سوی ایران صورت نگیرد، صندوق امانی وجوه لازم برای پرداخت کلیه معاملات را به مدت شش ماه به دست خواهد آورد. وضعیت مطلوب صندوق امانی دولت ایالات متحده را قادر می سازد تا درخواست های ایران برای قراردادهای پشتیبانی را بپذیرد و اجرا نماید. این امر می تواند به دو شیوه انجام شود:
الف- یک شیوه همان روند مورد توافق برای پشتیبانی و تدارک قطعات یدکی اضطراری است.
- پیش پرداخت، در این مورد 5 میلیون دلار در قبال یک قرارداد خرید نظامی خارجی اعتبار می شود، و این مورد از معاملاتی که هزینه آن از محل ذخیره صندوق امانی پرداخت می شود جدا خواهد بود.
- به هنگام سفارش قطعات از سوی نیروی هوایی اسلامی ایران، هزینه آن نیز پرداخت می شود، و اطلاعات لازم در خصوص باقیمانده پول و وضعیت تحویل به اطلاع نیروی هوایی اسلامی ایران خواهد رسید.
- نماینده دفاعی سفارت این رویه ها را با نیروی دریایی اسلامی ایران و نیروی هوایی اسلامی ارتش ایران در میان گذاشته است. هر دو نیروی دریایی و هوایی به این شیوه تمایل نشان داده اند. دولت ایالات متحده خشنود خواهد شد که این ترتیبات را با نیروی دریایی اسلامی، نیروی هوایی اسلامی و سایر نیروهای وابسته به ارتش ایران به مورد اجرا بگذارد.
ب- شیوه دیگری که می توان استفاده کرد گفتگو و توافق از طریق نامه پیشنهاد و قبول است.
- اصولاً رویه های مشابهی با آنچه در بند الف ذکر شد، دنبال خواهد شد.
- پیش پرداخت انجام می شود و به هنگام سفارش قطعات هزینه آن باید پرداخت شود.
- دولت ایالات متحده هیچ ترجیحی برای هر کدام از شیوه های فوق قایل نیست.
- جزییات مربوط به این شیوه ها در اختیار وزیر دفاع ملی ایران قرار خواهد گرفت.
4- اطلاعات مفصلی در ارتباط با وضعیت اقلام موضوع یادداشت تفاهم و صندوق امانی در اختیار نماینده دفاعی سفارت قرار می گیرد.
- اطلاعات فوق به محض وصول به وزیر دفاع ملی ایران تسلیم می شود.
- با قالبی که مورد توافق آن وزارتخانه است.
- دولت ایالات متحده، چنانکه درخواست کرده اید، آماده است تا در اواخر ماه اوت جلساتی برای ارایه توضیحات کلی و بحث و بررسی برگزار نماید.
5- نمایندگان سیاسی و دفاعی سفارت آماده اند تا در مورد این موضوعات با نمایندگان وزارتخانه های امور خارجه و دفاع ملی ایران به بحث و گفتگو بنشینند. پیشنهاد می کنیم ملاقات ها به صورت مشترک انجام شود.
دستور جلسه
سند شماره 232
[موضوع]: دستور جلسه
1- اطلاعات لازم برای هر یک از معاملات خریدهای نظامی خارجی (پیوست شماره 1)
2- اطلاعات تفصیلی وضعیت حساب صندوق امانی در ارتباط با عملیات صندوق از زمان شروع برنامه خریدهای نظامی خارجی (پیوست شماره 2)
3- قطعات یدکی و اقلام پشتیبانی (پیوست شماره 3)
4- وضعیت قراردادهای خریدهای نظامی خارجی
الف- قراردادهای انجام شده
ب- قراردادهای لغو شده
پ- قراردادهای معوقه
5- هر نوع فعالیت دیگر
اطلاعات لازم برای هر یک از قراردادهای خریدهای نظامی خارجی
1- قرارداد خریدهای نظامی خارجی
2- شرح اقلام و یا خدمات خریداری شده
3- مقدار اقلام خریداری شده و یا نفرات (نفر- ماه)
4- هزینه تقریبی هر قرارداد شامل هزینه بسته بندی، جعبه بندی، حمل تا محل بارگیری، هزینه های اداری و غیره
الف- قرارداد اولیه و اصلی
ب- قرارداد(های) اصلاح شده
5- مبلغ واقعی که بابت هر یک از قراردادها هزینه شده است، شامل هزینه بسته بندی، جعبه بندی، حمل تا محل بارگیری، هزینه های اداری، غیره
الف- قرارداد اولیه و اصلی
ب- قرارداد(های) اصلاح شده
6- مبالغ پرداخت شده از سوی دولت ایران
7- مقدار اقلام یا (چنانچه خدمات است) نفر- ماه نیرو که تحت قرارداد تحویل یا انجام شده
توضیح: در صورت عدم دسترسی به ارقام مربوط به مقدار اقلام تحویل شده، درصد آن ذکر شود
8- هزینه اقلام تحویل شده و یا خدمات ارایه شده
9- آیا قرارداد لغو شده است یا خیر
10- کل خسارت لغو قرارداد
11- میزان خسارات لغو قرارداد که از محل حساب صندوق امانی به تولید کنندگان پرداخت شده است
12- مبالغی که از فروش مجدد اقلام موضوع قراردادهای لغو شده جبران شده است
13- مبلغ مورد نیاز برای تکمیل قرارداد
توضیح: جدول فوق باید برای هر یک از قراردادهای وزارت دفاع ملی ایران به صورت جداگانه در اختیار نیروهای سه گانه (ارتش، نیروی هوایی، نیروی دریایی) قرار گیرد
اطلاعات لازم در ارتباط با حساب صندوق امانی
1- قیمت کل تمامی قراردادهای امضا شده بین ایالات متحده و دولت های ایران از زمان شروع برنامه خریدهای نظامی خارجی، شامل هزینه تجهیزات، خدمات، بسته بندی، جعبه بندی، حمل تا محل بارگیری، هزینه های اداری، و غیره
2- کل مبالغی که دولت ایالات متحده در ارتباط با موضوع بند یک فوق از دولت ایران دریافت کرده است
3- کل مبالغی که دولت ایالات متحده برای همه قراردادها هزینه کرده است، شامل پرداخت به تولیدکنندگان، هزینه بسته بندی، جعبه بندی، حمل تا محل بارگیری، هزینه های اداری و غیره
4- قیمت کل تجهیزات و خدمات تحویل شده به دولت ایران
5- فهرست پرداخت های انجام شده از محل حساب صندوق امانی از تاریخ ژانویه 1979 به تفکیک اقلام
6- کل مبالغ جبران شده از محل فروش مجدد اقلام موضوع قراردادهای لغو شده (چه مسترد شده باشد و چه نشده باشد)
7- موجودی کنونی حساب صندوق امانی
8- قیمت تقریبی تجهیزاتی که قرار است فروخته شود
9- موجودی تقریبی حساب صندوق امانی پس از تسویه حساب نهایی
10- کل خسارات مالی مرتبط با قراردادهای لغو شده
11- کل هزینه لغو قراردادها از محل صندوق امانی
قطعات یدکی
1- فهرست اقلام آماده برای حمل
2- فهرست اقلامی که در حال تولید هستند
3- فهرست اقلام قابل تعمیر که هنوز بازگردانده نشده اند
4- فهرست نشریات و جزوات فنی که آماده حمل است
5- جدول زمان بندی برای تحویل اقلام فوق
6- قطعات یدکی به ارزش 5/5 میلیون دلار باید از طریق یک حساب جداگانه خریداری شود.
بخش سوم/ سفارت شوروی در ایران
مقامات سفارت شوروی
سند شماره 233
استفاده محدود- اطلاعات امنیتی22 ژوئن 1953- 1 تیر 1332
از: دفتر وابسته نظامی، سرهنگ دوم ریچارد موشگیان
موضوع: مقامات سفارت شوروی
نام خانوادگی: دولین
کشور: اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی
نام کامل: گریگوری ایوانویچ دولین
درجه: سرهنگ
رسته: پیاده نظام
پُست فعلی: دستیار وابسته نظامی در ایران
تاریخ تولد: 1918
محل تولد: روستف، اتحاد شوروی
وضعیت تأهل: متأهل
تعداد فرزندان: نامعلوم
تحصیلات: (غیرنظامی)- نامعلوم
زبان: روسی، انگلیسی نسبتاً خوب
سوابق حرفه ای:
در سال 1937 وارد ارتش شد
فارغ التحصیل دانشکده پیاده نظام [؟]
1941- 1945 خدمت در نیروهای کالینین و اولین جبهه های قبل از بالتیک
1948- 1950 دستیار وابسته نظامی، ایران
1950- 1953 فرمانده لشکر عملیاتی تفنگدار
آوریل 1952 ارتقا به درجه سرهنگی
18 آوریل 1953 دستیار وابسته نظامی، ایران
او تا به حال فرمانده گردان، تیپ و لشگر بوده است.
ظاهر فیزیکی: قد 5 فوت و 7 اینچ، پوست سفید، موهای بلوند که از جلو دارد طاس می شود، فردی آرام، گوشه گیر ولی صمیمی، بدون اعتماد به نفس بالا در حضور خارجیان.
عکس: به ضمیمه ارسال می شود.
از چپ به راست: سرهنگ گریگوری ایوانویچ دولین، دستیار وابسته نظامی؛ سرهنگ الکساندر ایوانویچ رودیونف، وابسته نظامی؛ سرتیپ عطاءالله کیانی، معاون دوم رئیس ستاد ارتش ایران؛ سرتیپ تقی ریاحی، رئیس ستاد ارتش ایران.
انتصاب سفیر جدید شوروی در ایران
سند شماره 234
محرمانه - اطلاعات امنیتی27 ژوییه 1953- 5 مرداد 1332
از: وزارت امور خارجه آمریکا به: سفارت آمریکا، تهران
مرجع: گزارش سفارت تهران - الف 15-17 ژوییه 1953
[موضوع]: انتصاب سفیر جدید شوروی در ایران
عطف به تلگرام مورخ 15 ژوییه سفارت در ارتباط با انتصاب آناتولی آی. لاورنتیف به سمت سفیر شوروی در ایران به جای آی. وی. سادچیکف. اطلاعات بیوگرافی زیر جهت اطلاع سفارت ارسال می گردد.
لاورنتیف از تاریخ ژوییه 1952 سفیر شوروی در بخارست بوده و قبلاً نیز در سمت سفیر در پراگ (نوامبر 1951 تا ژوئن 1952) و بلگراد (1946 تا 1949)، خدمت کرده است. سادچیکف قبل از مأموریت در ایران عهده دار سفارت شوروی در بلگراد بود و با اعزام شدنش به تهران، لاورنتیف جانشین او در بلگراد شد.
مأموریت لاورنتیف در چکسلواکی و رومانی با تغییرات عمده ای در سلسله مراتب رهبری این کشورها مصادف شد.
او که در بین سال های 1949 تا 1951 معاون وزارت امور خارجه شوروی بود در مأموریت های دیپلماتیکی که با فرستادگان و امور کشورهای اقماری در ارتباط بود، شرکت داشت. بنابراین او فرد با تجربه ای در امور بالکان و متخصص دکترین تیتو است.
لاورنتیف که در سال 1904 به دنیا آمده است، با سایر دیپلمات های برجسته شوروی (یعنی گرومیکو، مالیک، پوشکین، لاوریشهف) از نسل بعد از انقلاب به حساب می آید، و در رشته اقتصاد و علوم فنی درس خوانده است.
او در سال 1931 از مؤسسه مولوتف انرژتیکس در مسکو فارغ التحصیل شده و یک ریاضی دان و متخصص هیدرودینامیک است. لاورنتیف پس از دو سال کار در شورای عالی اقتصاد ملی، نامزد علوم فنی و استاد مدعو مؤسسه مولوتف شد.
لاورنتیف در سال 1938 عضو کمیساریای صنایع سنگین خلق شوروی و در سال 1939 نایب رئیس شورای فنی کمیساریای نیروگاههای برق و صنایع الکتریکی خلق شوروی شد. او برای مدت کوتاهی در سال 1939، در سمت رئیس بخش اروپای شرقی کمیساریای وزارت امور خارجه خلق شوروی خدمت کرد.
پس از انعقاد پیمان شوروی با نازی ها در اوت 1939، لاورنتیف به بالکان اعزام شد، و ابتدا در سمت وزیر مختار در بلغارستان و سپس (ژوئن 1940) در سمت وزیر مختار در رومانی خدمت کرد و تا زمان حمله آلمان ها به شوروی در ژوئن 1941 در پُست اخیر ماند. از سال 1941 تا 1943 در سمت معاون مسئول خبرگزاری تاس، و بین سالهای 1943 تا 1944 درپُست ریاست اداره اول اروپا (فرانسه- سوئیس و کشورهای جنوب [اروپا]) و سپس ریاست
اداره خاور نزدیک در کمیساریای وزارت امور خارجه مشغول خدمت شد.
در سال 1944 RSFSR کمیساریای وزارت امور خارجه خلق شد و تا زمان مأموریت در بلگراد در سال 1946 در همین پُست خدمت کرد. او به مدت سه سال ناظر رشد و توسعه تیتوایسم بود، و برخی ناظران بخشی از مسئولیت قطع ارتباط یوگسلاوی و شوروی را در ماه ژوئن 1948 بر عهده او می دانند.
لاورنتیف در مقایسه با برخی دیپلمات های شوروی تماس های بسیار اندکی با مناطقی داشته است که خارج از حوزه نفوذ و تسلط شوروی بوده اند. او در کنفرانس سازمان ملل در ارتباط با سازمان های بین المللی در سانفرانسیسکو (1945)، اولین مجمع عمومی سازمان ملل در لندن (1946)، و کنفرانس معاونین وزیران امور خارجه در پاریس (1951) شرکت داشته است.
همچنین در طول خدمتش در سمت معاون وزیر امور خارجه به چندین کشور اقماری سفر کرده است. نشان داده است که از گفتگوهای رسمی با همکاران غیرکمونیستش در هیأت های دیپلماتیک ابایی ندارد، ولی او را شخص «پیچیده و تیزی» توصیف کرده اند به راحتی از پاسخ دادن به سئوال های مهمی که از او می شود طفره می رود.
دالز
خروج سفیر شوروی، آناتولی لاورنتیف، از ایران
سند شماره 235
فقط جهت استفاده اداری13 می 1955- 22 اردیبهشت 1334
[موضوع]: خروج سفیر شوروی، آناتولی لاورنتیف، از ایران
در روز 7 می 1955، آناتولی لاورنتیف، سفیر شوروی، به طور خیلی غیرمنتظره با اتومبیل تهران را به قصد بندر پهلوی در ساحل دریای خزر ترک کرد و قرار است از آنجا با کشتی به مقصد باکو حرکت کند.
عمدتاً تصور می شود که بازگشت او به مسکو برای شرکت در مراسم مبادله تصویب نامه های کنوانسیون مرزی و مالی ایران و شوروی است. با وجود این، مقامات وزارت امور خارجه ایران هیچ اطلاعی از دلیل عزیمت ناگهانی او نداشتند و احتمال تغییر او را نیز رد نکردند.
همچون موارد گذشته در غیبت لاورنتیف، کنسول سفارت شوروی آقای سیمن تاراسویچ، موقتاً در سمت کاردار سفارت انجام وظیفه خواهد کرد.
برای کاردار سفارت ایران
ویلیام کورن
کنسول سفارت در امور سیاسی
دوستی شوروی-آمریکا، کنفرانس ژنو، ...