تدارك آن لازم نيست و در غير اين صورت بايد كمبود و نقصان در عمره مفرده يا حج را- در صورت باقى بودن ماه ذى الحجّه- جبران كند، بلكه در حج، احتياط آن است كه آن را مطلقاً تدارك كند، سپس حج را در صورت استطاعت اعاده نمايد، و اللَّه العالم.
(626)
اگر طواف و نماز را بجا آورد اما بدون طهارت (وضو) بود و جاهل به حكم هم بود و به شهر و ديار خويش بازگشت، در اين باره حكم او چگونه خواهد بود؟ آيا حكم او حكم تارك طواف است؟ يا حكم كسى است كه طواف را فراموش كرده است؟
[جواب]
باسمه تعالى: حكم او حكم كسى است كه طواف را عمداً ترك كرده است، و اللَّه العالم.
(627)
اگر كسى طواف حج تمتع را عمره انجام داد و پس از تمام كردن اعمال حج يا عمره فهميد كه بخاطر بودن مانع و حايلى [روى پوست او و جاى وضو] وضويش باطل بوده است و اگر نفهميد تا آن كه به شهر و ديار خويش بازگشت، آيا حج او باطل مىشود؟ يا آن كه در صورت اعاده طواف و نماز، مجزى مىباشد؟
[جواب]
باسمه تعالى: اگر در مكّه بود و وقت همچنان باقى بود اعمال را اعاده نمايد، و اگر وقت آن گذشته بود يعنى ماه ذى الحجّه گذشته بود، احتياط آن است كه طواف نمايد و نماز آن را قضا نمايد، و حج را نيز اعاده نمايد، و در اين صورت فرقى نيست كه شخص در مكه باقى باشد يا اينكه به شهر و
ديار خودش بازگشته باشد، و اللَّه العالم.
(628)
كسى كه براى عمره مفرده به مكّه رفته بود، پس از بازگشت به وطن خويش، فهميد كه وضويش، كه با آن طواف كرده است، باطل بوده است، حكم او چيست؟ آيا لازم است كه بار ديگر به مكّه برگردد؟ يا آن كه عمره او باطل شده ولى در حال حاضر چيزى بر ذمّه او نيست؟
[جواب]
باسمه تعالى: اگر عمره او عمره مفرده بوده است لازم است كه آن را جبران نمايد و با سستى و سهلانگارى باطل نمىشود، و اللَّه العالم.
(629)
اگر شخصى مكلّف دچار بيمارى خارج شدن باد معده بود بگونهاى كه نمىتوانست بيش از دو يا سه شوط وضويش را نگه دارد، چه حكمى دارد؟
[جواب]
باسمه تعالى: بر او واجب است كه آنچه وظيفه او در نماز است آن را در اينجا نيز مراعات كند، و آنچه كه به نمازش ضرر نمىرساند به طواف او نيز ضرر نمىرساند، و اللَّه العالم.
(630)
اگر زنى به حج رفت و پس از بازگشت به وطنش، معلوم شد كه اعمالش- كه از جمله آنها طواف نساء است- باطل شده است، زيرا كه يقين دارد كه غسل او «غسل جنابت» باطل بوده است حال اين سؤالها مطرح مىشود: اولًا: حكم اين زن در رابطه با همسرش چگونه است؟ ثانياً: اگر مردى پس از انجام دادن اعمال حج- بدين صورت اشتباهى- ازدواج كرد و پس از فرزنددار شدن، آشكار شد كه اعمال حج او يقيناً باطل شده است،
حكم او با همسرش چگونه خواهد شد؟
[جواب]
باسمه تعالى: اگر طواف حج واجب بدين خاطر- به علت بطلان غسل جنابت- باطل بود و علت آن بخاطر جهل به حكم شرعى آن بود، حج او نيز باطل مىباشد، و اگر بخاطر جهل به موضوع طواف حج باطل بوده باز بنا بر احتياط حج او باطل مىباشد و چنانچه طواف حج صحيح بوده فقط طواف نساء باطل بوده است بايد با تمكن برگردد و طواف نساء را خودش انجام دهد و لو در غير ماههاى حج و چنانچه تمكن ندارد بايد براى طواف نساء نايب بگيرد و قبل از انجام آن از نزديكى با همسر خوددارى كند و بعيد نيست عقد ازدواج صحيح باشد، و اللَّه العالم.
(631)
اگر زنى لاك ناخن را كه از رسيدن آب به ناخن جلوگيرى مىكرد، بكار برده بود، و حج خود را بجا آورد و نمىدانست كه بودن لاك، مانع از صحت وضو است، چه حكمى دارد؟
[جواب]
باسمه تعالى: بنا بر احتياط بايد طواف و نماز آن را تدارك كند و حج را نيز در صورت استطاعت اعاده نمايد، و اللَّه العالم.
(632)
كسى كه طواف نساء را انجام مىدهد، اما نه به قصد طواف نساء بلكه بهمان صورت كه مردم طواف مىكنند او هم طواف كرد يا همانگونه كه روحانى يا راهنما گفته است طواف را انجام مىدهد، آيا طواف او مجزى از طواف نساء خواهد بود؟
[جواب]
باسمه تعالى: اگر قصد اجمالى او اين بوده است كه به وظيفه فعلى خود عمل كند همانطور كه در سؤال فرض شده است، مجزى خواهد بود،
و اللَّه العالم.
(633)
اگر حاجى لكههائى از خون را ديد كه در دايره طواف و نزديك به كعبه روى زمين ريخته است، و سپس ديد كه برخى از خدمه حرم، آب را بگونهاى روى آنها مىريزند كه سبب انتقال نجاست به همه مطاف و بخشهاى بسيارى از مسجد مىشود و به صورتى گرديد كه پرهيز از آن نجاست، اگر غير ممكن نباشد، حتماً بسيار سخت و دشوار مىباشد كه شخص مكلف را در سختى و زحمت و مشقّت مىاندازد و اين بجهت بودن رطوبتهائى در مكانهاى مختلف داخل مسجد و قسمت مطاف است و از سوئى ديگر طهارت و پاك بودن از نجاست در لباس و بدن طوافكننده شرط شده است، و فرض هم اين است كه او نمىتواند داخل مسجد و مطاف آن بخاطر ترس از ضرر و زيان كفش بپوشد، در اين حالت، هنگامى كه مىخواهد طواف كند، تكليف او چيست؟
[جواب]
باسمه تعالى: آنچه كه درباره انتقال نجاست از شستن لكههاى خون و سرايت آن به همه جاى مطاف نوشته شده است بسيار بعيد بنظر مىرسد اما پرهيز از آلودگى براى كسى كه يقين به نجاست دارد بسيار ساده است كه آن هم با پوشيدن سرپائىهاى ابرى و مانند آنها امكان دارد چه بسا كه براى جلوگيرى و پرهيز از حرارت و سوزش گرماى زمين مطاف آنها را به پا مىكنند، و بر فرض بسيار بعيد، اگر چنين كارى امكان نداشت، ضرورت مجوز براى ارتكاب محذورات خواهد شد، و اللَّه العالم.
(634)
اگر بر ذمّه شخص مكلّف غسل مس ميّت بود، اما غسل را
فراموش كرد و به حج رفت و همه اعمال و مناسك حج را انجام داد و پس از فارغ شدن از اداى واجبات آنها به وطن خويش بازگشت و پس از بازگشت، يادش آمد كه غسل مس ميّت بر ذمّه او بوده است، ولى آن را انجام نداده است، حال اين سؤالها در اين رابطه مطرح مىشود:
الف- آيا حج او صحيح مىباشد يا نه؟
ب- افعال و اعمالى كه بعد از حج صورت گرفته است از عقد ازدواج و يا زناشوئى كه از او سر زده است صحيح يا باطل است؟
ج- در صورتى كه در ميان اعمال حج يا قبل از آنها، غسل مستحبّى كرده باشد مىتوان حكم به صحّت اعمال حج او داده شود؟
[جواب]
باسمه تعالى: در مفروض سؤال، اگر غسل مستحبّى كه استحباب آن شرعاً ثابت شده مثل غسل احرام يا غسل جمعه قبل از طواف عمره انجام داده باشد حج او صحيح است و اشكالى ندارد و اگر بعد از آن انجام داده باشد بنا بر احتياط حج او باطل شده است و احتياط آن است كه قضاى طواف را بجا آورد و آنچه كه متوقف بر حلال بودن آنهاست، از ارتكاب آنها خوددارى كند، سپس حج را در صورت استطاعت در سال آينده اعاده نمايد، و اللَّه العالم.
(635)
زنى كه غسل مس ميّت بر ذمّه او واجب شده است، ناگهان حيض گرديد و غسل نكرد و پس از پاك شدن غسل مس ميّت را فراموش كرد و فقط غسل حيض را انجام داد، سپس همه اعمال مناسك حج را هم انجام داد و پس از آن يادش آمد كه غسل مس ميّت بر ذمّهاش واجب شده بوده
است، حكم اعمال او چگونه خواهد بود؟
[جواب]
باسمه تعالى: غسل حيض، از غسل مس ميّت مجزى مىباشد و همه اعمال او صحيح مىباشد، و اللَّه العالم.
(636)
اگر كسى به هنگام طواف كردن مجروح گرديد و نمىتواند طواف خود را قطع نموده و آن را پاك نمايد، آيا طواف او صحيح مىباشد؟ در حال حاضر چه چيزى بر او واجب شده است؟
[جواب]
باسمه تعالى: طوافش را تمام كرده سپس بنا بر احتياط اعاده نمايد، و اللَّه العالم.
(637)
كسى گمان مىكرد كه خون اگر كمتر از يك درهم باشد در طواف معفو عنه مىباشد. با همان حال طواف كرد ولى پس از بازگشت به وطنش متوجه شد [معفو عنه نيست] در حال حاضر وظيفه او چيست؟
[جواب]
باسمه تعالى: حج او صحيح مىباشد و چيزى بر او نيست، و اللَّه العالم.
(638)
آيا مراعات طهارت خبثى در طواف مستحبّى واجب است؟
[جواب]
باسمه تعالى: واجب نيست گرچه احتياط آن است كه مراعات شود، و اللَّه العالم.
(639)
اگر طوافكننده در حال طواف احساس رطوبت در لباس احرام خود كرد، ولى پس از آن كه به خانه بازگشت نجاستى را در آن ديد يقين كرد اين همان رطوبتى است كه به هنگام طواف كردن آن را احساس كرده است، حكم اعمال و مناسك او چگونه خواهد شد؟
[جواب]
باسمه تعالى: طواف او صحيح است، و اللَّه العالم.
(640)
اگر كسى به كرّات وارد شهر مكّه شد و عمرهاى هم بجا نياورد و ختنه هم نشده بود و همه اينها از روى علم و عمد بود، آيا در اين صورت آنچه كه از او فوت شده است بر او واجب است كه بجا بياورد، و آيا زن بر او حرام خواهد شد تا آن كه آن را انجام دهد، يا آن كه فقط گناه كرده است؟
[جواب]
باسمه تعالى: اگر بدون احرام وارد شهر مكّه شده است، فقط گناهكار است و تدارك اعمال عمره لازم نيست، و اللَّه العالم.
(641)
كودكى كه ختنه شده است اما حشفه او بطور كامل آشكار نشده است، آيا حج او بعد از بلوغ صحيح مىباشد؟
[جواب]
باسمه تعالى: حج او صحيح مىباشد، و اللَّه العالم.
(642)
مردى كه بعد از گذشتن و انجام دادن اعمال و مناسك حج فهميد كه ختنه شدن او بطور كامل صورت نگرفته است بلكه بخشى از آن كه كمتر از ثلث حشفه نيست پوست و پوشش روى آن، برداشته نشده است، حكم حج او چگونه خواهد بود؟
[جواب]
باسمه تعالى: حج او صحيح مىباشد، و اللَّه العالم.
(643)
اگر كسى پس از ختنه شدن شك در صحّت ختنه بودن خود كرد در اين حالت، اگر حج را انجام دهد مجزى از حجة الاسلام خواهد شد؟
[جواب]
باسمه تعالى: اگر بخشى از سر حشفه با بريدن پوشش و پوست روى آن خارج و آشكار شود، انسان از حالت اغلف بودن يعنى اين كه پوششى و پوستى روى آلت اوست خارج مىشود، و در اين صورت طواف او اشكالى ندارد، و اللَّه العالم.
(644)
آيا بر شخص مكلف با قطع نظر از وجوب حج لازم است ختنه بودن خود را احراز كند؟
[جواب]
باسمه تعالى: ختنه بودن به خودى خودش واجب است، و اين كار جداى از وجوب حج است كه بر ذمّه است، و اللَّه العالم.
(645)
بر شخص مكلف آيا جايز است كه فقط با لُنگ طواف كند؟ با توجه به اين موضوع كه از ناف تا زانو پوشيده شده است؟
[جواب]
باسمه تعالى: اشكالى ندارد، و اولى آن است كه لباس ديگرش را نيز ترك نكند، و اللَّه العالم.
(646)
پوشاندن عورت شرط طواف مىباشد. كسى كه در حال طواف بخاطر شلوغى و ازدحام جمعيّت و غيره كشف عورت كرد و اگر بر خلاف آنچه كه بدان مأمور و مكلّف شده است، عمل كند حكم او چيست؟ يعنى اگر لازم بود كه آن گامها و قدمها يا طواف خود را اعاده كند اما به وظيفه خود عمل نكرد چه چيزى لازم است انجام دهد؟
[جواب]
باسمه تعالى: در فرض مزبور بنا بر احتياط آن طواف را بعد از ستر عورت و تدارك تمام كند و نماز طواف را بخواند و بعد طواف و نماز آن را اعاده نمايد، و اللَّه العالم.
(647)
مراد و منظور از عورت زن نسبت به طواف چيست؟ آيا همانند نماز است؟
[جواب]
باسمه تعالى: آرى، بنا بر احتياط همانند آن است، و اللَّه العالم.
(648)
آيا حجاب زن در طواف همانند حجاب او از نامحرم است؟