماه رمضان سال بعد ادامه پيدا كرد، قضا بر شما واجب نيست؛ بلكه براى هر روز فقط يك مدّ طعام (هفتصد و پنجاه گرم گندم، يا مانند آن) به فقيرى مىپردازيد. و با توجّه به اين كه اشتياق زيادى براى روزه گرفتن داريد، خداوند ان شاء اللّه به شما اجر روزه داران را عنايت خواهد كرد.
رؤيت هلال
سؤال 303-اگر از سوى حاكم شرع اهل سنّت اوّل ماه رمضان اعلام شود، براى كسانى كه در آن بلاد هستند، و تقيّهاى هم در تبعيّت نيست، و خودشان هم يقين به اوّل ماه پيدا نكردهاند، آيا تبعيّت لازم است؟
جواب:در فرض مسأله، تبعيّت واجب نيست.
سؤال 304-با توجّه به اين كه در زمان حاضر وسايل پيشرفته در زمينه نجوم وجود دارد، و افرادى در اين علم داراى تخصّص بوده، و در اين فن، خِبره مىباشند، و رجوع به اهلِ خبره يك سيره بوده، و صحيح مىباشد؛ و با توجّه به اين كه اين افراد بر اساس محاسبات دقيق اعلان نظر مىكنند. مثلًا مىگويند: «در فلان سال، فلان روز و ساعت و دقيقه و ثانيه، در فلان كشور، كسوف اتّفاق مىافتد» و چنين هم مىشود، پرسش ما اين است كه: چرا در رابطه با حلولِ ماه مبارك رمضان، يا شوّال،
به آنان رجوع نمىشود، و افراد عادى براى رؤيت ماه به خارج شهرها فرستاده مىشوند، تا تكليف صوم و افطار روشن گردد؟
جواب:ما معتقديم كه اگر علماى نجوم در عصر ما با استفاده از وسايل دقيقى كه در دست دارند در مسأله هلال ماه اتّفاق نظر داشته باشند، مخالفت با آنها مشكل است، مگر اين كه گروه كثيرى ادّعاى رؤيت بر خلاف آن بنمايند. و اين نظريّه را در سالهاى گذشته منتشر كرديم.
سؤالات متفرّقه روزه
سؤال 305-اين جانب با يكى از باشگاههاى فوتبال اروپا قرار داد امضا كرده، كه در طول يك سال در اختيار آن تيم باشم. قاعدتاً بايستى در تمام برنامههاى ورزشى و تمرينهاى سخت بدنى، كه لازمه پيروزى تيم در مسابقات آتى است، تابع باشم. از آنجا كه بخشى از تمرينات سخت بدنى در ماه مبارك رمضان واقع خواهد شد، و امكان انجام آن با زبان روزه ميسّر نيست، و از سوى ديگر مسئول باشگاه مىگويد:
«شما انسان متديّن و مؤمنى هستيد، و ما ميليونها خرج شما كرده، و وقت شما را از قبل خريدهايم، و در صورت خوددارى شما از شركت در تمرينات و شكست تيم، از شما راضى نيستيم. و لهذا با توجّه به اين كه شما در اين سال از ما حقوق مىگيريد، و متعهّد به ما هستيد نبايد روزه بگيريد» آيا مىتوانم بر اساس قرار داد با آن باشگاه، و به منظور تعهّد به آن تيم، براى پيروزى در مسابقات- كه مستلزم افطار روزه است- روزه نگيرم، و سال بعد قضا كنم؟
جواب:در شأن يك مسلمان نيست كه اقدام به عقد چنين قرار دادى كند؛ زيرا اين قرار داد شرعاً باطل است، و بايد به ديگران گفت كه عقيده مذهبى ما چنين اجازهاى نمىدهد. و اگر راهى نداريد، مىتوانيد روز اوّل را به مسافرت مثلًا يك ساعته برويد و برگرديد، و باز هم قبل از ده روز سفرى مانند آن انجام دهيد. البتّه به شرط اين كه بخواهيد مدّت طولانى مثلًا يك سال، در آن محل بمانيد.
سؤال 306-هنگامى كه يك قسمت كره زمين شب است، قسمت ديگر آن روز
مىباشد. بنابراين زمانى كه ما در شب قدر قرار مىگيريم، در سوى ديگر كره زمين روز است. شب قدر در اين قسمت از كره زمين چه وقت است؟
جواب:منظور از شب همان قرار گرفتن سايه قسمتى از كره زمين بر روى قسمت ديگر است؛ بنابراين، اگر شب قدر مثلًا از ايران شروع شود تا زمانى كه اين سايه تمام كره زمين را فراگيرد شب قدر ادامه دارد. و در واقع 24 ساعت طول مىكشد.
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة