دکتر اسدی دکتر رمضانی موقر امام مردوخ سرتیپ پور نیری مهندس بهبودی پاینده
معتمدی زهتاب فرد رامبد.
نایب رئیس به این ترتیب سه نفر انتخاب می شوند برای نظارت.
دکتر مهندس بهبودی استدعا می کنم مقرر بفرمایید یکی از آقایان منشی ها ماده مخصوص
مربوط به رأی مخفی ترتیب اخذ رأی با مهره را قرائت بفرمایند.
نایب رئیس ماده 149 آئین نامه قرائت می شود.
(به شرح زیر قرائت گردید)
ماده 149 اخذ رأی مخفی به ترتیبی است که در باب اخذ رأی علنی با ورقه ذکر شده، منتهی در
این مورد بدوا سه نفر برای نظارت در اخذ و استخراج آراء به قرعه معین می شوند که با دو نفر از
منشیان (به تشخیص رئیس) انجام وظیفه نمایند در صورتی که رأی مخفی با ورقه باشد اوراق رأی را
در ظرف مخصوص و مهره تفتیشیه را در ظرف دیگر می اندازند و در صورتی که با مهره باشد،
مهره های سفید و سیاه، داد می شود که مهره سفید علامت قبول و مهره سیاه علامت رد است.
نایب رئیس آقایان توجه بفرمایید ابتدا سه نفر به قید قرعه انتخاب می شوند برای نظارت. (اقتراع
به عمل آمد در نتیجه آقایان دکتر صالحی و مهندس اسدی سمیع و مهندس صائبی تعیین شدند).
نایب رئیس آقایان: دکتر صالحی و مهندس عباس اسدی سمیع و مهندس حسن صائبی به قید
قرعه برای نظارت در اخذ و استخراج آراء انتخاب شدند و آقایان دکتر مهذب، مهندس معینی از طرف
هیئت رئیسه شرکت دارند. آقایان توجه فرمودند که ترتیب اخذ رأی این طور است که به هر یک از
آقایان یک مهره سفید و یک مهره سیاه داده شده است. مهره سفید علامت موافق است و آن مهره سیاه
علامت مخالف. در آن کیسه ای که در آنجا نزدیک تریبون است رأی تان را بیاندازید. یعنی اگر موافقید
مهره سفیدتان را در آن کیسه می اندازید و اگر مخالفید مهره سیاه را و بعد یک مهره تفتیشیه بگیرید و
آن را در محل هیئت رئیسه در گلدان می اندازید و مهره دیگر را در کیسه چرمی که روی میز منشی
است بیندازید.
رامبد بنده نمی دانم درست فرمایشاتتان را درک کرده ام یا خیر؟ فرمودید به هر یک از آقایان دو
مهره سفید و سیاه داده می شود. مهره سفید علامت موافق و مهره سیاه علامت مخالف. مهره رأی را در
کیسه ای که روی تریبون است می اندازند و مهره دیگر را در کیسه ای که روی میز منشی است؟ آیا
ترتیب رأی همین طور است که من فهمیدم؟
نایب رئیس همین طور است و به همین ترتیب عمل می شود. آقای دکتر رشتی.
دکتر رشتی اگر بعد از شمردن مهره هایی که در این کیسه است با آن مهره هایی که در کیسه های
دیگر است مطابق نبود، چه می شود؟
نایب رئیس اصل مهره هایی است که در کیسه اصلی که روی تریبون است ریخته شود و برای
کنترل عده، مهره تفتیشیه کافی است. آقای مهندس بهبودی.
دکتر مهندس بهبودی اگر در بین راه یا موقع انداختن رأی مهره کسی را ببینند بفرمایید آن رأی
مخدوش است.
نایب رئیس رأی باید کاملاً مخفی باشد اگر کسی مهره های خود را نشان بدهد، آن رأی مخدوش
است.
(اسامی نمایندگان به ترتیب آتی به وسیله منشی اعلام و در محل نطق اخذ رأی به عمل آمد).
دکتر کلالی مهندس جلالی نوری مجد خواجه نوری دکتر شفیع امین دکتر مصباح زاده
موقر بوشهری معتمدی مرتضوی دکتر خطیبی موسوی ماکوئی دکتر جعفری روستا اوزار
مصطفوی نائینی دکتر مهندس بهبودی دکتر امامی خوئی دکتر مبین دکتر ضیائی رضوی بانو
ابتهاج سمیعی بانو دکتر دولتشاهی بانو دکتر پارسای بانو جهانبانی بانو تربیت قراچورلو
امیر احمدی صائبی باغمیشه حق شناس صائب سیفی دکتر پورهاشمی دکتر اسفندیاری
بانو نفیسی دکتر بقائی یزدی پاینده دکتر قراگزلو بختیار بختیاریها ظفر دکتر اعتمادی
آقایان: فیصلی مهندس عطائی موسوی دکتر سعید دکتر رهنوردی مهندس معینی کنگرلو
دکتر وحیدنیا نیری ریگی دکتر کیان مهندس ارفع پروین شاخوئی البرزی محدث زاده
لفوطی محسنی مهر پاک ذات غلام نیاکان هیراد دکتر صاحب قلم ویلیام ابراهیمی ذبیحی
سلطان احمدی حاجی باغلو آقامیر ارسنجانی رامبد کورس کشفی دکتر غنی فولادوند
نصیری آموزگار پورادبی نوربخش بهادری قاسم مرادی جهانگیری تبریزی فهیمی
یعقوب تهرانی اهری زهتاب فرد دکتر حکیم شوشتری کیوان دکتر رمضانی مهدی ریاحی
کسرائی مهندس کمانگر سعید وزیری مهندس کمانگر سعید وزیری احتشامی مهندس جلالی
دکتر عدل مهندس اسدی سمیع مهندس زرآور مهندس زنجانچی دکتر نجیمی پژند ضابطی
طرقی شفیعی پور کرمانی مبارکی ساگینیان طهماسبی امام مردوخ مافی مهندس برومند
مهندس صائبی دکتر یزدان پناه روحانی دکتر حاتم توسلی دکتر فربود پزشکی دکتر عدل
طباطبائی دکتر رضوانی دکتر معتمد وزیری دکتر رشتی شیخ الاسلامی میرهادی اقبالی
سرتیپ پور امینی خراجی حسینی حاذقی پرویزی ملک زاده آملی میرافضل بالاخانلو
بدر صالحیان جهانشاهی حبیبی قلعه جوقی علی مرادی حکمت یزدی اولیاء مهندس کیا
رهبر کلانتر هرمزی طالب زاده رودسری مهندس انصاری دکتر زعفرانلو دکتر مدنی مهندس
بهبودی دکتر مهدی زاده مهندس عدلی مهندس مجتهدی مهندس آصفی مهندس آراسته
مهندس صدقیانی مهندس مالک مهندس معینی زند دکتر یگانگی سرتیپ حکیمیان فخر
طباطبائی دیهیم سرلشکر نکوزاد سرلشکر همایونی دکتر حکمت ثامنی مهندس اخوان زند
مهندس پروشانی ادیب سمیعی دکتر سامیراد کیهان یغمائی دکتر اسدی سلیمانی کاشانی
ناروئی مهرزاد طباطبائی رجائی ایلخان کمالوند صفی پور دکتر صالحی کبیری شکیبا
جاوید دکتر مهذب صادق احمدی.
(آراء مأخوذه شماره شد و نتیجه به قرار زیر اعلام گردید)
مهره تفتیشیه 136
مهره سفید به علامت موافق 74
مهره سیاه به علامت مخالف 61
نایب رئیس به این ترتیب از 136 رأی لایحه با 74 رأی موافق و 61 رأی مخالف تصویب شد.
به دولت ابلاغ می شود.
9 تعیین موقع و دستور جلسه بعد ختم جلسه.
نایب رئیس جلسه را ختم می کنیم، جلسه آینده روز پنجشنبه 23 مهر ماه ساعت نه صبح و
دستور جلسه انتخاب هیئت رئیسه مجلس خواهد بود.
(ساعت 5 بعد از ظهر جلسه ختم شد).
نایب رئیس مجلس شورای ملی دکتر حسین خطیبی.
فصل سوم: پیامدهای احیای کاپیتولاسیون
فصل سوم
پیامدهای احیای کاپیتولاسیون
ارزیابی نحوه تصویب لایحه کاپیتولاسیون
سند شماره (16)طبقه بندی: خیلی محرمانه
از: سفارت آمریکا تهرانتاریخ: 14 اکتبر 1964 22 مهر ماه 1343
به: وزارت امور خارجه، واشنگتن تلگرام ارسالی به شماره 404
مرجع: تلگرام سفارت به شماره 398
مجلس، دیروز کنوانسیون وین و لایحه وضعیت در رابطه با پرسنل نظامی ایالات متحده را با 74
رأی موافق در مقابل 61 رأی مخالف، تصویب کرد. این تفاوت آراء که به طور تأسف باری ناچیز
است، به خاطر عواملی به وجود آمد که ذیلاً تحلیل می گردد. اما نکته قابل توجه این است که رهبری
حزب ایران نوین، کنترل خویش را بر روی تعداد قابل ملاحظه ای از هوادارانش، از دست داد. در حال
حاضر مجلس 188 نماینده دارد که 138 تن از آنها اعضای حزب ایران نوین می باشند. به نظر
می رسد، نزدیک به 50 نفر از وکلای حزب ایران نوین غایب بوده اند و حدس می زنیم که از میان
حاضران، دوازده نفر علیه دولت رأی داده باشند. زمانی مخالفت آسانتر شد که مخالفان موفق شدند
رأی گیری مخفی را اعمال نمایند، امری که بسیار غیر عادی است ولی طبق آیین نامه داخلی مجلس
چنانچه 15 نفر از وکلا خواستار آن باشند، به اجراء در می آید. رشته وقایع و عواملی که در امر
رأی گیری مؤثر بودند، به قرار زیر می باشد:
1 نشست روز دوشنبه حزب ایران نوین (رجوع شود به تلگرام هوایی) از قرار معلوم خوب پیش
رفت. به طوری که منصور، یگانه و ضیائی تصمیم گرفتند به برنامه سرعت بخشیده و هر دو لایحه را
روز سه شنبه برای رأی گیری به مجلس ببرند. اطمینان بیش از حد رهبری حزب، از این واقعیت
نمودار می شود که رهبری حزب اکثریت، تلاش ویژه ای برای گردآوری هوادارانش به خرج نداد تا
حضور حداکثر آنها را فراهم نماید (مشکل بتوان دریافت که چند نفر از آنها عمدا حضور نیافتند. اما
مطمئنا همه وکلای غایب حزب ایران نوین در جای دیگری کار نداشتند). ولی وکلای حزب مردم و
وکلای منفرد که اپوزسیون را تشکیل می دهند، همگی مخصوصا حضور داشتند.
2 از آغاز بحث، نخست وزیر موضع دفاعی داشت. رابطین مجلس می گویند که متانت وی به
هنگام قرار گرفتن در معرض حمله مخالفان، تحسین برانگیز بود. منصور ظاهرا فکر می کرد که تنها
با«مخالفتی» معمولی که با وجود اکثریت وکلای حزب ایران نوین قابل کنترل است، روبرو خواهد شد.
واقعیت این است که تعدادی از هواداران دولت یا با رأی منفی و یا با غیبت عمدی از پشتیبانی آن
خودداری کردند. بعد از اعلام نتایج رأی گیری، دولت با شوک ناخوشایندی روبرو شد. قبل از
رأی گیری، ضیائی به ما گفته بود که حزب ایران نوین تنها دو یا سه رأی منفی را انتظار دارد.
3 دولت اظهارات جامع و مطلوبی درباره مفاد لایحه ایراد نمود و منصور در جریان بحث، تفاسیر
مکرری را بیان نمود. نظر به اینکه ممکن است این مباحثات سابقه قانونی مهمی را پی ریزی کند، ما به
محض دریافت گزارش کامل مباحثات، تحلیل جداگانه ای را تسلیم خواهیم کرد. ظاهرا دولت در بیان
شمول و وضعیت لایحه، صریح و رک بود و در توضیحاتش از جواب دادن طفره نرفت.
4 مخالفان یا پیام را دریافت نکرده بودند که شاه خواستار تصویب این لایحه است و یا اینکه به
آنها اجازه داده شده بود که به دولت حمله کنند. در هر صورت، نمایندگان حزب مردم و وکلای منفرد
از مواضع خود عقب نشستند، به خصوص پس از اینکه مانورهای آیین نامه ای آنها برای به تعویق
انداختن رأی گیری، پی درپی با اکثریت آراء رد شد. ظاهرا دولت به غلط احساس کرد از آنجایی که
مخالفان نمی خواهند لایحه به رأی گذاشته شود، مخالفتشان نباید قوی باشد.
5 عاملی که در این رابطه تأثیر منفی داشت این بود که روزنامه های دیروز تصادف اتومبیلی را
گزارش کردند که در آن یک کارمند آمریکایی، راننده یک تاکسی را بشدت مجروح کرده بود. بعضی
از ناطقین ادعا کردند که لایحه وضعیت، صلاحیت قضائی داخلی در چنین مواردی را از میان می برد.
در میان فحاشیها شنیده شد که اگر قانون وضعیت تصویب شود، یک درجه دار آمریکایی می تواند با
استفاده از مصونیت، به صورت تیمسار ایرانی سیلی بزند. زهتاب فرد و سرتیپ پور که هر دو از
نمایندگان منفرد هستند، تندترین ناطقین علیه لایحه وضعیت بودند. اما افراد دیگری هم علیه آن
صحبت کردند که رامبد، رهبر حزب مردم، هم جزء آنها بود.6 به علت سفر «ریاضی»، رئیس مجلس
به آمریکا، ریاست جلسه با شفیع امین(1)بود. او در تاکتیکهای پارلمانی ناشی و در مهار کردن بحثها
ناتوان بود. (شریف امامی 7 رئیس مجلس سنا و استراتژیست دائمی پارلمان، شب گذشته به ما گفت
که در وضعیت مشابه، جلسه غیر علنی تشکیل می داد و قبل از اینکه بحثها ادامه یافته و ضبط شود،
سرو صداها را می خوابانید.)7 بعضی از ناطقین مخالف، آشکارا مطالب ضد آمریکایی بیان کردند.
مقداری از آن مطالب کاملاً مضحک بود (مانند اشاره به اینکه نخست وزیر باید دست نشانده آمریکا
باشد، زیرا یک وقتی به یکی از کارمندان سفارت آمریکا که گویا «گرداننده دولت» است، منزلی اجاره
داده بود). به نظر می رسد دولت چنین سخنی را با سکوت کردن، تحمل کرده است. لایحه وضعیت،
حامیان باحرارتی نداشت، احساسات، همه در طرف مخالف بود.
در پایان، به نظر ما در حالی که روشن شدن وضعیت پرسنل نظامی ایالات متحده، در پارلمان
ایران دلگرم کننده است، ولی نه تنها منصور بلکه تا حدی رژیم شاه هم برای عملی ساختن آن بهای
سنگینی پرداخته اند.
این بهای سنگین تا حد زیادی به بی کفایتی دولت در اداره هر دو مجلس شورا و سنا مربوط
می شود. اما به حداقل رساندن عکس العمل ملی گرایان، که تصویب لایحه آنها را به فعالیت انداخته،
1- لازم به ذکر است که ریاست جلسه با دکتر حسین خطیبی بود نه با شفیع امین .م
بیهوده خواهد بود. چند روزی طول خواهد کشید تا مشخص شود که آیا این عارضه ای موقتی است و
از بین خواهد رفت همان طور که اینک به نظر می رسد یا اینکه بر روابط ما با ایران تأثیرات دراز
مدتی خواهد گذاشت.راک ول
ملاقات با نخست وزیر برای بسط شمول لایحه کاپیتولاسیون
سند شماره (17)
از: سفارت آمریکا تهران، ایرانتاریخ: 14 اکتبر 1964 22 مهر 1343
به: وزارت امور خارجه واشنگتن
تلگرام ارسالی به شماره 405
طبقه بندی: خیلی محرمانه
مرجع: تلگرام سفارت به شماره 404
اگر چه پارلمان کار بر روی لایحه وضعیت (کاپیتولاسیون م) را هم اکنون تکمیل کرده است، اما
پس از امضای شاه و ده روز بعد از انتشار رسمی، قابل اجراء خواهد بود. وقتی که این مراحل طی شد،
توضیحات مشخص قانونی (که در حال حاضر قول آن داده شده است) از وزارت امور خارجه (ایران
م) گرفته خواهد شد و ترتیبات اداری برای اجتناب از هرگونه ابهامی در مورد وسعت شمول آن، به
عمل خواهد آمد. بر این اساس، ما مطمئن هستیم که پرسنل نظامی ایالات متحده که به زودی به ایران
می آیند، بلافاصله از مزایای کنوانسیون وین بهره مند نخواهند شد. مثلاً تخلف همسران مستشارانی که
رانندگی اتومبیلهای شخصی را به عهده دارند، مشمول مصونیت تلقی نخواهد شد.
راک ولمارتین اف. هرتز مشاور سیاسی
اخراج چند تن از نمایندگان حزب ایران نوین به علت مخالفت با کاپیتولاسیون
سند شماره (18)
از: سفارت آمریکا تهرانتاریخ: 15 اکتبر 1964 23 مهر 1343
به: وزارت امور خارجه واشنگتنتلگرام ارسالی به شماره 413
طبقه بندی: خیلی محرمانهمرجع: تلگرام سفارت به شماره 404
هویدا، وزیر دارایی، به ما خبر داد که نزدیک به ده نفر از نمایندگان حزب ایران نوین، به خاطر
رأیشان در روز سه شنبه، از حزب اخراج خواهند شد.راک ول
مارتین اف. هرتز مشاور سیاسی
موافقت بی سر و صدای دولت ایران با بسط شمول لایحه کاپیتولاسیون
سند شماره (19)
مکان: وزارت امور خارجه ایران تاریخ: 21 اکتبر 1963 29 مهر ماه 1343
یادداشت مذاکره شرکت کنندگان : احمد میرفندرسکی معاون وزارت امور خارجه استوارت دبلیو.
راک ول، کاردار سفارت آمریکا
موضوع: کنوانسیون وین
امروز صبح، گفتگوی مفصلی با معاونت وزارت امور خارجه، میرفندرسکی، در رابطه با کنوانسیون
وین و تصویب آن در مجلس داشتم. من صریحا از او پرسیدم که آیا دولت تصمیم دارد بیانیه های
توضیحی صادر کند و یا حتی شواهد و دلایل خودش در مجلس را منتشر سازد تا باعث آرام شدن
افکار عمومی گردد و آنهایی که قلبا نگران آثار این اقدام هستند زیرا حقایق مربوطه به آنها گفته نشده،
تسکین یابند.
میرفندرسکی گفت که تصمیم گرفته شده که بیانیه ای منتشر نگردد. او معتقد بود که این کار
مسئله ای را که دارد آرام می گیرد، دوباره مطرح خواهد ساخت و مطالب جدیدی در اختیار مخالفان
لایحه و دولت قرار خواهد داد. مخالفت سیاستمداران و نمایندگان با لایحه، نه به خاطر مواد آن بلکه
به خاطر فرصتی است که این لایحه برای حمله به آمریکاییها و دولت به وجود آورده است، لذا آنها با
هیچ بیانیه توضیحی متقاعد نخواهند شد. اکثر مردم در مورد چنین قضایایی مانند مصونیت خارجیان،
با قلبشان می اندیشند نه با مغزشان و با هیچ بیانیه رسمی هم متقاعد نخواهند شد. به علاوه با گذشت
زمان، بسیاری از مردم موضوع را فراموش خواهند کرد.
میرفندرسکی اضافه کرد که این قضیه، تجربه تلخی بود. اگر او در مراحل اولیه می توانست به این
مسئله رسیدگی کند، با تقدیم آن به مجلس بشدت مخالفت می کرد. ولی متأسفانه این کار انجام شده
بود. او به سردی گفت که شاید اوضاع آن چنان هم که به نظر می رسد، تیره نباشد. لایحه تصویب شده
است؛ آنهایی که نمی خواهند مجلس فقط یک به مهره پلاستیکی باشد، راضی شده اند؛ آنهایی که به
حکومت اکثریت معتقدند، آن را ثابت کرده اند و آنهایی که در آرزوی حمله به دولت هستند، قادر به
انجام این کار شدند.
وقتی گفتم که ما علاقه مندیم هر چه زودتر برای روشن ساختن جزئیات مربوط به لایحه وضعیت،
مذاکره را آغاز کنیم، میرفندرسکی قویا اظهار داشت که ما به هیچ وجه حرکت دیگری نخواهیم کرد تا
وقتی که آتش خاموش شود. او گفت افرادی وجود دارند که ضد آمریکایی می باشند و مایلند تا به ما
آسیب برسانند و در همه جا، جاسوسانی دارند (من فکر می کنم مفهوم آن این است که در خود
وزارت خارجه). اگر هم اکنون مذاکرات رسمی را از سر بگیریم، دشمنان ما از فرصت استفاده کرده و
دوباره آتش را شعله ور می کنند.
وقتی که مبادله یادداشتها را متذکر شدم، میرفندرسکی گفت که با توجه به دستکاری سنا در لایحه
وزارت خارجه، یادداشتهای مبادله شده از کنوانسیون وین تفکیک گردیده، و موضوعی که آنها با آن
سر و کار دارند، خودش به یک قانون مبدل شده است. این قانون اکنون یک سند حکومتی است، نه
یادداشتهای مبادله شده. این قانون روشن می کند که امتیازات کنوانسیون وین، رئیس هیئت مستشاری
نظامی و افراد زیردست او را در بر می گیرد. در این قانون هیچ اشاره خاصی به بستگان، ، وجود ندارد
و میرفندرسکی در مجلس نگفته است که وزارت خارجه مصونیت را شامل بستگان هم می داند.
تبصره خاصی که بستگان را از مصونیت محروم می کرد، رد شد و او صلاح دیده بود که مسئله را در
همان جا رها کند. با وجود این او مرا مطمئن ساخت که یک «موافقت بی سر و صدا» میان ما وجود
دارد که مصونیت، بستگان را نیز در بر می گیرد و اگر فردی از بستگان دچار وضعیتی شود که به اتهام
جنایی ختم گردد، وزارت خارجه وارد عمل خواهد شد تا آن شخص به خاطر آن اتهام تحت تعقیب
قرار نگیرد.اس. دبلیو. راک ول
گروه 3 در فاصله 12 سال طبقه بندی کاهش داده شود به طور خودکار از طبقه بندی خارج نشود.
رژیم شاه که به خوبی می دانست بازتاب عمومی این لایحه ننگین تا چه حد خطرناک خواهد بود،
سانسور شدیدی بر رسانه های گروهی حاکم کرد تا هیچ گونه خبری در مورد لایحه کاپیتولاسیون به
بیرون درز نکند.
جولی چند روزی از تصویب این لایحه خیانت بار نگذشته بود که مجله داخلی مجلس شورای
ملی که متن کامل سخنرانیها و مذاکرات نمایندگان و نخست وزیر وقت را در برداشت، به دست امام
خمینی(ره) رسید. ایشان با مطالعه دقیق آن دریافت که رژیم شاه بار دیگر خیانت بزرگی را مرتکب
شده است. این مسئله بشدت ایشان را آشفته و منقلب کرد به صورتی که کمتر می توانستند خواب یا
استراحت داشته باشند و مدام خشم و ناراحتی شدید وجود ایشان را در برگرفته بود. دگرگونی و
حالت غیر عادی در ایشان به تدریج بر سر زبانها افتاد و همگان جویای علت این خشم و ناراحتی
بودند.
امام خمینی (ره) به منظور افشای این خیانت تصمیم گرفتند که طی ایراد نطقی حاد، این رسوایی
رژیم شاه را به اطلاع عموم برسانند. قبل از هر چیز ایشان برای آگاه ساختن علماء و روحانیون مرکز
و شهرستانها، پیکهایی همراه با نامه به اطراف و اکناف کشور روانه نمودند و خود نیز با مقامات
روحانی قم به گفتگو نشستند. به تدریج تعداد کثیری از مردم ایران وارد قم شدند، تا خود شاهد این
سخنرانی باشند.
رژیم شاه که از برنامه سخنرانی حضرت امام (ره) اطلاع پیدا کرده بود، برای جلوگیری از این
سخنرانی، نماینده ای به قم اعزام داشت. این فرد هر چه کرد نتوانست به دیدار امام نائل گردد، ولی در
دیدار با فرزند امام، حاج آقا مصطفی خمینی این پیام را برای امام فرستاد:
«... آمریکا به منظور کسب وجهه در میان مردم ایران با تمام قدرت فعالیت می کند و پول می ریزد و
از نظر قدرت در موقعیتی است که هرگونه حمله به آن به مراتب خطرناکتر از حمله به شخص اول
مملکت است! آیت اللّه خمینی اگر این روزها بنا دارند نطقی ایراد کنند باید خیلی مواظب باشند که با
دولت آمریکا برخوردی نداشته باشد که خیلی خطرناک است و با عکس العمل تند و شدید آنان مواجه
خواهد شد. دیگر هر چه بگویند حتی حمله به شاه چندان مهم نیست».
این تهدیدات کوچکترین اثری در عزم راسخ امام (ره) نداشت و ایشان در روز 4 آبان 1343 که
مصادف با روز ولادت شاه خائن بود، در منزل خود سخنرانی بسیار آتشین، کوبنده و افشاگرانه ای به
عمل آورد و مردم ایران را از جزئیات این خیانت رژیم شاه مطلع ساخت.(1)
بیانات امام خمینی (ره) در مورد لایحه اسارت بار احیای کاپیتولاسیون
بیانات امام خمینی (ره) در مورد لایحه اسارت بار احیای کاپیتولاسیون
بسم اللّه الرحمن الرحیمتاریخ: 4/8/1343
پایمالی استقلال و عظمت ایران با احیای کاپیتولاسیون
انا للّه و انا الیه راجعون من تأثرات قلبی خودم را نمی توانم اظهار کنم، قلب من در فشار است، این
چند روزی که مسائل اخیر ایران را شنیده ام خوابم کم شده، (گریه حضار) ناراحت هستم، قلبم در فشار
1- برای اطلاع از جزئیات وقایع قبل و بعد از سخنرانی حضرت امام (ره) رجوع شود به کتاب (بررسی و تحلیلی از نهضت امام خمینی) ٬ نوشته سید حمید روحانی زیارتی جلد اول صفحات 706 تا 7