کتاب اسناد لانه جاسوسی آمریکا

این قانون که مستشاران نظامی آمریکا را تحت پوشش معافیتهای گوناگون سیاسی و نیز مصونیت

کامل از محاکمه و پیگرد قرار می داد، بنا به پیشنهاد دولت موقت و تصویب شورای انقلاب لغو گردید.

تلگرام فرمانده آرمیش مگ در مورد الغاء کاپیتولاسیون سند شماره (92)

سند شماره (91)

از: فرماندهی آرمیش مگ تهران ایران تاریخ:14 می 1979 24 اردیبهشت 1358

طبقه بندی نشده

به: فرماندهی آرمیش مگ، پایگاه الکس فوری

موضوع: مصونیت دیپلماتیک

1 اخبار منتشره توسط رادیو و روزنامه های صبح تهران مورخ 14 می 1979 حاکی از آن است

که قانون کاپیتولاسیون 1964 ایران در رابطه با تعمیم مصونیت سیاسی به پرسنل مستشاری نظامی

آمریکا در تاریخ 13 می 1979 لغو گردیده است. متن اطلاعیه وزارت خارجه ایران به شرح زیر

است:

نقل قول: بنا به پیشنهاد هیئت وزیران دولت موقت جمهوری اسلامی ایران و تصویب شورای انقلاب

اسلامی، قانون مصوب 21 مهرماه 1343 (13 اکتبر 1964) راجع به اجازه استفاده مستشاران نظامی

آمریکا در ایران از مصونیتها و معافیتهای قرارداد وین (کاپیتولاسیون) از تاریخ 23/2/58 (13 می

1979) لغو شد. (پایان نقل قول).

2 به علت از بین بردن پرونده های سفارت در طول انقلاب، مطمئن نیستیم که نسخه ای از قانون

1964 موجود باشد. تحقیق در بایگانیهای محلی ادامه دارد.

3 از فرماندهی آرمیش مگ تقاضا می شود که فردی را برای هماهنگ کردن مخاطبان نامه

جهت تعیین محل این قانون، مأمور کند. علاوه بر این خواهشمند است هر چه سریعتر این ستاد را در

مورد وضعیت حقوقی پرسنل نظامی آمریکا که در ایران هستند، ارشاد فرمایید.وارنر

نامه سفارت آمریکا به معاون وزارت دفاع ملی در رابطه با الغاء کاپیتولاسیون

سند شماره (92)

از: سفارت آمریکا (مستشاری نظامی)تاریخ: 14 می 1979 24 اردیبهشت 1358

به: معاونت تسلیحاتی وزارت دفاع ملی سرکار سرهنگ کامکار

1 همان طوری که اطلاع دارید روز گذشته وزارت امور خارجه دولت جمهوری ایران قانون

کاپیتولاسیون را که شامل حال مستشاران نظامی آمریکا نیز می گردید، لغو نمود.

2 در حال حاضر از مستشاران باقی مانده در ایران فقط 31 نفر نظامی و سه نفر غیر نظامی برای

رفت و برگشت به محل کار خود اتومبیلهای شخصی خود را هدایت می نمایند.

به طوری که تصدیق می نمایید با توجه به اوضاع و احوال کنونی ایران چنانچه برای مستشاران مزبور

حادثه رانندگی اتفاق بیفتد، موقعیت بسیار خطرناکی برای آنان متصور است.

3 به منظور جلوگیری از هر گونه حادثه ناگوار در ایران، خواهشمند است دستور فرمایید سرکار

سرگرد مشیری فرمانده موتورپول همه روزه تعداد 15 نفر راننده به طور تمام وقت در اختیار این

قسمت قرار دهند. اتومبیلهای مورد نیاز را می توان از اتومبیلهای سفارت آمریکا و یا اتومبیلهای

موجود در فرماندهی موتورپول تأمین نمود.

4 خواهشمند است دستور فرمایید سرکار سرگرد مشیری به محض دریافت این نامه با تلفن

824001 داخلی 1289 با اینجانب تماس حاصل نمایند

کیث ا. بارلو

سرهنگ ایالات متحده

وضعیت پرسنل آرمیش مگ

سند شماره (93)

از: وزارت خارجه واشنگتن دی سی.تاریخ: 16 می 1979 26 اردیبهشت 1358

به: سفارت آمریکا تهران فوریرونوشت به: کاخ سفید فوری

طبقه بندی: خیلی محرمانه شماره: 4099

موضوع: وضعیت پرسنل آرمیش مگ

1 (تمام متن خیلی محرمانه است).

2 ما موضوع لغو قانون 1964 در مورد اعطای مصونیت سیاسی به پرسنل آرمیش مگ را حائز

فوریت و اهمیت فوق العاده تلقی می نماییم.

3 در این رابطه، شما به سرعت یادداشت ذیل را به مقامات عالیرتبه و ذی ربط در وزارت خارجه

(ایران م) تسلیم نمایید. در همان حال، پیشنهاد می کنیم که رابطهای نظامی خود را از اهمیتی که ما

برای این موضوع قائلیم و اقداماتی که انجام خواهیم داد، مطلع سازید.

4 نقل قول: سفارت آمریکا (پس از تعارفات معمول) با توجه به بیانیه اخیر وزارت خارجه دولت

موقت اسلامی ایران مبنی بر تصمیم دولت در لغو قانون مربوط به تفویض مصونیتها و امتیازات

کنوانسیون وین به پرسنل مستشاری نظامی آمریکا مصوب 13 اکتبر 1964 (21 مهر 1343 م)،

موارد زیر را اعلام می دارد.

5 نقل قول: به خاطر این اقدام، کلیه پرسنل باقیمانده مستشاری نظامی آمریکا که هم اکنون

براساس موافقتنامه ها و ترتیبات منعقده میان دو دولت در ایران حضور دارند، از طرف دولت ایالات

متحده به عنوان کارمندان اداری و فنی به سفارت ایالات متحده مأمور شده اند. وزارت امور خارجه

(آمریکا م) برای این نوع پرسنل، گذرنامه های سیاسی صادر می نماید و تقاضا دارد که وزارت

خارجه (ایران م) نیز این پرسنل را با همان تعداد (به عنوان کارمندان اداری و فنی سفارت م) به

دولت متبوع خود معرفی نماید.فهرست اسامی این پرسنل به پیوست آمده است.

6 نقل قول: به خاطر ضرورت روشن شدن وضعیت این پرسنل برای مدت اقامت آنان در ایران،

سفارت ایالات متحده توجه فوری وزارت امور خارجه را به این موضوع جلب می کند و صدور

مدارک هویت دیپلماتیک را برای این افراد، تقاضامند است.

7 نقل قول: تعارفات معمول در پایان نامه. پایان نقل قول.

8 برای اطلاع شما. در صورتی که دولت ایران فورا آنها را (به عنوان کارمندان اداری و فنی

سفارت م) به رسمیت نشناسد، ما مجبور خواهیم شد که خروج کلیه پرسنل آرمیش مگ را مورد

توجه جدی قرار دهیم.ونس

مأمور شدن پرسنل مگ به سفارت آمریکا

سند شماره (94)

به: وزارت خارجه ایرانتاریخ 16 می1979 26 اردیبهشت 1358

از: سفارت آمریکا تهران

یادداشت شماره 187

سفارت ایالات متحده آمریکا ضمن اظهار تعارفات خود به وزارت خارجه دولت موقت جمهوری

اسلامی ایران، با توجه به بیانیه اخیر وزارت خارجه دولت موقت اسلامی ایران مبنی بر تصمیم دولت

در لغو قانون مربوط به تفویض مصونیتها و امتیازات کنوانسیون وین به پرسنل مستشاری نظامی

آمریکا مصوب 13 اکتبر 1964، اعلام می دارد.

به خاطر این اقدام، کلیه پرسنل باقیمانده مستشاری نظامی آمریکا که هم اکنون براساس

موافقتنامه ها و ترتیبات منعقده میان دو دولت در ایران حضور دارند، از طرف دولت ایالات متحده به

عنوان کارمندان اداری و فنی به سفارت ایالات متحده مأمور شده اند. وزارت امور خارجه (آمریکا

م) برای این نوع پرسنل، گذرنامه های سیاسی صادر می نماید و تقاضا دارد که وزارت خارجه (ایران

م)نیز این پرسنل را با همان تعداد (به عنوان کارمندان اداری و فنی سفارت م) به دولت متبوع خود

معرفی نماید. فهرست اسامی این پرسنل به پیوست آمده است.

به خاطر ضرورت روشن شدن وضعیت این پرسنل برای مدت اقامت آنان در ایران، سفارت

ایالات متحده توجه فوری وزارت امور خارجه (ایران م) را به این موضوع جلب می کند و صدور

مدارک هویت دیپلماتیک را برای این افراد، تقاضامند است.

سفارت ایالات متحده آمریکا، فرصت را برای تجدید احترامات فائقه خود به وزارت امور خارجه،

مغتنم می شمرد.

سفارت ایالات متحده آمریکا

تهران، 16 می 1979

سرلشکر فیلیپ. سی. گست

سرهنگ موریس. تی وارنر. جی آر

سرهنگ دان موزز

سرهنگ2 بیل.آر. وینسون

سرهنگ2 جری. تی. ویلیز

سرهنگ2 لاری لیلارد

سرهنگ2 جوزف. ام. استیونسن

سرهنگ2 رابرت. ام. مک ویلیامز

ناخدا سوم رابرت. ا. انگلمان

ناخدا دوم دان. ا. شرر

سرگرد ویلیام.ال. فالکنر

سروان توماس. جی. فیرکه

سروان پاتریک. جی.کوئین

سروان هومر. بی. کاسادا

سروان توماس. اچ. ایوانز

ستوان1 کریگ. پی. ناپ

ستوان1 بایرون. ال. سوانسون

ستوان1 راسل. جی. هاچ

ستوان1 گارلند. جی. پانل

ستوان2 لاری. ئی. راف

ناوبان2 کیث. ا. دانیلز

گروهبان1 فرانک. تی. کیوبیک

گروهبان1 جیمز. آر. استامپ

گروهبان1 جری. ا. راولند

گروهبان ستاد ویلیام. ا. هلند.جی آر

متخصص ششم روی. ا. هاریس

متخصص ششم جان. آر. استوارت

متخصص پنجم ویرجیل. ک.نیل

ستاد کل 14 ویلیام. ال. ولف

ستاد کل 14 تد. ا. ویلیامسون

ستاد کل 11 باری. بی. برانسون

گروهبان کیث. دبلیو. کلونجر

مصونیتهای آرمیش مگ

سند شماره (95)

از: فرماندهی آرمیش مگ، تهران،ایران به: فرماندهی آرمیش مگ، پایگاه الکس،فوری

تاریخ: 16 می 1979 26 اردیبهشت 1358طبقه بندی: خیلی محرمانه

تلگرامهای مرجع: الف تلگرام فرماندهی آرمیش مگ، 14 می 1979 (طبقه بندی نشده)

ب تلگرام سفارت آمریکا، تهران، 15 می 1979 (خیلی محرمانه) ج تلگرام وزارت امور خارجه

آمریکا، 16 می 1979 (خیلی محرمانه)تلگرام شماره 5081

موضوع: مصونیتهای آرمیش مگ

1 (خیلی محرمانه) تلگرام مرجع الف، شما را در جریان لغو مصونیتهای آرمیش مگ قرار داد.

در تلگرام مرجع ب، اظهارات وزیر امور خارجه (ایران م) به کاردار سفارت در مورد لغو این قانون،

مطرح گردید. تلگرام مرجع ج، نیز حاوی متن یادداشت پیشنهادی وزارت خارجه (آمریکا م) به وزیر

خارجه دولت ایران بود.

2 (خیلی محرمانه) در تلگرام مرجع ب آمده که یزدی وزیر خارجه به کاردار سفارت، آقای

ناس، گفته بود که لغو مصونیتهای پرسنل آرمیش مگ را نباید یک حرکت ضد آمریکایی تلقی کرد و

یا آن را نشانه ای از عدم تمایل دولت ایران به عادی کردن روابط دانست. وی اضافه کرد که تصویب

قانون «کاپیتولاسیون» در سال 1964 با اعتراض مردم روبرو شد و منجر به تبعید آیت اللّه خمینی به

ترکیه گردیده بود.

3 (خیلی محرمانه) یادداشت پیشنهادی وزارت خارجه (آمریکا م) که در مرجع ج آمده،

باقیمانده پرسنل نظامی آمریکا در ایران را به عنوان کارکنان اداری و فنی به سفارت ایالات متحده

مأمور کرد و تقاضای صدور گذرنامه های دیپلماتیک را برای آنان نموده است.

4 (خیلی محرمانه) همان طوری که در تلگرام مرجع الف خاطرنشان شد، بخش اعظم سوابق

تاریخی موجود در اینجا (سفارت م) در دوران انقلاب از بین برده شده است. در نتیجه ما نمی توانیم

به تأثیرات ناشی از مصونیتها پی ببریم. با این حال، در نتیجه این اقدام و نیز به خاطر فقدان یک

«قرارداد وضعیت نیروها» با ایران، باقیمانده پرسنل مستشاری نظامی آمریکا در ایران از نظر حقوقی

بسیار آسیب پذیرند. با توجه به تبلیغات مستمر ضد امریکایی در رسانه های گروهی ایران (به

خصوص در زمینه نظامی)، این موضوع از اهمیت خاصی برخوردار است.

5 (خیلی محرمانه) تاکنون قدمهایی برداشته شده است که تا قبل از روشن شدن وضعیت پرسنل

مستشاری نظامی آمریکا، درگیریهای حقوقی به حداقل کاهش یابد. مستشاران رانندگی نخواهند کرد

مگر آنکه چاره ای نباشد و در حین رانندگی باید گواهینامه لازم، برگ بیمه و اسناد معتبر را همراه

داشته باشند. توجه بسیاری به این مسئله معطوف شده که از مواجهه احتمالی بین آمریکاییان و اتباع

ایرانی جلوگیری به عمل آید. اگر لازم باشد که مستشاران نظامی آمریکا بعد از ظهرها نیز به کار

مشغول باشند، تا قبل از ساعت 22 به محل سکونت خود بر خواهند گشت یا اینکه طوری برنامه

ریزی خواهند کرد که تمام شب را در محل کار خود بمانند. این امر سبب می شود که از هر گونه

برخورد با گشتیهای شبانه کمیته در خیابانها، جلوگیری به عمل آید. در تمام فعالیتها احتیاط

فوق العاده، رعایت می گردد.

6 (خیلی محرمانه) وضعیت موجود بحرانی نیست، ولی تصمیم گیری قاطع و سریع را طلب

می کند.وارنر

مصونیت دیپلماتیک

سند شماره (96)

از: ستاد فرماندهی نیروهای آمریکا در اروپا آلمان غربی ویهینگن تاریخ: 16 می 1979 26

به: فرماندهی آرمیش مگ تهران، ایران اردیبهشت 1358

مرجع: تلگرام فرماندهی آرمیش مگ، تهران، ایران، 14 می 1979

طبقه بندی نشده شماره: 1933

موضوع: مصونیت دیپلماتیک

1 اطلاعاتی که در اختیار این ستاد است، نشان می دهد که قانون ایرانی مصوب 13 اکتبر 1964

(21 مهر 1343 م) این مفهوم را می رساند که دولت ایران مجاز است پرسنل نظامی آمریکا در ایران را

از مصونیتها و امتیازات کنوانسیون 1961 وین بهره مند سازد. دولتین آمریکا و ایران، پس از آن در

تاریخ 9 دسامبر 1964 یادداشتهایی مبادله کرده و توافق کردند که این پرسنل از وضعیت کارکنان

اداری و فنی سفارت آمریکا در تهران برخوردار باشند و از مصونیتهای مندرج در بند 2 ماده 37

کنوانسیون وین بهره مند شوند. توافقنامه 9 دسامبر 1964، تا آنجایی که ما می دانیم نه تغییر یافته و نه

فسخ شده و در یادداشتهای مبادله شده 24 و 30 می 1973 که طی آنها دولت ایران همان مصونیتها

را به پرسنل فنی نظامی و غیر نظامی آمریکایی که به برنامه مدرن سازی نیروهای مسلح ایران کمک

می کنند، تعمیم داد؛ به آن توافقنامه اشاره شده است.

2 از دیدگاه این ستاد،لغو قانون 1964 نمی تواند اعتبار حقوقی و بین المللی یادداشتهای مبادله

شده در مورد وضعیت دیپلماتیک این پرسنل را تغییر دهد. بنابراین از دیدگاه این ستاد، پرسنل نظامی

آمریکایی باقیمانده در ایران هنوز هم از همان مصونیتهای قبل از لغو قانون 1964، برخوردار

می باشند.

3 تا زمانی که دستورات هماهنگ وزارت خارجه و وزارت دفاع تغییر نکرده، شما باید دیدگاه

فوق را به عنوان موضع خود منعکس نمایید. فقط با هماهنگی نزدیک با سفارت، این موضوع را

می توانید با ایرانیها مورد مذاکره قرار دهید.

گذرنامه های دیپلماتیک برای پرسنل آرمیش مگ

سند شماره (97)

از: سفارت آمریکا تهرانتاریخ: 24 می 1979 3 خرداد 1358

به: وزارت امور خارجه واشنگتن دی سی

طبقه بندی: استفاده اداری محدودشماره 5408

موضوع: گذرنامه های دیپلماتیک برای پرسنل آرمیش مگ

1 فهرست زیر، اسامی کامل پرسنل آرمیش مگ می باشد که متقاضی گذرنامه های دیپلماتیک

هستند.

دان آلن شرر

راسل دیل لاتزنهایزر

رابرت آردو انگلمان

ویرجیل کلوین نیل

کریگ پاول ناپ

وارن دانیل وینز

توماس گارنر فیرکه

ویلیام آلونزا هلند جی آر.

جیمز راجر استامپ

جوزف. ام. استیونسون

ملوین گاجه نیداس

گارلند جرومه پانل

لاری ارل راف

برایان لی سوانسون

راسل گارن هاچ

ویلیام لی فالکنر

کیث آلن دانیلز

2 تقاضانامه ها توسط پرسنلی که در تاریخ 23 می اینجا را ترک کرده اند، برای وزارت امور

خارجه (آمریکا م) ارسال شد.

سکوت دولت موقت در مورد صدور گذرنامه های دیپلماتیک برای پرسنل آرمیش مگ

سند شماره (98)

تاریخ: 4 ژوئن 1979 14 خرداد 1358

نامه اداری غیر رسمی طبقه بندی نشده

آقای چارلز دبلیو. ناسکاردار سفارت آمریکاتهران،ایران

چارلز عزیز:

ما اقدامات لازم را در رابطه با تضمین مصونیت دیپلماتیک برای اعضاء آرمیش مگ را با آقای

مالمبورگ در لندن مورد بررسی قرار داده ایم. او به ما می گوید که ما با ارسال یادداشت دیپلماتیک به

وزارت امور خارجه (ایران م) و صدور گذرنامه های دیپلماتیک برای افراد مزبور، هر کاری که

می توانستیم انجام داده ایم. آقای مالمبورگ احساس می کند که نکته مهمتر این است که این اقدامات با

سکوت رضایتمندانه دولت موقت ایران از طریق عدم رد یادداشت ما، توأم شده است. این موضع دولت

موقت ایران از نظر حقوق و عرف بین الملل، پایه و اساس کافی برای تثبیت وضعیت مصونیت سیاسی

را پی می ریزد.

تنها اقدامی که باعث تقویت بیشتر این وضعیت می گردد، صدور مدارکی از طرف دولت موقت ایران

مبنی بر تأیید این وضعیت و یا صدور یک یادداشت دیپلماتیک از طرف وزارت امور خارجه (ایران

م) مبنی بر به رسمیت شناختن این وضعیت می باشد.

امیدوارم که این مطلب باعث اطمینان مجدد افراد ذی ربط بشود.

با بهترین احترامات و آرزوهای قلبی

ارادتمند

کارل کلمنت دفتر امور ایران

فهرست پرسنل نظامی مأمور شده به سفارت آمریکا

سند شماره (99)

از: سفارت آمریکا،تهرانتاریخ 7 ژوئن 1979 17 خرداد 1358

به: وزارت امور خارجه ایران

یادداشت شماره 255

سفارت ایالات متحده آمریکا ضمن ابراز اظهارات تعارفات خود به وزارت امور خارجه دولت

موقت جمهوری اسلامی ایران، مفتخر است به یادداشت شماره 187 با ضمیمه، مورخ 16 می 1979

مربوط به آن دسته از پرسنل مستشاری نظامی که توسط دولت ایالات متحده آمریکا به عنوان اعضاء

اداری و فنی به سفارت ایالات متحده آمریکا مأمور شده اند، اشاره نماید.

به پیوست، فهرستی از اسامی آن دسته از پرسنل نظامی است که به تازگی به عنوان اعضاء اداری و

فنی به سفارت ایالات متحده آمریکا مأمور شده اند.

سفارت ایالات آمریکا این فرصت را برای تجدید احترامات فائقه خود به وزارت امور خارجه،

مغتنم می شمرد.

سفارت ایالات متحده آمریکا

تهران، 7 ژوئن 1979

سرهنگ رونالد. آر. دیویس

سرهنگ جیمز. دی. هرندون

سرهنگ2 دیل لاتزنهایزر

سرهنگ2 جوزف. ام. استیونسون

سرهنگ2 آلن. ئی. فاین

سرهنگ2 جان. دبلیو. اولسون

سرهنگ2 جرالد. دبلیو. رینکر

ناخدا دوم دان. ا. شرر

ناخدا دوم جرالد. ام. هیگبی

سرگرد ویلیام.جی. فالکنر

ناخدا سوم رابرت. ا. انگلمان

سروان توماس. جی. فیرکه

سروان وارن. دی. وینز

ستوان یکم راسل. جی. هاچ

ستوان یکم کریگ. جی. ناپ

ستوان یکم گارلند. جی. پانل

ستوان یکم بایرون. جی. سوانسون

ستوان دوم لاری. ئی. راف

ناوبان دوم کیث. ا. دانیلز

سر گروهبان ریجیز. جی. راگان

گروهبان یکم جیمز. آر. استامپ

گروهبان یکم کارل. ال. هاردی

گروهبان ستاد ملوین. جی. نیداس

گروهبان ستاد ویلیام.ا.هلند. جی آر

گروهبان فنی رکس. ا. بیکر

متخصص ششم جان. آر. استوارت

متخصص پنجم ویرجیل. ک.نیل

تلگرام سفارت آمریکا به وزارت امور خارجه ایران