جواب:
بلى! براى علم جديد محال است كه به اين مسايل دست پيدا كند؛ زيرا اين مسايل از امور غيبى است كه جز خداوند يا كسى كه خداوند بخواهد مانند پيامبر اكرم (ص)، از آنها آگاهى ندارد.
ذكر منبع و سند حديت
سؤال 90:
شهرت صحت بسيارى از احاديث باعث شده كه بسيارى از نويسندگان به راويان آنها اشاره نكنند و در اين رابطه برخى از علماى عامه بر برخى از نويسندگان شيعه خرده ميگيرند كه چرا منبع و سند حديث را ذكر نمى كنند و تنها به ذكر متن اكتفا مى نمايند؟ به نظر جنابعالى آيا ذكر منبع و سند واجب است يا اين كه ذكر منبع كافى است؟
جواب:
هرگاه ذكر منبع و سند، فايده و اثر مثبت داشته باشد، بايد نويسنده آن را ذكر كند.
عدم ثبوت صحت برخى روايات
سؤال 91:
در برخى از احاديث آمده است كه هر كس يك بيت شعر درباره
پيامبر (ص) يا ائمه (ع) بنويسد، يك خانه در بهشت به او داده مى شود. صحت اين نوع احاديث در چه حد است؟
جواب:
صحت اين احاديث به اثبات نرسيده است. ولى عمل به آنها به عنوان رجاء اشكال ندارد.
سؤال 92:
رواياتى، از «ملاحم و فتن» يعنى جنگ ها و آشوبها در تاريخ سخن مىگويد. صحت اين روايات در چه حد است؟ آيا آنها در ميراث اسلامى ما ريشه و اساسى دارد؟
جواب:
اين مسأله در ميراث اسلامى ما اساس و بنيادى ندارد و روايات وارده در اين موضوع، بى اساسى است.
سؤال 93:
نظر جناب شما در مورد انتساب خطبه «البيان» به امام على (ع) چيست؟
جواب:
نسبت اين خطبه په امام اميرالمؤمنين (ع) صحت ندارد.
مظلوميت حضرت فاطمه (ع)
سؤال 96:
برخى از نظرياتى ظهور كرده كه در مورد مظلوميت حضرت فاطمه زهرا (س) ترديد كرده اند. بر اين نظريات نقدها و ردهاى زيادى نوشته شده كه برخى از آنها به حد تحقير، توهين، دشنام، ابله خواندن و حتى تكفير هم رسيده است. نظر جناب عالى در اين مورد چيست؟
جواب:
تكفير جايز نيست مگر در صورت انكار توحيد يا رسالت و يا انكار آنچه به انكار و تكذيب رسالت منجر شود، مشروط بر اين كه به اين ملازمه، التفات و آگاهى وجود داشته باشد و گرنه موجب كفار نمى گردد. اما در مظلوميت حضرت فاطمه زهرا (ع) بعد از رحلت پدرش از نگاه روايات و تاريخ، هيچ شك و شبهه اى وجود ندارد. ولى اختلاف و مناقشه در اين مساله و دشنام، شاتم، تقبيح و محكوم كردن ها، براى شيعيان سودى جز تفرقه ندارد و تنها دشمنان از آن سود ميبرند. اين نوع مسايل بايد با شيوه حكيمانه و با موعظه حسنه حل شود، نه با مشاجره و تقبيح و توهين، در غير اين صورت، مسايلى، بيشتر پيچيده خواهد شد. در اين مورد بايد اطراف قضيه به يك راه حل برسند و تنها هدف همه، هم خدمت به مذهب
و مصالح عمومى طايفه باشد.
عدم ثبوت صحت برخى از روايات مربوط به عاشورا
سؤال 95:
در برخى از كتاب ها، درباره برخى از روايات مربوط به سيره امام حسين (ع) و برخى از رويدادهاى روز عاشورا مثل ازدواج قاسم بن الحسن (ع) با سكينه دختر امام حسين (ع) اظهار ترديد شده است. نظر جنابعالى درباره اين بحث ها به طور كلى و در خصوص ازدواج قاسم با سكينه چيست؟
جواب:
صحت ازدواج قاسم با سكينه ثابت نشده است. اما قضايا و رويدادهاى عاشورا با همه خصوصيات آن ممكن است همگى مطابق واقع باشد. ولى برخى از اين خصوصيات از طريق روايات صحيحه به ما نرسيده است؛ نقل آنها به قصد رجاء اشكال ندارد.
تكليف دانشجويان در غرب در برخورد با بى حجابى
سؤال 96:
دانشجويان ما كه در غرب مشغول تحصيل هستند، با بسيارى از مشكلات و از آن جمله برخورد با بى حجابى مواجه هستند. اين پديده در غرب به عنوان يك امر طبيعى تلقى ميشود و مظاهر آن در هر مكان و حتى در
كتاب هاى آموزشى ديده مى شود. تكليف شرعى دانشجويان ما در چنين حالاتى چيست؟
جواب:
نه تنها عكس زنان در كتاب بلكه حتى نگاه به زنان بيحجابى كه اگر منع شوند، عمل نخواهند كرد، از نگاه شرع مجاز است، مشروط بر اين كه اين نگاه از روى شهوت نباشد.
ضرورت اعلام خطا براى نويسنده
سؤال 97:
هر گاه نويسنده اى بفهمد كه در يكى از موضوعات خود كه در كتاب، مجله و يا روزنامه اى نشرشده، اشتباه كرده است، تكليف شرعى او چيست؟ آيا بر او شرعاً واجب است كه خطاى علمى خود را اعلام كند؟ مخصوصاً اگر اين خطا باعث ضرر براى ديگران شود؟
جواب:
اگر خطا در بررسى نظريات علمى باشد، اعلام آن واجب نيست. اما اگر خطا در مسايل عملى باشد مثل اين كه فقيه در فتواى خود اشتباه كند مانند اين كه به جواز چيزى فتوادهد كه در واقع واجب يا حرام باشد، يا اين كه فتوا به وجوب دهد و در واقع حرام باشد و يا بالعكس؛ در اين حالت لازم است كه در صورت امكان، خطاى خود را براى مردم اعلام كند. ولى اگر فتوا به وجوب يا حرمت دهد و
در واقع مباح باشد، اعلام واجب نيست. همچنين پزشك اگر خطا كند و بداند كه خطاى او به ضرر قابل توجه و يا به هلاكت كسى منجر ميشود، بايد اعلام كند و خطاى خود را جبران نمايد.
نشر عكس نويسنده زن در كنار مقاله وى
سؤال 98:
نظر جناب عالى چيست در مورد نشر عكس زن نويسنده يا اديب در كنار مقاله يا موضوع ادبى او در روزنامهها و مجلات در كشورهاى اسلامى، به گونه اى كه عكس با حجاب باشد؟
جواب:
در صورتى كه با حجاب باشد، اشكال ندارد، ولى كار خوبى نيست.
تلخيص و ساده سازى كتابهاى آيت الله فياض
سؤال 99:
آيا اجازه مى فرماييد كه برخى از كتابهاى جنابعالى براى استفاده خوانندگان جوان، مختصر و ساده شود يا اين كه لازم است اجازه گرفته شود و با يكى از نمايندگى ها يا يكى از وكلاى شما هماهنگى به عمل آيد؟
جواب:
در صورتى كه فايده دينى داشته باشد، اشكال ندارد و به اجازه
خاص ما احتياجى نيست؛ ولى بايد تحت نظر يكى از وكلاى ما صورت گيرد.
عكس و مجسمه ذى روح
سؤال 100:
آيا شرعاً عكس كامل گرفتن از ذى روح و نشر آن در مجله، روزنامه يا كتاب جايز است؟
جواب:
تصوير ذى روح به نظر ما جايز است. اما ساختن مجسمه ان جايز نيست.
ساختن رنگ از ماده نجسى
سؤال 101:
آيا ساختن رنگ از ماده نجسى جايز است؟
جواب:
اشكال ندارد. نهايت اين كه رنگ نجس باقى ميماند، اگر عمل صناعت رنگ، استحاله شمرده نشود.
الحمد لله رب العالمين و صلى الله على محمد و آله الطاهرين