صورت مى گيرد كه از طريق انترنت نشر مى شود. در اين مورد نظر جناب عالى چيست؟
جواب:
تحريف و نشر نادرست اطلاعات صاحيح نيست. اما تقليلى از اهميت و ارزش بحث هاى مربوط به ضررهاى سگريت كشيدن، تحريف و منقلاب ساختن حقيقات محسوب نميشود؛ زيرا اين مباحث غالباً مبتنى بر مبالغه است. خلاصه اين كه نشر باطل و دروغ براى منقلب ساختن حقيقت مجاز نيست. اما كاستن از اهميت برخى از مباحثى كه غالباً مبتنى بر مبالغه است، اشكالى ندارد.
چاپ كتابهاى جادوگرى و احضار ارواح
سؤال 68:
برخى از ناشران كتابهايى را كه از جادو، شعبده، احضار ارواح و رابطه با جن و مانند آن سخن ميگويد، چاپ مى كنند، با اين كه اين كتاب ها ممكن است براى بسيارى از مردم مضر هم باشد. نظر جنابعالى در اين مورد چيست؟
جواب:
هيچ فايده اى در چاپ اين كتاب ها نيست و بلكه عقلايى هم نيست. كتاب جادو، چاپ و نشر آن جايز نيست؛ زيرا از كتابهاى ضلال
محسوب مى شود. تعليم و تعلم آن حرام است و بلكه مطابق برخى روايات، جادوگر بايد كشته شود. شعبده بازى، چشم بندى، احضار ارواح و رابطه با جن از امور خيالى بوده و هيچ واقعيت و عينيتى ندارد.
جهاد براى آزادى فلسطين
سؤال 69:
در سالهاى اخير بسيارى از دولتهاى عربى و اسلامى در سيستم آموزشى خود تغييراتى پديد آورده اند، مثل اين كه تمام امور مربوط به جهاد يا دعوت به آزادى فلسطين و مقاومت در برابر يهود صهيونيست را حذف كردهاند. همه اينها براى آن صورت گرفته كه سياست دوستى با آمريكا و هم پيمانانش تطبيق شود. نظر جنابعالى در مورد اين نوع اقدامات اين دولتها چيست؟
جواب:
دعوت به جهاد و آزادساختن فلسطين و مقاومت در برابر صهيونيست ها، وظيفه هر كسى نيست؛ زيرا اين دعوت در زمان حضور بايد از سوى امام (ع) صورت گيرد و در زمان غيبت هم از سوى حاكم شرع جامع شرايط كه يكى از آنها اعلميت است. پس دعوت به جهاد از سوى هر كسى صورت نميگيرد. اما به هر صورت اين دعوت چه در زمان حضور يا در زمان غيبت منوط به
فراهم بودن شرايط و ابزارها و نهايتاً پيروزى آن است. بلى بر هر مسلمانى واجب است از جان، مال، عرض و سرزمين خود در مقابل تهاجم دشمن با هر وسيله ممكن دفاع كند، مشروط بر اين كه قادر به دفاع باشد و گرنه چيزى بر او واجب نيست.
همكارى فرهنگيان و متفكران با حكومتها
سؤال 70:
برخى از فرهنگيان و متفكران، عاشق طلا و مالى هستند كه حكومت ها به آنها مى دهند تا قلم آنان را در خدمت منافع و سياستهاى خود استخدام كنند. نظر جنابعالى در مورد اين نوع اجرائات حكومتها از نگاه شرعى چيست؟ همچنين نظر شما درباره اين دسته از فرهنگيان و متفكران كه هرچند بر ضد منافع ملتها و مسايل سرنوشت ساز، در آغوش حكومت ها مى آرمند، چيست؟
جواب:
هرگاه هدف آنان در پناه بردن به آغوش حكومتها، خدمت به ملياتهاى مسلمان و منافع عمومى و مسايل مشروع و سرنوشت سازشان باشد و در عين حال خدماتى را به حكومت و سياست آن نيز انجام دهند، كار نيكى است و مانعى ندارد، مشروط بر اين كه اين خدمات مشروع بوده و از ديدگاه شارع مانعى نداشته باشد. خلاصه اين كه در اصل كارمند حكومت شدن مانعى وجود
ندارد، در صورتى كه وظيفه اى كه به دوش مى گيرد يك عمل مجاز و مشروع باشد. بلكه مى توان گفت گاهى اين وظيفه ممكن است لازم و ضرورى باشد، در حالتى كه اين شخصى كار ديگرى كه به وسيله آن زندگى و امرار معاش كند نداشته باشد. بلى! جايز نيست كه از وظيفه حكومتى خود سوء استفاده كرده و آن را وسيله ظلم بر مردم قرار دهد.
حكم ارتداد برخى از نويسندگان
سؤال 71:
در رسانهها هر از چندى خبر از تعقيب عدلى و محاكمات برخى از نويسندگانى است كه متهم به اهانت به اسلام يا ذات الهى و يا تعرض به پيامبر (ص) يا يكى از ائمه (ع) مى شوند و برخى از محاكم حكم كفر اين افراد و جدايى بين آنان و همسرانشان را صادر مى نمايند. نظر فقه جعفرى در اين نوع مسايل چيست؟ آيا واقعاً اين نوع افراد با ارتكاب چنين اعمالى در كتابهاى خود، در حكم كافر هستند؟
جواب:
معيار در كفر و ارتداد تنها انكار توحيد و رسالت است. اما انكار ضروريات با التفات به اين كه انكار آن مستلزم تكذيب رسالت پيامبر مى شود، كفر محسوب ميشود. معيار كفر و ارتداد همين است و به علت و سبب ديگرى اثبات نمى شود. اما حكم مرتد اين است كه
اگر ارتداد فطرى باشد بدين معنى كه پدر و مادر شخص مرتد يا يكى از آن دو مسلمان باشد، قتل مرتد واجب مى شود و همسر او جدا شده و عده وفات مى گيرد و اموال او نيز بين ورثه تقسيم مى گردد. اما اگر مرتد ملى باشد، هرگاه در خلال سه روز توبه نمايد، مشكلى وجود ندارد و گرنه در روز چهارم كشته ميشود و اموال او با ارتداد از دست او نمى رود و عقد بين او و همسرش خود به خود فسخ مى شود. در اين حالت اگر همسرش مدخوله باشد، عده طلاق مى گيرد.
تماشاى برنامه هاى مد براى زنان
سؤال 72:
برخى از رسانهها مثلى روزنامه ها، مجلات، ماهوارهها و رسانه هاى شنيدارى و ديدارى، برنامه هاى زنانه را براى عامه مردم به نمايش ميگذارند. اين برنامه ها متمركز بر مُد لباس، آرايش، رقص، عطريات و مانند آن مى باشد. اما از فرهنگ زن و تعهدات او در اين رسانه ها خبرى نيست. نظر جنابعالى در اين موارد چيست؟ آيا براى زن مسلمان جايز است كه اين نوع برنامهها را در روزنامه ها يا ماهوارهها و يا سايتهاى انترنتى تعقيب كند؟ با توجه به اين كه اين برنامه ها توهين به زن بوده و يك فرهنگ غلطى را كه در درجه اول در خدمت دشمنان اسلام است، ارايه مى كند.
جواب:
تعقيب و تماشاى اين برنامه ها براى زن، در صورتى كه در سلوك و اخلاق او تأثير منفى گذاشته و موجب انحراف او گردد، جايز نيست. اما اگر چنين تأثيرى نداشته و وجود آن مانند عدم آن باشد و بلكه موجب ازدياد صلابت او و ايمانش به اسلام و فرهنگ ارزشمند انسانى آن شود، اشكالى ندارد. زنان زيادى در كشورهاى اسلامى و غير اسلامى وجود دارند كه در ايمان خود به خداوند و اعتقاد به اسلام و فرهنگ خود، محكم و پايدار هستند و چنين برنامه هاى فريبنده دنيوى و فيلمهاى مبتذل بى حيايى و بى شرمى نه تنها تزلزلى در آنان ايجاد نمى كند، بلكه به ايمان و صلابت آنان مى افزايد.
جوايز نقدى حكومتها براى مبتكرين
سؤال 73:
نظر جنابعالى چيست درباره جوايز نقدى عينى كه برخى از حكومت ها يا مقامات رسمى يا مؤسسات فرهنگى براى مبتكرين از علما، متفكران و نويسندگان اعطا مى كنند؟ با توجه به اين كه اكثر اين مقامات اين جوايز را به شرطى مى دهند كه انديشه و رويكرد اين مبتكران با سياست ها و رويكرد آنان، مطابقت و توافق داشته باشد. اما كسانى كه در خدمت ملت
و مسايل سرنوشت ساز آن بوده و به جهاد و مقاومت در برابر دشمنان خدا و پيامبر دعوت مى كنند، از فهرست مبتكران حذف ميشوند؛ زيرا داراى افكارى مغاير با سياست دولت هستند و چه بسا كه اين گروه از مبتكران و نوآوران به عنوان طرفداران افراطگرايى يا حتى منسوب به تروريسم ياد ميشوند. نظر جناب شما درباره اين عمل حكومتها چيست؟ و تكليف شرعى اين گروه از نويسندگان و نوآورانى كه در مقابل اغراهاى دنيوى سر خم نمى كنند و از اصول خود تنازل نمى نمايند چيست؟
جواب:
اعطاى جايزه براى انديشمندان و نوآوران، مشروط بر اين كه افكار و نوآورى هاى آنان بايد در خدمت منافع حكومتها و سياستهاى آن ها باشد، يك عمل غير عقلانى و غير منطقى است و براى مصالح امت و كشور هيچ سودى ندارد. منشأ چنين وضعيتى اين است كه نگاه اين نوع حكومتها، تنگ نظرانه است و آنان تنها منافع شخصى خود را در نظر ميگيرند و گرنه با توجه به جايگاه آنها، مسئوليت آن ها اعطاى پاداش و جايزه براى هر متفكر و نوآور است، اعم از اين كه افكار و ابداعات او با سياست حكومت موافق باشد يا نه؛ زيرا كار اين مبتكران در عرصه دانش، نوآورى و پيشرفت به نفع امت است.
خلاصه اين كه بر همه حكومتهاى اسلامى است كه در مورد تشويق انديشمندان و مبتكران و تهيه وسايل مادى و معنوى براى
ابتكارات و نوآورىهاى آنان در عرصه هاى گوناگون علمى، به جديت عمل كنند؛ زيرا حكومت ها با اين عمل خود نه تنها براى امت بلكه براى خود نيز خدمت بزرگى را انجام مى دهند. همچنين بر انديشمندان و مبتكران امت است كه در برابر حكومت هاى جائر از اصول اساسى خود تنازل نكنند و به اين اصول و ارزش ها، ايمان راسخ داشته باشند و همهى تلاش و كوشش خود را با هر وسيله ممكن براى نوآورى و خلق انديشه در قلمروهاى مختلف علمى و تخنيكى به عنوان خدمت به امت به كار ببندند. همچنين با اين نوع حكومت ها درآميزند، ولى با حكمت و موعظه حسنه و بيان اشتباهات آن ها با زبان خوش و سخن منطقى و قابل قبول و بيان اين كه هر نوع انديشه و نوآورى صرفاً به اين دليل كه موافق با منافع محدود و تنگ آنها نيست، هرچند در خدمت مردم و جامعه هم باشد، تروريستى و افراطگرايى شمرده نمى شود.
خريدن موضوعات و افكار از نويسندگان ديگر
سؤال 76:
برخى از نويسندگان كه آنان را نويسندگان بزرگ مى نامند، در بسيارى از حالات در نشر كتاب هاى شان، بر خريد موضوعات و افكار از نويسندگان كوچك- كه درمانده و اكثرشان از فقرا هستند- متكى هستند. اين