و اللَّه العالم.
(633)
اگر حاجى لكههائى از خون را ديد كه در دايره طواف و نزديك به كعبه روى زمين ريخته است، و سپس ديد كه برخى از خدمه حرم، آب را بگونهاى روى آنها مىريزند كه سبب انتقال نجاست به همه مطاف و بخشهاى بسيارى از مسجد مىشود و به صورتى گرديد كه پرهيز از آن نجاست، اگر غير ممكن نباشد، حتماً بسيار سخت و دشوار مىباشد كه شخص مكلف را در سختى و زحمت و مشقّت مىاندازد و اين بجهت بودن رطوبتهائى در مكانهاى مختلف داخل مسجد و قسمت مطاف است و از سوئى ديگر طهارت و پاك بودن از نجاست در لباس و بدن طوافكننده شرط شده است، و فرض هم اين است كه او نمىتواند داخل مسجد و مطاف آن بخاطر ترس از ضرر و زيان كفش بپوشد، در اين حالت، هنگامى كه مىخواهد طواف كند، تكليف او چيست؟
[جواب]
باسمه تعالى: آنچه كه درباره انتقال نجاست از شستن لكههاى خون و سرايت آن به همه جاى مطاف نوشته شده است بسيار بعيد بنظر مىرسد اما پرهيز از آلودگى براى كسى كه يقين به نجاست دارد بسيار ساده است كه آن هم با پوشيدن سرپائىهاى ابرى و مانند آنها امكان دارد چه بسا كه براى جلوگيرى و پرهيز از حرارت و سوزش گرماى زمين مطاف آنها را به پا مىكنند، و بر فرض بسيار بعيد، اگر چنين كارى امكان نداشت، ضرورت مجوز براى ارتكاب محذورات خواهد شد، و اللَّه العالم.
(634)
اگر بر ذمّه شخص مكلّف غسل مس ميّت بود، اما غسل را
فراموش كرد و به حج رفت و همه اعمال و مناسك حج را انجام داد و پس از فارغ شدن از اداى واجبات آنها به وطن خويش بازگشت و پس از بازگشت، يادش آمد كه غسل مس ميّت بر ذمّه او بوده است، ولى آن را انجام نداده است، حال اين سؤالها در اين رابطه مطرح مىشود:
الف- آيا حج او صحيح مىباشد يا نه؟
ب- افعال و اعمالى كه بعد از حج صورت گرفته است از عقد ازدواج و يا زناشوئى كه از او سر زده است صحيح يا باطل است؟
ج- در صورتى كه در ميان اعمال حج يا قبل از آنها، غسل مستحبّى كرده باشد مىتوان حكم به صحّت اعمال حج او داده شود؟
[جواب]
باسمه تعالى: در مفروض سؤال، اگر غسل مستحبّى كه استحباب آن شرعاً ثابت شده مثل غسل احرام يا غسل جمعه قبل از طواف عمره انجام داده باشد حج او صحيح است و اشكالى ندارد و اگر بعد از آن انجام داده باشد بنا بر احتياط حج او باطل شده است و احتياط آن است كه قضاى طواف را بجا آورد و آنچه كه متوقف بر حلال بودن آنهاست، از ارتكاب آنها خوددارى كند، سپس حج را در صورت استطاعت در سال آينده اعاده نمايد، و اللَّه العالم.
(635)
زنى كه غسل مس ميّت بر ذمّه او واجب شده است، ناگهان حيض گرديد و غسل نكرد و پس از پاك شدن غسل مس ميّت را فراموش كرد و فقط غسل حيض را انجام داد، سپس همه اعمال مناسك حج را هم انجام داد و پس از آن يادش آمد كه غسل مس ميّت بر ذمّهاش واجب شده بوده
است، حكم اعمال او چگونه خواهد بود؟
[جواب]
باسمه تعالى: غسل حيض، از غسل مس ميّت مجزى مىباشد و همه اعمال او صحيح مىباشد، و اللَّه العالم.
(636)
اگر كسى به هنگام طواف كردن مجروح گرديد و نمىتواند طواف خود را قطع نموده و آن را پاك نمايد، آيا طواف او صحيح مىباشد؟ در حال حاضر چه چيزى بر او واجب شده است؟
[جواب]
باسمه تعالى: طوافش را تمام كرده سپس بنا بر احتياط اعاده نمايد، و اللَّه العالم.
(637)
كسى گمان مىكرد كه خون اگر كمتر از يك درهم باشد در طواف معفو عنه مىباشد. با همان حال طواف كرد ولى پس از بازگشت به وطنش متوجه شد [معفو عنه نيست] در حال حاضر وظيفه او چيست؟
[جواب]
باسمه تعالى: حج او صحيح مىباشد و چيزى بر او نيست، و اللَّه العالم.
(638)
آيا مراعات طهارت خبثى در طواف مستحبّى واجب است؟
[جواب]
باسمه تعالى: واجب نيست گرچه احتياط آن است كه مراعات شود، و اللَّه العالم.
(639)
اگر طوافكننده در حال طواف احساس رطوبت در لباس احرام خود كرد، ولى پس از آن كه به خانه بازگشت نجاستى را در آن ديد يقين كرد اين همان رطوبتى است كه به هنگام طواف كردن آن را احساس كرده است، حكم اعمال و مناسك او چگونه خواهد شد؟
[جواب]
باسمه تعالى: طواف او صحيح است، و اللَّه العالم.
(640)
اگر كسى به كرّات وارد شهر مكّه شد و عمرهاى هم بجا نياورد و ختنه هم نشده بود و همه اينها از روى علم و عمد بود، آيا در اين صورت آنچه كه از او فوت شده است بر او واجب است كه بجا بياورد، و آيا زن بر او حرام خواهد شد تا آن كه آن را انجام دهد، يا آن كه فقط گناه كرده است؟
[جواب]
باسمه تعالى: اگر بدون احرام وارد شهر مكّه شده است، فقط گناهكار است و تدارك اعمال عمره لازم نيست، و اللَّه العالم.
(641)
كودكى كه ختنه شده است اما حشفه او بطور كامل آشكار نشده است، آيا حج او بعد از بلوغ صحيح مىباشد؟
[جواب]
باسمه تعالى: حج او صحيح مىباشد، و اللَّه العالم.
(642)
مردى كه بعد از گذشتن و انجام دادن اعمال و مناسك حج فهميد كه ختنه شدن او بطور كامل صورت نگرفته است بلكه بخشى از آن كه كمتر از ثلث حشفه نيست پوست و پوشش روى آن، برداشته نشده است، حكم حج او چگونه خواهد بود؟
[جواب]
باسمه تعالى: حج او صحيح مىباشد، و اللَّه العالم.
(643)
اگر كسى پس از ختنه شدن شك در صحّت ختنه بودن خود كرد در اين حالت، اگر حج را انجام دهد مجزى از حجة الاسلام خواهد شد؟
[جواب]
باسمه تعالى: اگر بخشى از سر حشفه با بريدن پوشش و پوست روى آن خارج و آشكار شود، انسان از حالت اغلف بودن يعنى اين كه پوششى و پوستى روى آلت اوست خارج مىشود، و در اين صورت طواف او اشكالى ندارد، و اللَّه العالم.
(644)
آيا بر شخص مكلف با قطع نظر از وجوب حج لازم است ختنه بودن خود را احراز كند؟
[جواب]
باسمه تعالى: ختنه بودن به خودى خودش واجب است، و اين كار جداى از وجوب حج است كه بر ذمّه است، و اللَّه العالم.
(645)
بر شخص مكلف آيا جايز است كه فقط با لُنگ طواف كند؟ با توجه به اين موضوع كه از ناف تا زانو پوشيده شده است؟
[جواب]
باسمه تعالى: اشكالى ندارد، و اولى آن است كه لباس ديگرش را نيز ترك نكند، و اللَّه العالم.
(646)
پوشاندن عورت شرط طواف مىباشد. كسى كه در حال طواف بخاطر شلوغى و ازدحام جمعيّت و غيره كشف عورت كرد و اگر بر خلاف آنچه كه بدان مأمور و مكلّف شده است، عمل كند حكم او چيست؟ يعنى اگر لازم بود كه آن گامها و قدمها يا طواف خود را اعاده كند اما به وظيفه خود عمل نكرد چه چيزى لازم است انجام دهد؟
[جواب]
باسمه تعالى: در فرض مزبور بنا بر احتياط آن طواف را بعد از ستر عورت و تدارك تمام كند و نماز طواف را بخواند و بعد طواف و نماز آن را اعاده نمايد، و اللَّه العالم.
(647)
مراد و منظور از عورت زن نسبت به طواف چيست؟ آيا همانند نماز است؟
[جواب]
باسمه تعالى: آرى، بنا بر احتياط همانند آن است، و اللَّه العالم.
(648)
آيا حجاب زن در طواف همانند حجاب او از نامحرم است؟
[جواب]
باسمه تعالى: حجاب او در هر حال يكسان است اين در زمانى است كه در حال طواف باشد اما در حال احرام نباشد مانند احرام حج تمتع، اگر آن را بر وقوفين بخاطر ترس از حيض و غيره جلو نينداخته باشد اما اگر طواف او در حال احرام بوده [مثلًا احرام عمره تمتع] در اين صورت جايز نيست كه چيزى كه روى صورتش را مىپوشاند بكار گيرد، مانند آن كه نقاب يا پوشيه بپوشد. بلى، جايز است كه آنها را [از روى صورتش] بيندازد بطورى كه به صورت نچسبد، و اللَّه العالم.
(649)
آيا طواف زنى كه پوشش او به مقدار واجب، حفظ نشده است، صحيح مىباشد؟
[جواب]
باسمه تعالى: احتياط آن است كه طواف او باطل مىباشد، و اللَّه العالم.
(650)
از حضرتعالى نقل شده است كه مراد و منظور از ستر عورت در طواف نسبت به زن، اين است كه: در مقايسه با زنان در قديم عريان نباشد، زيرا كه در زمان امير المؤمنين زنى بطور عريان طواف مىكرد كه اين خبر به حضرت رسيد، دستور فرمودند كه كسى بصورت عريان طواف نكند، پس زنى كه لباسها و عبايش را پوشيده است گرچه چهره و صورت و موها و پاهايش آشكار شده باشد گرچه از جهتى حرام است اما هيچ ربطى به طواف ندارد و ضررى ندارد و همچنين از حضرتعالى نقل شده است كه فرمودهايد: «مراد و منظور از عورت، بنا بر احتياط واجب، همان عورت در نماز است، حال اين سؤالها در اين رابطه مطرح مىشود:
الف- كدام يك از نقل قولها بنظر حضرتعالى صحيح مىباشد و بر
كدام يك از آنها عمل كردن به آنها واجب مىباشد؟
ب- زنى كه به نقل قول اول از حضرتعالى اعتماد و اطمينان كرده است، و پاها و موهايش را در حال طواف آشكار كرده است حكم تكليفى و وضعى او چگونه خواهد بود؟
[جواب]
باسمه تعالى: بنا بر احتياط پوشش زن در حال طواف همانند پوشش او در حال نماز است و در فرض سؤال در مناسك حج احتياط كردهايم يا اينكه در اين موارد به غير از ما مراجعه نمايد و يا آن كه طوافش را اعاده نمايد، و اللَّه العالم.
(651)
اگر قسمتى از بدن زن، كه پوشاندن آن در حال طواف واجب شده است در يك شوط يا جزئى و بخشى از يك شوط از روى غفلت يا سهو يا جهل آشكار شد، حكم او چيست؟
[جواب]
باسمه تعالى: اگر در حال طواف ملتفت و متوجه شد آن شوط يا اجزائى از آن شوط را اعاده نمايد. و اگر بعد از فارغ شدن از طواف متوجه شد اگر از روى غفلت يا سهو بود ضررى ندارد، و چنانچه شخص جاهل به حكم بود و موالات نيز از بين رفته بود طواف خود را از اول احتياطاً اعاده نمايد، و اللَّه العالم.
(652)
كسى كه طواف خود را از درب كعبه مشرفه يا از حجر اسماعيل عليه السلام يا ركن يمانى از روى جهل و نادانى به حكم شروع كرده باشد و نفهميد و متوجه نگرديد مگر در منى و آن هم پس از تمام كردن وقوفين [وقوف عرفات و مشعر الحرام] حكم حج او چيست و چه چيزى بر
ذمّه اوست؟
[جواب]
باسمه تعالى: اگر حج او واجب بوده است، بايد حج خود را به نيّت اعم از حج يا عمره مفرده تمام كند و حج خود را در سال بعد اعاده نمايد، و اللَّه العالم.
(653)
آيا در طواف دقت كردن واجب است؟ بگونهاى كه شانه طوافكننده موازى اضلاع خانه خدا باشد كه به هنگام رسيدن به ركن بصورت غير متعارف منحرف نشود.
[جواب]
باسمه تعالى: به اين شكل و صورت دقت كردن واجب نيست، و اللَّه العالم.
(654)
آيا مقيّد بودن به برابر شدن شانه با حجر الاسود و آغاز نمودن طواف از همان خط هندسى كه در مسجد الحرام مقابل حجر الاسود «سنگفرش خطكشى شده روى زمين» وجود دارد واجب است؟ يا آن كه در اين رابطه توسعه هست؟ به ويژه كه اگر دايره مطاف به دورتر از بيست و شش ذراع و نيم توسعه يابد بگونهاى است كه اگر از سنگفرش خطكشى شده هم شروع نشود، با علم و توجه به اين موضوع كه پيش از رسيدن به آن خطكشى يا پس از آن به مقدار چند گام است طوافكننده محاذى و مقابل حجر الاسود ديده مىشود آيا در اين صورت اگر از نقطهاى شروع كند و به همان جا به پايان برساند كافى است؟
[جواب]
باسمه تعالى: بنا بر احتياط قبل از رسيدن به حجر الاسود نيّت طواف را مىكند و چنين قصد مىكند كه از بخش محاذات و مقابل حجر الاسود