کتاب اسناد لانه جاسوسی آمریکا

همان تاریخ، بهره مند خواهند بود.

تأیید این مطلب از طرف شما مبنی بر اینکه برداشت دولت شاهنشاهی ایران نیز این چنین است،

موجب قدردانی اینجانب خواهد بود.با تجدید احترامات

ریچارد هلمز

موافقت ایران با مصونیت نظامیان تازه وارد آمریکا

سند شماره (86)

وزارت امور خارجهتاریخ: 8 خرداد 1352 29 می1973

اداره حقوقیشماره: 18/1968

آقای سفیر

افتخار دارم وصول نامه شماره 363 مورخ 24 مه 1973 شما را اعلام و تأیید نمایم. کارشناسان

نظامی و غیر نظامی آمریکایی مورد تقاضا برای کمک به مدرنیزه نمودن نیروهای مسلح شاهنشاهی

ایران از مزایا و مصونیتهای مندرج در یادداشت شماره 9762 مورخ 9 دسامبر 1964 این وزارت و

یادداشت شماره 282 همان تاریخ سفارت آمریکا، بهره مند خواهند بود.

با تجدید احترامات به جای وزیر امور خارجه

عباسعلی خلعت بری

امضاء

کارتهای مصونیت برای افراد فاقد گذرنامه های خدمت

سند شماره (87)

تاریخ: 26 سپتامبر 1973 4 مهر 1352

یادداشت برای: آقای سهراب، رئیس اداره گذرنامه، دفتر آجودانی، فرماندهی عملیات پشتیبانی

نیروهای آمریکا در اروپا

موضوع: کارتهای مصونیت برای افراد فاقد گذرنامه های خدمت

1 تا آنجایی که خبر دارم، اخیرا اداره گذرنامه اطلاع داده است، افراد معینی که دارای گذرنامه های

خدمت نیستند، واجد شرایط دریافت کارت مصونیت از وزارت خارجه (ایران م) نمی باشند. من

اطلاع ندارم که آیا در هر مورد، این نظر بر پایه اطلاعات ویژه ارائه شده از طرف یک مقام وزارت

امور خارجه قرار دارد و یا بر اساس یک تعبیر کلی از قانون موجود در این زمینه است. هدف از این

یادداشت، روشن شدن وضعیت حقوقی و درخواست این مطلب است که تمام طرفهای ذینفع به نحوی

عمل نمایند تا وزارت امور خارجه (ایران م) تشویق شود که مطابق آن قانون عمل کند.

2 بر اساس تبادل یادداشتهایی در 1964 در رابطه با مصونیتها، دولت ایران موافقت کرد تا

مصونیتهای مندرج در کنوانسیون وین مورخ 1961 را به تمام «پرسنل نظامی و غیر نظامی آمریکا که

طبق موافقتنامه ها و ترتیبات منعقده میان دو دولت در ایران حضور دارند و توسط سفارت به وزارت

امور خارجه شاهنشاهی معرفی می شوند»، تعمیم دهد. این مطلب که آیا افراد، دارای گذرنامه های

خدمت و یا گذرنامه های عادی هستند، ربطی به موافقتنامه مورد نظر ندارد. دلایل مختلفی، که بعضی

از آنها کلاً به روشهای اداری مربوط می شود، این حقیقت را بیان می دارد که بعضی از مقامات

آمریکایی و یا بستگان آنها با گذرنامه های عادی وارد ایران می شوند. گروه نسبتا بزرگی از این نوع

افراد وجود دارد، زیرا آنها بستگان پرسنل نظامی هستند که مشمول مقررات ایالات متحده برای

پرداخت هزینه حمل و نقل نمی باشند.

3 بدیهی است که جمله بندی یادداشتهای مبادله شده در این زمینه، ممکن است مستقیما شامل

اتباع کشورهای دیگر بجز آمریکا نشود، با این حال تجارب اخیر، بیانگر تمایل وزارت امور خارجه

(ایران م)مبنی بر صدور کارتهای مصونیت برای افرادی است که گذرنامه آمریکایی ندارند، ولی از

طرف سفارت آمریکا به عنوان بستگان اعضای مجموعه اداری آمریکا معرفی شده اند. به نظر من، ما

باید به امر معرفی اسامی چنین افرادی به وزارت امور خارجه، ادامه دهیم. ما موردی نداشته ایم که

کارمند نظامی، تبعه آمریکا نباشد. با این حال در نمونه های مقتضی که یک خارجی در نیروهای مسلح

ایالات متحده در حال خدمت باشد، ما باید درخواست صدور کارت مصونیت بنماییم.

4 درباره نظامیان آمریکا که در ایران کار می کنند و بستگانی که دارای گذرنامه عادی هستند،

هیچ الزام قانونی وجود ندارد که برای صدور کارت مصونیت، بین آنها و کسانی که دارای گذرنامه

خدمت هستند، تفاوت گذاشته شود. اسامی آن افرادی که با ارتش در ایران کار می کنند و بستگان آنها،

باید بر اساس یک روند عادی اداری برای صدور کارت مصونیت به وزارت امور خارجه ارائه شود.

5 بر اساس نتایج حاصله از ملاقات ژوئن (خرداد م) گذشته در وزارت امور خارجه، به همراه

آقایان پرشت و گراس و دوشیزه رندر از کارمندان سفارت، به نظر می رسد که احتمالاً وزارت امور

خارجه (ایران م) علاقمند به قبول اصول فوق الذکر می باشد. در صورت بروز مخالفتی در این مورد،

می توان ملاقات دیگری در وزارت امور خارجه با اداره گذرنامه و یا نماینده اداره عهود و امور حقوقی

ترتیب داد.هارولد اس. ناثان

سروان قضائی ایالات متحده

وکیل مدافع ستاد

رونوشت برای :

آقای پرشت، سفارت آمریکا

آقای گراس، سفارت آمریکا

دوشیزه رندر، سفارت آمریکا

سرهنگ دوم اسپالدینگ، فرمانده ترابری نظامی هوایی

سرهنگ کرافورد، فرمانده ESA

سروان بارتلز، دفتر آجودانی ESA

کارتهای رسمی مصونیت و روادیدهای خروج و ورود مجدد

سند شماره (88)

یادداشت برای ثبت در پرونده تاریخ: 16 دسامبر 1973 25 آذر 1352

موضوع: کارتهای رسمی مصونیت و روادیدهای خروج و ورود مجدد

1 در 15 دسامبر 1973، من با آقای گراس، سرکنسول ایالات متحده، دوشیزه رندر و آقای

سهراب در کنسولگری ایالات متحده ملاقات کردم تا راجع به مشکلاتی که در مورد اخذ کارتهای

مصونیت برای پرسنل وزارت دفاع و بستگان به وجود آمده است، مذاکره کنیم. ظاهرا مشکل اکنون

محدود به مواردی است که پرسنل وزارت دفاع با گذرنامه عادی برای انجام مأموریت به ایران وارد

می شوند. اداره گذرنامه وزارت امور خارجه مایل به ثبت این گذرنامه ها بوده، ولی از صدور کارتهای

رسمی مصونیت اجتناب کرده است. من توضیح دادم که با تبادل یادداشتهای سال 1964، آن پرسنلی

که با تأیید سفارت ایالات متحده به عنوان انجام مأموریت رسمی با هیئت اعزامی مربوط هستند،

بدون توجه به نوع گذرنامه ای که دارند، به وسیله یک کارت رسمی مصونیت، مشمول مصونیتها

شناخته شده اند. تصمیم گرفته شد که کنسولگری از واشنگتن سؤال کند که آنها نسبت به ایرانیانی که

عضو هیئتهای رسمی می باشند، ولی با گذرنامه عادی به ایالات متحده وارد می شوند، چگونه رفتار

می کنند. هنگامی که از واشنگتن پاسخی درباره نحوه رفتار ایالات متحده دریافت نماییم، کنسولگری

جلسه ای متشکل از ادارات ذی ربط وزارت امور خارجه (ایران م) برای بحث بیشتر در مورد این

موضوع، ترتیب خواهد داد.

2 گروه مذکور همچنین راجع به مشکلات مربوط به درخواستهای بی شمار برای روادید خروج

که به صورت یادداشتهای بسیار کوتاه به مقامات گذرنامه ارائه شده بود، مذاکره کرد. آقای سهراب

خاطرنشان ساخت که او مجبور است برای اخذ یک روادید خروج اغلب در نیمه های شب مزاحم

مقامات وزارت امور خارجه شود.اگر چه وزارت امور خارجه در این رابطه کمال همکاری را مبذول

داشته، ولی گروه تشخیص داد که با این اقدامات نیمه شبانه، بیشتر از حد معمول از اعتبار خود استفاده

کرده ایم. دوشیزه رندر به مقامات نظامی اصرار کرد که آنها هر کاری که می توانند انجام دهند تا این

نوع مزاحمتها به حداقل برسد، به این معنی که دفتر گذرنامه ما باید خیلی زود از قصد عزیمت افراد

مطلع شده باشد. گروه توافق کرد که در دراز مدت، بهترین راه حل این مشکل این است که وزارت امور

خارجه به صدور روادید معتبر خروج و ورود مجدد یکساله برای همه اعضاء هیئت رسمی، متقاعد

شود. وی خاطرنشان شد که افراد بهره مند از وضعیت سیاسی،دارای چنین روادیدهایی هستند. توافق

گردید که در ملاقات بعدی با نمایندگان وزارت امور خارجه مسئله روادید خروج و ورود مجدد را

مطرح کنیم.

3 در تدارک برای ملاقات پیش بینی شده با مقامات وزارت امور خارجه مقرر شد که دفتر

گذرنامه، آماری از تعداد افراد اعزامی به ایران که با گذرنامه های عادی وارد شده اند و تعداد

روادیدهای خروج و ورود مجدد که دفتر گذرنامه به طور متوسط در یک ماه درخواست می کند، ارائه

دهد.هارولد اس. ناثان

سرگرد قضائی ایالات متحده

وکیل مدافع ستاد

رونوشت برای:

سروان بارتلز

سرهنگ دوم انگلند

آقای پرشت

دوشیزه رندر

فصل سوّم: انقلاب اسلامی و الغاء کاپیتولاسیون

فصل سوّم

انقلاب اسلامی و الغاء کاپیتولاسیون

الغاء کاپیتولاسیون با تصویب شورای انقلاب اسلامی

سند شماره (89)

از: سرویس بین المللی رادیوهای خارجی لندن انگلستان

به: ستاد نیروهای هوایی ایالات متحده در اروپاتاریخ: 13 می 197923اردیبهشت1358

رونوشت برای: سفارت آمریکا تهران ایرانطبقه بندی نشده

تلگرام شماره 8306

ستاد عالی نیروهای متفق اروپا: فورا برای بخش «بررسی» ارسال شود.

ایران مصونیت سیاسی مستشاران نظامی ایالات متحده را لغو می کند.

رادیو محلی تهران به زبان فارسی ساعت 30/16 به وقت گرینویچ 13 می 1979.

«متن» وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران امروز اعلام کرد که قانون کاپیتولاسیون لغو

شده است. متن اطلاعیه وزارت امور خارجه از این قرار است:

بنا به پیشنهاد هیئت وزیران دولت موقت جمهوری اسلامی ایران و تصویب شورای انقلاب اسلامی،

قانون مصوب 21 مهر ماه 1343 (13 اکتبر 1964) راجع به اجازه استفاده مستشاران نظامی آمریکا

در ایران از مصونیتها و معافیتهای قرارداد وین (کاپیتولاسیون) از تاریخ 23/2/58 (13 می

1979)لغو شد.

انعکاس خبر الغاء کاپیتولاسیون به واشنگتن

سند شماره (90)

از: سرویس بین المللی رادیوهای خارجی نیکوزیا قبرس تاریخ: 13 می 197923 اردیبهشت

به: سرویس بین المللی رادیوهای خارجی واشنگتن دی سی 1358

طبقه بندی نشده

تلگرام شماره 22

ایران، قانون مربوط به مصونیتهای سیاسی مستشاران نظامی ایالات متحده را لغو می کند.

تهران، 13 می خبرگزاری ایران گزارش داد که قانون 1343 مربوط به تعمیم مصونیت سیاسی به

مستشاران نظامی ایالات متحده در ایران، امروز لغو شد.

این قانون که مستشاران نظامی آمریکا را تحت پوشش معافیتهای گوناگون سیاسی و نیز مصونیت

کامل از محاکمه و پیگرد قرار می داد، بنا به پیشنهاد دولت موقت و تصویب شورای انقلاب لغو گردید.

تلگرام فرمانده آرمیش مگ در مورد الغاء کاپیتولاسیون سند شماره (92)

سند شماره (91)

از: فرماندهی آرمیش مگ تهران ایران تاریخ:14 می 1979 24 اردیبهشت 1358

طبقه بندی نشده

به: فرماندهی آرمیش مگ، پایگاه الکس فوری

موضوع: مصونیت دیپلماتیک

1 اخبار منتشره توسط رادیو و روزنامه های صبح تهران مورخ 14 می 1979 حاکی از آن است

که قانون کاپیتولاسیون 1964 ایران در رابطه با تعمیم مصونیت سیاسی به پرسنل مستشاری نظامی

آمریکا در تاریخ 13 می 1979 لغو گردیده است. متن اطلاعیه وزارت خارجه ایران به شرح زیر

است:

نقل قول: بنا به پیشنهاد هیئت وزیران دولت موقت جمهوری اسلامی ایران و تصویب شورای انقلاب

اسلامی، قانون مصوب 21 مهرماه 1343 (13 اکتبر 1964) راجع به اجازه استفاده مستشاران نظامی

آمریکا در ایران از مصونیتها و معافیتهای قرارداد وین (کاپیتولاسیون) از تاریخ 23/2/58 (13 می

1979) لغو شد. (پایان نقل قول).

2 به علت از بین بردن پرونده های سفارت در طول انقلاب، مطمئن نیستیم که نسخه ای از قانون

1964 موجود باشد. تحقیق در بایگانیهای محلی ادامه دارد.

3 از فرماندهی آرمیش مگ تقاضا می شود که فردی را برای هماهنگ کردن مخاطبان نامه

جهت تعیین محل این قانون، مأمور کند. علاوه بر این خواهشمند است هر چه سریعتر این ستاد را در

مورد وضعیت حقوقی پرسنل نظامی آمریکا که در ایران هستند، ارشاد فرمایید.وارنر

نامه سفارت آمریکا به معاون وزارت دفاع ملی در رابطه با الغاء کاپیتولاسیون

سند شماره (92)

از: سفارت آمریکا (مستشاری نظامی)تاریخ: 14 می 1979 24 اردیبهشت 1358

به: معاونت تسلیحاتی وزارت دفاع ملی سرکار سرهنگ کامکار

1 همان طوری که اطلاع دارید روز گذشته وزارت امور خارجه دولت جمهوری ایران قانون

کاپیتولاسیون را که شامل حال مستشاران نظامی آمریکا نیز می گردید، لغو نمود.

2 در حال حاضر از مستشاران باقی مانده در ایران فقط 31 نفر نظامی و سه نفر غیر نظامی برای

رفت و برگشت به محل کار خود اتومبیلهای شخصی خود را هدایت می نمایند.

به طوری که تصدیق می نمایید با توجه به اوضاع و احوال کنونی ایران چنانچه برای مستشاران مزبور

حادثه رانندگی اتفاق بیفتد، موقعیت بسیار خطرناکی برای آنان متصور است.

3 به منظور جلوگیری از هر گونه حادثه ناگوار در ایران، خواهشمند است دستور فرمایید سرکار

سرگرد مشیری فرمانده موتورپول همه روزه تعداد 15 نفر راننده به طور تمام وقت در اختیار این

قسمت قرار دهند. اتومبیلهای مورد نیاز را می توان از اتومبیلهای سفارت آمریکا و یا اتومبیلهای

موجود در فرماندهی موتورپول تأمین نمود.

4 خواهشمند است دستور فرمایید سرکار سرگرد مشیری به محض دریافت این نامه با تلفن

824001 داخلی 1289 با اینجانب تماس حاصل نمایند

کیث ا. بارلو

سرهنگ ایالات متحده

وضعیت پرسنل آرمیش مگ

سند شماره (93)

از: وزارت خارجه واشنگتن دی سی.تاریخ: 16 می 1979 26 اردیبهشت 1358

به: سفارت آمریکا تهران فوریرونوشت به: کاخ سفید فوری

طبقه بندی: خیلی محرمانه شماره: 4099

موضوع: وضعیت پرسنل آرمیش مگ

1 (تمام متن خیلی محرمانه است).

2 ما موضوع لغو قانون 1964 در مورد اعطای مصونیت سیاسی به پرسنل آرمیش مگ را حائز

فوریت و اهمیت فوق العاده تلقی می نماییم.

3 در این رابطه، شما به سرعت یادداشت ذیل را به مقامات عالیرتبه و ذی ربط در وزارت خارجه

(ایران م) تسلیم نمایید. در همان حال، پیشنهاد می کنیم که رابطهای نظامی خود را از اهمیتی که ما

برای این موضوع قائلیم و اقداماتی که انجام خواهیم داد، مطلع سازید.

4 نقل قول: سفارت آمریکا (پس از تعارفات معمول) با توجه به بیانیه اخیر وزارت خارجه دولت

موقت اسلامی ایران مبنی بر تصمیم دولت در لغو قانون مربوط به تفویض مصونیتها و امتیازات

کنوانسیون وین به پرسنل مستشاری نظامی آمریکا مصوب 13 اکتبر 1964 (21 مهر 1343 م)،

موارد زیر را اعلام می دارد.

5 نقل قول: به خاطر این اقدام، کلیه پرسنل باقیمانده مستشاری نظامی آمریکا که هم اکنون

براساس موافقتنامه ها و ترتیبات منعقده میان دو دولت در ایران حضور دارند، از طرف دولت ایالات

متحده به عنوان کارمندان اداری و فنی به سفارت ایالات متحده مأمور شده اند. وزارت امور خارجه

(آمریکا م) برای این نوع پرسنل، گذرنامه های سیاسی صادر می نماید و تقاضا دارد که وزارت

خارجه (ایران م) نیز این پرسنل را با همان تعداد (به عنوان کارمندان اداری و فنی سفارت م) به

دولت متبوع خود معرفی نماید.فهرست اسامی این پرسنل به پیوست آمده است.

6 نقل قول: به خاطر ضرورت روشن شدن وضعیت این پرسنل برای مدت اقامت آنان در ایران،

سفارت ایالات متحده توجه فوری وزارت امور خارجه را به این موضوع جلب می کند و صدور

مدارک هویت دیپلماتیک را برای این افراد، تقاضامند است.

7 نقل قول: تعارفات معمول در پایان نامه. پایان نقل قول.

8 برای اطلاع شما. در صورتی که دولت ایران فورا آنها را (به عنوان کارمندان اداری و فنی

سفارت م) به رسمیت نشناسد، ما مجبور خواهیم شد که خروج کلیه پرسنل آرمیش مگ را مورد

توجه جدی قرار دهیم.ونس

مأمور شدن پرسنل مگ به سفارت آمریکا

سند شماره (94)

به: وزارت خارجه ایرانتاریخ 16 می1979 26 اردیبهشت 1358

از: سفارت آمریکا تهران

یادداشت شماره 187

سفارت ایالات متحده آمریکا ضمن اظهار تعارفات خود به وزارت خارجه دولت موقت جمهوری

اسلامی ایران، با توجه به بیانیه اخیر وزارت خارجه دولت موقت اسلامی ایران مبنی بر تصمیم دولت

در لغو قانون مربوط به تفویض مصونیتها و امتیازات کنوانسیون وین به پرسنل مستشاری نظامی

آمریکا مصوب 13 اکتبر 1964، اعلام می دارد.

به خاطر این اقدام، کلیه پرسنل باقیمانده مستشاری نظامی آمریکا که هم اکنون براساس

موافقتنامه ها و ترتیبات منعقده میان دو دولت در ایران حضور دارند، از طرف دولت ایالات متحده به

عنوان کارمندان اداری و فنی به سفارت ایالات متحده مأمور شده اند. وزارت امور خارجه (آمریکا

م) برای این نوع پرسنل، گذرنامه های سیاسی صادر می نماید و تقاضا دارد که وزارت خارجه (ایران

م)نیز این پرسنل را با همان تعداد (به عنوان کارمندان اداری و فنی سفارت م) به دولت متبوع خود

معرفی نماید. فهرست اسامی این پرسنل به پیوست آمده است.

به خاطر ضرورت روشن شدن وضعیت این پرسنل برای مدت اقامت آنان در ایران، سفارت

ایالات متحده توجه فوری وزارت امور خارجه (ایران م) را به این موضوع جلب می کند و صدور

مدارک هویت دیپلماتیک را برای این افراد، تقاضامند است.

سفارت ایالات متحده آمریکا، فرصت را برای تجدید احترامات فائقه خود به وزارت امور خارجه،

مغتنم می شمرد.

سفارت ایالات متحده آمریکا

تهران، 16 می 1979

سرلشکر فیلیپ. سی. گست

سرهنگ موریس. تی وارنر. جی آر

سرهنگ دان موزز

سرهنگ2 بیل.آر. وینسون

سرهنگ2 جری. تی. ویلیز

سرهنگ2 لاری لیلارد

سرهنگ2 جوزف. ام. استیونسن

سرهنگ2 رابرت. ام. مک ویلیامز

ناخدا سوم رابرت. ا. انگلمان

ناخدا دوم دان. ا. شرر

سرگرد ویلیام.ال. فالکنر

سروان توماس. جی. فیرکه

سروان پاتریک. جی.کوئین

سروان هومر. بی. کاسادا

سروان توماس. اچ. ایوانز

ستوان1 کریگ. پی. ناپ

ستوان1 بایرون. ال. سوانسون

ستوان1 راسل. جی. هاچ

ستوان1 گارلند. جی. پانل

ستوان2 لاری. ئی. راف

ناوبان2 کیث. ا. دانیلز

گروهبان1 فرانک. تی. کیوبیک

گروهبان1 جیمز. آر. استامپ

گروهبان1 جری. ا. راولند

گروهبان ستاد ویلیام. ا. هلند.جی آر

متخصص ششم روی. ا. هاریس

متخصص ششم جان. آر. استوارت

متخصص پنجم ویرجیل. ک.نیل

ستاد کل 14 ویلیام. ال. ولف

ستاد کل 14 تد. ا. ویلیامسون

ستاد کل 11 باری. بی. برانسون

گروهبان کیث. دبلیو. کلونجر

مصونیتهای آرمیش مگ

سند شماره (95)

از: فرماندهی آرمیش مگ، تهران،ایران به: فرماندهی آرمیش مگ، پایگاه الکس،فوری

تاریخ: 16 می 1979 26 اردیبهشت 1358طبقه بندی: خیلی محرمانه

تلگرامهای مرجع: الف تلگرام فرماندهی آرمیش مگ، 14 می 1979 (طبقه بندی نشده)

ب تلگرام سفارت آمریکا، تهران، 15 می 1979 (خیلی محرمانه) ج تلگرام وزارت امور خارجه

آمریکا، 16 می 1979 (خیلی محرمانه)تلگرام شماره 5081

موضوع: مصونیتهای آرمیش مگ

1 (خیلی محرمانه) تلگرام مرجع الف، شما را در جریان لغو مصونیتهای آرمیش مگ قرار داد.

در تلگرام مرجع ب، اظهارات وزیر امور خارجه (ایران م) به کاردار سفارت در مورد لغو این قانون،

مطرح گردید. تلگرام مرجع ج، نیز حاوی متن یادداشت پیشنهادی وزارت خارجه (آمریکا م) به وزیر

خارجه دولت ایران بود.

2 (خیلی محرمانه) در تلگرام مرجع ب آمده که یزدی وزیر خارجه به کاردار سفارت، آقای

ناس، گفته بود که لغو مصونیتهای پرسنل آرمیش مگ را نباید یک حرکت ضد آمریکایی تلقی کرد و