در عراق و اشغال آمريكايى- بريتانيايى، و آنچه در اين كشور مى گذرد، چيست؟
جواب:
وظيفه علما، فرهنگيان و انديشمندان و بلكه همه اقشار و طوايف مردم در شرايط فعلى اتحاد، توحيد صفوف، توحيد كلمه، دعوت به آرامش، ثبات و امنيت، دورى از هر چيزى كه موجب فتنه و آشوب در كشور شود، وارد نشدن در مسايل فتنه انگيز و فسادآميز، همبستگى، همگرايى و وفاق در برابر توطئه ها و برنامه هاى دشمنان است. تنها در اين صورت مردم، به پايان دادن به اشغال و رسيدن به استقلال، قادر خواهند شد نه با تفرقه و آشوب و روشن كردن آتش فتنه دست زدن به آشوب و فتنه و تفرقه، بهانه اى براى بقا و دوام اشغال و نرسيدن به استقلال خواهد شد؛ زيرا اشغال بر مردم تحميل شده، نه خواسته آنان بوده و نه ختم آن به خواست آنان خواهد بود و در آغاز هم در جهت نفع آنان نيامده است. بلكه تنها به خاطر منافع خود اشغالگر، اين حالت ايجاد شده است. نبايد فراموش كرد كه مردم بايد قدر اين نعمت آزادى را كه بدون اختيار و به طور قهرى ايجادشده، بدانند و از اين نعمت استفاده كنند، نه اين كه آن را وسيله اى براى آشوب و هرج و مرج در كشور قرار دهند. در غير اين صورت، خدمت بزرگى به اشغالگر كرده و زمينه بقا و دوام آن را در كشور فراهم خواهند ساخت.
انتساب ديوانهاى شعر به ائمه (ع)
سؤال 79:
نظر جناب عالى راجع به ديوانهاى شعرى كه به ائمه (ع) نسبت داده مى شود، چيست؛ مثل ديوان شعر منسوب به امام على (ع)، ديوان شعر منسوب به امام حسين (ع) و ديوان شعر منسوب به امام هادى (ع)؟ نسبت دادن اين ديوانها به ائمه (ع) تا چه حد صحت دارد؟
جواب:
اين نسبت، ثابت نشده است.
توهين و تكفير نسبت به مذهب شيعه و شيعيان
سؤال 77:
تعداد زيادى از كتابها، جزوهها و نشرياتى كه در كتابفروشى هاى مختلف در كشورهاى عربى و اسلامى فروخته مى شود، پر است از توهين، مذمت و تكفير نسبت به شيعيان و مذهب شيعه، در حالى كه اين حكومت ها چاپ پاسخ هاى علماى شيعه بر اين كتاب ها را هم اجازه نمى دهند. همچنين حتى واردشدن كتابهاى مشتمل بر رد آنها را هم اجازه نمى دهند. نظر جناب عالى در مورد عمل اين حكومتها چيست؟ و تكليف شرعى ما در قبال اين پديده چه مى باشد؟
جواب:
وظيفه در برابر اين پديده، دفاع از مذهب به صورت مسالمت آميز، منطقى و بدون تقبيح و محكوم كردن است؛ زيرا تقبيح و برخورد تند، منشأ فتنه و باعث تحريك احساسات ديگران ميگردد. اگر چاپ و نشر در داخل آن كشور امكان نداشته باشد، در كشور ديگر چاپ گردد و به هر وسيله ممكن ديدارى و شنيدارى نشرگردد.
استفاده از سمبولهاى تمدنها و اديان ديگر در ادبيات
سؤال 78:
برخى از شاعران و نويسندگان در سرودههاى شعرى و آثار داستانى خود از سمبولهاى تمدنها و اديان ديگر كه برخى از آنها اديان شرك و الحادى نيز مى باشد، استفاده مى كنند. هنگامى كه اعتراض مى شود، پاسخ آنان اين است كه اين عمل از باب تعامل و ارتباط و گفتگوى تمدنها و فرهنگ هاى انسانى با همديگر است؛ ولى هنگامى كه خواننده، اين توليدات شعرى و داستانى را مى خواند تحت تأثير اين سمبولها قرار مى گيرد و چه بسا ممكن است اين تأثيرات جنبه منفى هم داشته باشد. زيرا تحت تأثير فرهنگ ها و افكار مغاير با افكار اسلامى مبتنى بر توحيد، قرار خواهند گرفت. نظر جنابعالى در اين مورد چيست؟
جواب:
هرگاه اين اشعار تأثيرات منفى داشته باشد، سرودن آن جايز نيست.
تهيه رساله دانشگاهى توسط كسى ديگر
سؤال 79:
برخى از محصلين تحصيلات عالى در دانشگاهها در آماده كردن رساله (تز) هاى دانشگاهى خود، با نويسندگان ديگرى توافق مى كنند تا اين رساله ها را در مقابل مبلغ پول، نوشته و آماده كنند و سپس آنان بعد از اين كه براى آمادگى دفاع، رساله تهيه شده را به دقت خواندند و مطالعه كردند، به اين عنوان كه خود آن را تهيه كرده اند، به مقامات مربوطه دانشگاه تقديم مى كنند و بعد هم با دروغ و تزوير به درجه ماسترى يا دكترى نايل مى شوند. نظر شريعت در مورد اين دانشجويان چيست؟ همچنين نظر شريعت در مورد كسى كه رساله دانشگاهى را به نيابت از ديگرى تهيه كرده چيست؟
جواب:
اين عمل جايز نيست. چنان كه عمل كسى كه به نيابت از ديگرى به نوشتن رساله مى پردازد، نيز جايز نيست.
خريدارى كتابهاى اديان ديگر
سؤال 80:
آيا براى مسلمان جايز است كه كتابهاى آسمانى اديان ديگر غير از اسلام را على رغم وجود تحريف و تزوير در آنها خريدارى كند؟
جواب:
بلى! جايز است و اشكالى ندارد. وجود تحريف و تزوير مانع جواز خريدان نيست.
نقل حديت بدون اطمينان از صحت سند
سؤال 81:
آيا براى نويسنده يا استاد جايز است كه به حديثى از احاديث پيامبر (ص) يا ائمه (ع) استشهاد كند، بدون اين كه درباره عبارت حقيقى آن متيقن باشد، به گونه اى كه نقل به معنى نمايد و در عين حال به پيامبر يا يكى از ائمه (ع) نسبت دهد؟
جواب:
استشهاد به آن جايز است به عنوان اين كه در فلان كتاب روايت شده است و به عنوان اين كه سخن پيامبر (ص) يا يكى از ائمه (ع) است جايز نيست، مگر اين كه در باره صحت سند آن مطمئن شود.
نقل به معناى آيات قرآن
سؤال 82:
درباره آيات قرآن كريم چطور؟ آيا نويسنده يا كنفرانس دهنده يا سخنران مى تواند بدون اطمينان از ناص حقيقى آيه قرآن، مضمون و
معناى آن را نقل كند و اين نقل به معنا را يادآورى هم كند؟ اگر اصلًا يادآورى هم نكند چطور؟
جواب:
استشهاد به عنوان آيه قرآن، بدون اطمينان از ناص حقيقى آن جايز نيست.
ترجمه نادرست قرآن كريم
سؤال 83:
نظر جناب عالى چيست درباره ترجمه قرآن كريم به زبانهاى خارجى توسط مترجمان غير ماهر و ناوارد كه گاهى در ترجمه مرتكب خطا هم مى شوند، به گونه اى كه برخى از معانى قرآنى را طورى نقل مى كنند كه معناى حقيقى آيات را انتقال نمى دهد. اگر اين كار غير عمدى باشد نظر جناب عالى چيست؟ اگر مترجم از روى عمد و به منظور گمراهساختن يا تحريف كلام خداوند اين كار را انجام داده باشد، چه حكم دارد؟
جواب:
ترجمه براى افراد غير ماهر و ناوارد كه بداند در ترجمه مرتكب خطا مى شود، به گونه اى كه مناسب شأن قرآن و صدور آن از جانب خداوند نباشد، جايز نيست. اما اگر نداند كه خطا مى كند و يا اين كه خطا جزئى باشد اشكال ندارد. اما اگر تحريف و تفسير به غير معناى اصلى، از روى عمد و از قصد باشد جايز نيست.
چاپ قرآن در چاپخانه غير مسلمان
سؤال 84:
آيا چاپ قرآن شريف در چاپخانه اى كه مالك يا كاركنان آن غير مسلمان باشد، چه در كشورهاى اسلامى يا غير اسلامى، جواز دارد؟
جواب:
بلى! جايز است و اشكالى ندارد، مشروط بر اين كه از نگاه عرف اهانت به قرآن شمرده نشود.
گذاشتن قرآن كريم در قفسه كتاب يا بر كرسى
سؤال 85:
آيا گذاشتن قرآن به عنوان يك كتاب مقدس آسمانى، در قفسه كتاب در كنار كتابهاى دنيوى جايز است؟ آيا اين يك نوع اهانت به كتاب خداوند نيست؟ نظر جنابعالى چيست در مورد كسى كه قرآن را روى كرسى خاص مى گذارد، به طور دايمى در كنار مصلايى كه معمولًا در منزل خود در آنجا نماز مى گذارد، با توجه به اين كه مصلى و كرسى قر آن در روى زمين قراردارد؟
جواب:
بلى! جايز است و اين اهانت به قرآن شمرده نمى شود. همچنين گذاشتن قرآن بر روى كرسى خاص اشكالى ندارد.
چاپ قرآن با كامپيوتر توسط شخص جنب
سؤال 89:
آيا چاپ قرآن توسط شخص جنب، با دستگاه كامپيوتر و بدون لمس نوشته ورقى كه با اين دستگاه چاپ مى شود، جايز است؟
جواب:
بلى! چاپ قرآن كريم با دستگاه كامپيوتر جايز است.
تفسيرهاى نادرست قرآن كريم
سؤال 87:
هر از چند گاهى در كتاب هاى عامه، تفسيرهاى ارتجالى و بدون مطالعه را در مورد آيات قرآن يا حديث شريف مى خوانيم كه هيچ مستند علمى نداشته و از نگاه موازين علمى، تفسيرهاى نادرست و خطا مى باشند. آيا بر كسانى كه توانايى علمى دارند واجب است كه اين نوع نوشته ها را نقد و رد كنند و با ذكر خطاهاى آنها، به تفسير مشهور و احاديث پيامبر (ص) و اهل بيت (ع) و به آنچه موافق عقل و اجماع باشد، ارجاع دهند؟
جواب:
رد و نقد اين نوع نوشته ها واجب نيست، بلكه گاهى اين رد و نقلها موجب مفسده مى شود.