سرگرد سبحان قلی اف، که در جبهه های دُن، روستف، و خارکف جنگیده بود در طول دوره اشغال به ایران آمد و برنامه هایی برای خانه فرهنگ شوروی مدیریت کرد که از رادیو تهران پخش می شد.
قلی اف زبان فارسی، ازبکی، ترکمن و فرانسه را بلد است. او لباس کارگری پوشیده بود.
اطلاعات بیوگرافی
سند شماره 267
سرّی
[موضوع]: اطلاعات بیوگرافی
1- نیکلای واسیلیوچ کاماردین
کارمند سفارت که در حدود ماه ژوئن 1961 به سمت وابسته ارتقا یافت.
2- ویاچسلاو الکساندرویچ میلیوشین
وابسته (RIS معروف)
در تاریخ 8 اوت وارد شد/همسرش یلنا پاولونا
(در ماههای فوریه تا ژوئن 1957 در سمت کارمند دفتری در ایران خدمت کرد)
3- فدور ایوانویچ ژاریکف
دبیر دوم
در تاریخ 8 اوت به همراه همسرش زینایدا پترونا وارد شد
(در سال 1955 در سمت کارمند سفارت در ایران خدمت کرد)
در ژانویه 1956 به سمت وابسته ارتقا یافت؛ در اکتبر 1958 از ایران خارج شد.
4- گریگوری ایلیچ اولیفیرنکو
کنسول سفارت
در حدود 13 اوت از ایران خارج شد؛ احتمالاً به ایران برمی گردد.
5- الکساندر الکساندرویچ سیرومیاتنیکف
وابسته
در تاریخ 6 ژوئن 1961 وارد ایران شد
همسر: ویرا میخائیلونا
[6]- یوری کنستانتینویچ الکسیف
دبیر سوم (قبلاً در سمت وابسته در همین جا خدمت می کرد)
همسر: یکاترینا فدورونا
در تاریخ 20 ژوئن 1961
[7]- فدور ایوانویچ ژاریکف
دبیر دوم (قبلاً در سمت وابسته و کارمند سفارت در همین جا خدمت کرده بود)
همسر: زینایدا پترونا (که قرار است خیلی زود به او بپیوندد)
[8]- شاکر دولتشاکویچ سوخانکولف
دبیر اول (امور فرهنگی)
در تاریخ 3 ژوییه 1961 از ایران خارج شد (تغییر دایمی)
توصیف ظاهری و اطلاعات بیوگرافی...
سند شماره 268
فقط جهت استفاده اداری1 مارس 1962- 10 اسفند 1340
از: سفارت آمریکا، تهرانبه: وزارت امور خارجه
موضوع: توصیف ظاهری و اطلاعات بیوگرافی
ایلن نیکلایویچ پتروفسکی- کنسول تازه وارد سفارت شوروی
اطلاعات مربوط به ظاهری و بیوگرافی در طول دیدار اخیر با کنسول این سفارت به دست آمد:
توصیف
به نظر می رسد پتروسکی در سالهای اواخر 40 سالگی و یا اوایل 50 سالگی اش به سر می برد. قد کوتاه، هیکلی تو پر، کله گِرد با موهای قهوه ای روشن، چشمان خاکستری-سبز و یک دندان سفید جلوزده دارد.
پیشینه
پتروسکی متأهل است و به همراه همسر و دو فرزندش به ایران آمده است. او گفت قبل از آمدن به تهران در مسکو خدمت می کرده است، ولی قبلاً در بیروت و قاهره نیز خدمت کرده است. زبان فرانسه را خیلی روان صحبت می کند، ولی خودش می گوید انگلیسی بلد نیست، و در میان صحبت هایش گفت که قبلاً زبان فارسی را نیز خوانده است.
هُلمز
سفیر جدید شوروی در مکزیک
سند شماره 269
محرمانه29 مارس 1962- 9 فروردین 1341
از: وزارت امور خارجه آمریکا- راسکبه: سفارت آمریکا، مکزیکوسیتی
مرجع: سفارت آمریکا، مسکو 2465- 21 مارس 1962
موضوع: سفیر جدید شوروی در مکزیک
سیمن تاراسویچ بازارف، رئیس اداره اول اروپای (غربی) وزارت امور خارجه شوروی که از آوریل 1959 عهده دار این مسئولیت بوده است، در پُست سفیر جدید شوروی در مکزیک منصوب شده است. اگرچه او حداقل از سال 1944 در وزارت امور خارجه شوروی خدمت
کرده است، هیچ شواهدی دال بر آشنایی، یا تجربه خاص او با مسایل آمریکای لاتین وجود ندارد.
بازارف که در طول جنگ جهانی دوم از اعضای هیأت دیپلماتیک شوروی بود، از جمله مقامات پرتعدادی بود که مدال افتخار (1944) و نشان جنگ وطن پرستانه (درجه دو، 1945) را به دلیل «انجام موفقیت آمیز مأموریت های دولتی» از سوی کمیساریای امور خارجه دریافت داشت. در طول سال های 1944 و 1945 او در مراسم امضای پیمان های مختلف بین اتحاد جماهیر شوروی و لهستان، چکسلواکی، یوگسلاوی و فنلاند حضور داشت. در ژوئن 1946، بازارف کنسول سفارت شوروی در سوئد شد و تا بهار سال 1951 در همین پُست خدمت کرد، و در بهار آن سال به مسکو بازگشت و ابتدا معاون و سپس رئیس بخش خاور نزدیک و خاورمیانه وزارت امور خارجه شوروی شد. در اکتبر 1949 ویزایی برای او صادر شد تا بتواند در مقام کنسول هیأت اعزامی اتحاد جماهیر شوروی در سازمان ملل متحد حضور یابد، ولی هیچ شاهدی دال بر انجام این سفر وجود ندارد.
بازارف در اکتبر سال 1953 کنسول سفارت شوروی در تهران شد و تا ژوئن 1957 در همین پُست خدمت کرد. در زمان خدمتش در تهران، طبق گزارش ها به محافل دیپلماتیک ایران رفت و آمد داشت و در غیاب سفیر، موقتاً به عنوان کاردار انجام وظیفه می کرد. پس از بازگشت به اتحاد جماهیر شوروی، معاون اداره اول اروپا شد و در ماه می 1959، به ریاست این اداره رسید و به عنوان کنسول هیأت دیپلماتیک شوروی به کنفرانس وزیران امور خارجه به ژنو اعزام شد. بعدها، در سفر ان. اس. خروشچف به فرانسه در مارس 1960 او را همراهی کرد و در پُست کنسول هیأت اعزامی شوروی به کنفرانس سران در پاریس که در ماه می همان سال برگزار شد، انجام وظیفه کرد.
به جز تاریخ تولد بازارف که 2 اکتبر 1914 است، هیچ اطلاع دیگری از سال های اولیه زندگی او در دست نیست. همسرش نینا پترونا نام دارد.
میزان تسلط دیپلمات های شوروی در ایران به زبانهای بیگانه
سند شماره 270
سرّی 21 آوریل 1962- 1 اردیبهشت 1341
سفارت آمریکا، تهران
مرجع: CW-7863 - 3 آوریل 1962
[موضوع]: میزان تسلط دیپلمات های شوروی در ایران به زبانهای بیگانه
متعاقب دستورات وزارت امور خارجه در مرجع بالا، سفارت آمریکا در تهران بدینوسیله فهرستی از نام نمایندگان دیپلماتیک و فنی شوروی در ایران را همراه با توضیحاتی درباره تعداد زبان ها یی که با آن آشنا هستند و سطح تسلط بر هر یک از آنها ایفاد می دارد. در اکثر موارد، تنها اطلاعات موجود درباره توانایی زبانی روس ها به این عبارت ختم می شود که او
فارسی، انگلیسی، و غیره را «تکلم می کند.» هرجا اطلاعاتی در ارتباط با سطح زبانی آنها در دست بوده، قید شده است، ولی این اطلاعات ندرتاً برای طبقه بندی آنها در FSI در رتبه «S» کافی است.
به طور کلی، تسلط روس ها به زبان فارسی خیلی بالاست. چنانکه از فهرست زیر پیداست، حداقل دو نفر از دیپلمات های شوروی دوزبانه (فارسی) هستند، و چند نفر دیگرشان نیز تقریباً همین وضعیت را دارند؛ اکثر این افراد فارغ التحصیل رشته مطالعات فارسی از برنامه زبان آموزی و حوزه های مطالعاتی شوروی هستند.
1- زبان هایی که در این پُست ها استفاده می شود
زبان اصلی: فارسی
زبان جایگزین اصلی: انگلیسی
زبان فرعی: ترکی
2- میزان تسلط زبانی نمایندگان عالی رتبه دیپلماتیک شوروی
عنوان و نامزبان(ها)میزان تقریبی تسلط بر زبان
سفیر (پگف)
انگلیسیS-2
کنسول (پتروفسکی)
فارسی
انگلیسی
فرانسه S-3
S-2
S-4
کنسول (آنیسیمف)
فارسی
انگلیسی
فرانسهS-4
S-3
S-3
کنسول (کلیموف)
فارسی
انگلیسی
فرانسهS-2
S-3
S-2
3- سطح تسلط زبانی سایر نفرات دیپلماتیک، فرهنگی و فنی سفارت شوروی
عنوان و نامزبان(ها)میزان تقریبی تسلط بر زبان
دبیر اول (ساولچنکف)
فارسی
دبیر اول (شویتف)
فرانسه
دبیر اول (سوبولف)
فارسی
انگلیسی
نسبتاً خوب
دبیر اول (ولکف)
(فارغ التحصیل مؤسسه زبان های خارجی مسکو)فارسی
انگلیسی
پشتو
اردوS-5
خوب
S-5
S-5
دبیر اول (کوزنتسف)
فارسی
انگلیسی
فرانسهنسبتاً خوب
S-2
دبیر دوم (لبدف)
فارسیضعیف
دبیر دوم (میکولسکی)
فارسی
فرانسهدر حال مطالعه
مسلط
دبیر دوم (بوریسنکو)
فارسی
انگلیسی
پشتو
خوب
دبیر دوم (پانکراتف)
فارسی
انگلیسیS-4 مترجم شفاهی
خیلی ضعیف
دبیر دوم (پلاختی)
فارسیضعیف
دبیر سوم (یرشف)
فارسی
انگلیسی
فرانسهمسلط
تا حدودی
مسلط
دبیر سوم (دیلدابکف)
انگلیسیدر حال مطالعه
دبیر سوم (الکسیف)
فارسیS-5 مترجم شفاهی
دبیر سوم (گوریاچف)
فارسی
انگلیسی
در حال مطالعه
دبیر سوم (نیکلایف)
فارسی
انگلیسیدر حال مطالعه
وابسته (علی اف)
فارسی
وابسته (اسپولنیکف)
(فارغ التحصیل از مؤسسه مطالعات شرقی مسکو)
فارسی
انگلیسیS-4
به حد کافی
وابسته (سیرومیاتنیکف)
ژاپنیضعیف
وابسته (کستروف)
فارسی
انگلیسی
کارمند سفارت (والویچ)
انگلیسیمعلم
کارمند سفارت (موزورف)
فارسی
کارمند سفارت (ژوراولف)
انگلیسی
کارمند سفارت (کرونف)
فارسیخوب
کارمند سفارت (کوریجین)
فارسی
انگلیسیمترجم
نسبتاً خوب
کارمند سفارت (لیخوف)
فارسیخوب
کارمند سفارت (کوزلوا)
انگلیسیدر حال مطالعه
کارمند سفارت (کویومچیان)
انگلیسی
ارمنیخوبی
کارمند سفارت (تروفیمف)
انگلیسی
هندیمسلط
مسلط
وابسته نظامی (کوزمنکو)
فارسیS-2
دستیار وابسته نظامی (فوکوفسکی)
فارسی
ترکی
عربی
دستیار وابسته نظامی (ملیگین)
فارسی
کارمند دفتر وابسته نظامی (ولادیمیرف)
فارسیمترجم
کارمند دفتر وابسته نظام (یاکونین)
فارسی
انگلیسیقدری
خیلی کم
نماینده خبرگزاری تاس (ویستوسکی)
فارسی
انگلیسیخوب
خوب
معاون نماینده تجاری
(پانتلیمونف)
انگلیسی
چینیخوب
کارمند TORGPRID (پاولف)
فارسیمترجم
کارمند TORGPRID (لیسین)
انگلیسی مترجم
رئیس بیمارستان (ماکارف)
انگلیسیشکسته و بسته
پزشک بیمارستان (وینیک)
فارسیضعیف
رئیس بانک (ایلیچف)
فارسیدر حال مطالعه
کارمند بانک (بوریسف)
فرانسه
رئیس شبعه مشهد اینگوستراخ
(پاولنکو)
فارسی
آلمانیدر حد کافی، با لهجه غلیظ روسی
در حال مطالعه
نماینده سابق تجاری، مشهد (یانکین)
فارسیخوب، با لهجه مشخص روسی
نماینده تجاری، مشهد (بردیف)
فارسیخوب با لهجه ای نزدیک به ایرانی (در نوجوانی زبان فارسی را خوانده و فارغ التحصیل دانشگاه عشق آباد است)
4- برنامه های زبان آموزی
(1) تعدادی از روس ها در حال گذراندن کلاس های خصوصی زبان فارسی، انگلیسی و فرانسه در تهران هستند.
[2] - دو بخش از کلاس های زبان انگلیسی به فرزندان دیپلمات های شوروی اختصاص یافته است.
برای کاردار
هری. اچ. شوارتز
کنسول سفارت در امور سیاسی
نیکلای میخائیلویچ پگف
سند شماره 271
سرّی
[موضوع]: نیکلای میخائیلویچ پگف
1- پگف، متولد سال 1905 در مسکو، از سپتامبر 1956 تا ژوئن 1963 به مدت هفت سال سفیر شوروی در ایران بود. اگرچه او قبل از سفارتش در ایران نیز سابقه درخشانی داشت، این اولین باری بود که در یک پُست دیپلماتیک مشغول به خدمت می شد.
2- پگف، با توسل به دیپلماسی شخصی اش، به رغم انتقاد برخی از اعضای سفارت از این رویکرد، با موفقیت کشتی روابط ایران و شوروی را از طوفان پر تلاطم آن دوران عبور داد. او در طول این دوران پر تنش شدیداً فعال بود و با تلاش خستگی ناپذیر و فداکارانه اش در به دوش کشیدن مسئولیت سنگین بهبود فضای نامطمئن و خصمانه ای که در بدو ورودش به تهران حاکم بود، از خود مایه گذاشت. اگرچه او برای مدت های نسبتاً طولانی، ظاهراً به منظور شرکت در جلسات کمیته مرکزی حزب کمونیسم اتحاد شوروی، به کشورش بازمی گشت، ماندنش در شوروی احتمالاً نوعی اعتراض به روابطی بود که شکست مذاکرات و استمرار
تبلیغات شوروی بر ضد ایران هر گونه امید به بهبود آن را نقش بر آب می کرد. گاه می گفت که به ایران باز نمی گردد، ولی همیشه در موقع مقتضی در ایران بود. قابل درک است که اظهارات بی موقع خروشچف به والتر لیپمن در ژوئن 1961 که مذاکرات تهران را مختل کرد، او را ناراحت کرده باشد.
3- به رغم موانع بسیار، پگف همچنان هدف خود را که تنش زدایی روابط بود دنبال کرد و پس از بازگشتش به ایران در پاییز سال 1960 با عزم راسخ تلاشی همه جانبه را در این ارتباط وجهه همت خویش ساخت. پگف در حوزه سیاسی بسیار فعال شد. او تمام وظایف رسمی و تشریفاتی یک سفیر را انجام می داد و در عین حال از هیچ یک از وظایف دیپلماتیک خویش نیز کوتاهی نمی کرد. صبح زود بر سر کارش حاضر می شد و تا دیر وقت مشغول کار بود. پگف علاقه آشکاری به میراث تاریخی ایران نشان می داد و از محل های توریستی دیدن می کرد، در مراسم بهره برداری از سد ها شرکت می نمود، به بازدید تأسیسات نفتی می رفت، در روز قبل از افتتاح نمایشگاهها از آثار دیدن می کرد، و ... او همچنین وظایفی را در باشگاه شوروی و انجمن روابط فرهنگی ایران و شوروی بر عهده داشت. همیشه برای صحبت کردن آماده بود، و مصاحب خوبی هم بود.
4- پگف در مناسبات اجتماعی اش شخص راحتی بود و همیشه لبخند می زد یا می خندید. رفتار دوستانه و صمیمی اش اصلاً نشان نمی داد که او عهده دار چه مسئولیت سنگینی است و با چه وظیفه شناسی خاصی کارهایش را انجام می دهد. گاه حتی به پُرگویی می افتاد. البته نمی شد همه حرف هایش را باور کرد، ولی او سرسختانه و به رغم سکته قلبی اش در اواخر اکتبر 1960 و مشکلات مکرر قلبی در ژانویه 1962، به دنبال نیل به هدفش بود.
5- اگرچه نویسنده این سطور هیچگاه در گفتگوهای مهم پگف با مقامات حاضر نبوده است، چنین می اندیشد که پگف مذاکره کننده بسیار چیره دستی بوده است. مسلماً شخصیت جذاب او نقش به سزایی در نفوذ فرهنگی به درون محافل ایرانی داشت، و در همین نقش آشکارش بود که در عملیات سرویس مخفی روسیه شرکت کرد، تا جایی که به مأموران پرونده سرویس فوق شأن و اعتبار بخشید و توانست آنهایی را که استعداد جاسوسی داشتند، مجذوب خود سازد. یکبار که یک مأمور اطلاعات مخفی نظامی روسیه ناشیانه به یک کارمند دولت آمریکا پیشنهاد کرد که می تواند در حکم میهمان دولت شوروی از طریق اتحاد جماهیر شوروی سفر کند، پگف از این پیشنهاد اطلاع یافت و شخصاً از چنین پیشنهادی حمایت کرد.
6- پگف در گذشته با مالنکوف، کاگانویچ و شپیلوف و ... تماس سیاسی داشت، ولی ظاهراً این تماس ها هیچ تأثیر بدی بر او نداشت. تنها نقطه ضعف او، البته اگر بتوان آن را نقطه ضعف نامید، رابطه عاشقانه اش با ویتالیا استپانوا شاموسکایا، همسر وادیم مویسیویچ شاموسکی، از مقامات TORGPRED بود. البته ما هیچگونه مدرکی در این ارتباط نداریم و این بریتانیایی ها بودند که در ماه مارس 1958 چنین ادعایی نسبت به او کردند. بریتانیایی ها مدعی