کتاب اسناد لانه جاسوسی آمریکا

سرّی

غیرقابل رؤیت برای بیگانگان / پیمانکاران

تذکر در مورد گیرندگان

1 این سند توسط مرکز ملی ارزیابی های خارجی منتشر شده است.

این نسخه جهت اطلاع و بهره برداری گیرنده آن و افراد تحت حوزه اختیارات وی و براساس نیاز به اطلاع

می باشد. مجوز توزیع ضروری بیشتر این سند در اختیارات مقامات زیر و برای ادارات تابعه خود

می باشد:

الف: مدیریت اطلاعات و تحقیقات وزارت امورخارجه

ب: مدیریت و سازمان اطلاعاتی وزارت دفاع برای دفتر وزیردفاع و سازمان ستاد مشترک

ج: معاون اطلاعات رئیس ستاد برای نیروی زمینی

د: مدیریت اطلاعات نیروی دریایی، برای نیروی دریایی

ه : معاون اطلاعات رئیس ستاد برای نیروی هوایی

و: دستیار اجرایی امنیت ملی برای وزارت انرژی

ز: معاون مدیریت اف بی آی، برای دفتر تحقیقاتی فدرال

ح: مدیر آژانس امنیت ملی برای آژانس امنیت ملی

ط: دستیار ویژه وزیر در امور امنیت ملی، برای وزارت خزانه داری

ی: قائم مقام مدیر ارزیابی های ملی خارجی برای هر آژانس یا وزارتخانه دیگر

2 می توان این سند را حفظ نموده و یا مطابق ضوابط امنیتی موجود سوزانده و یا به مرکز ملی

ارزیابیهای خارجی عودت داد.

3 در صورتی که این سند در اختیار افراد خارج از کشور قرار گیرد می توانند آن را برای مدتی که بیش

از یک سال نباشد نگهداری نمایند. در خاتمه این مدت سند بایستی نابود شده و یا به آدرس فرستنده

عودت داده شود و برای نگهداری آن بایستی طبق بخش نامه IAC- D - 69/2مورخ 22 ژوئن 1953 از

سازمان فرستنده کسب مجوز شود.

4 عنوان این سند به هنگامی که جدای از متن آن مورد استفاده قرار گیرد دارای طبقه بندی محرمانه

می باشد.

فصل دوم

فصل دوم

حاکمیت و رهبری در عراق

حاکمیت و رهبری در عراق

سومین عضو جدید حزب بعث

16 جولای 79 25 تیر ماه 1358 خیلی محرمانه

از: دفتر حفاظت منافع آمریکا در بغداد 1524 به: وزارت امورخارجه در واشنگتن دی سی

موضوع: سومین عضو جدید حزب بعث

1 (تمام متن خیلی محرمانه است)

2 در اواسط جشن های 26 23 تیر ماه، وزیر کشور عزت ابراهیم با قدرتی بیش از گذشته نفر سوم

رژیم بعثی گردید. وی احتمالاً پس از آنکه صدام حسین جانشین رئیس جمهور بکر شود، وارث پست

معاونت شورای فرماندهی انقلابی خواهد شد.

3 هنگامی که شورای فرماندهی انقلابی برای گرفتن عکس سالانه با رئیس جمهور بکر ملاقات

نمود، برای اولین بار سه صندلی مخصوص در جلوی گروه قرار گرفته بود، در حالی که قبلاً تعداد آنها دو

صندلی بود. با قرار گرفتن ابراهیم در صندلی جدید ردیف او، در سمت چپ بکر، مرد شماره چهار عراق،

یعنی وزیر طه یاسین رمضان در سمت چپ ردیف دوم قرار گرفت. ارتقای رتبه ابراهیم هنگامی که اعضای

شورای فرماندهی انقلابی وارد دفتر شخصی رئیس جمهور می شدند، با تبریکات شخصی وی به بکر

مشهود گردید. همان حال دیگر اعضای شورای فرماندهی انقلابی مانند صدام، تنها به بوسیدن رئیس

جمهور اکتفا کرده بودند، ابراهیم رئیس جمهور را سه بار بوسید، و پس از آن ناگهان پیشانی وی را نیز

بوسید، که نشانگر احترام بسیار در عراق است. ارتقای درجه ابراهیم نظم کلی را برهم نمی زند. لیکن چنین

به نظر می رسد که بکر و صدام سعی کرده اند با اتخاذ این گام کاری کنند که پس از ترک صحنه توسط بکر

جانشینی ها با نظم و ترتیب صورت گیرد.

4 توجه به انگیزه ارتقای درجه ابراهیم در این برهه حائز اهمیت بسیار است. اگر به کاندیدای واقعی

یعنی رمضان نظری افکنده شود، متوجه می شویم که این حرکت در سطح خارجی نوعی حرکت

آشتی جویانه است. ابراهیم عملگراتر و میانه روتر از عضو فعال حزبی یعنی رمضان بوده، و در رابطه با

سوریها نقش مثبت تری را ایفا خواهد کرد. وی همچنین یک فرد عمیقا مذهبی است که در کشورهای شبه

جزیره عربی مورد احترام بسیار است. (در رابطه با آرام تر کردن جنگ تبلیغاتی شدید) ممکن است احترام

آیت اللّه های ایرانی را نیز به خود جلب کرده باشد.

5 علی رغم نقش میانه روی وی در جهان خارج، جذبه مذهبی ابراهیم نیز نشانگر تشدید تمرکز بر

مسائل داخلی عراق می باشد. در مقام وزیر، ابراهیم در نهایت مسئول ایجاد نظم در میان شیعیان و اکراد

خواهد بود. علاوه براین، به عنوان سرپرست دفتر نظامی حزب بعث عراق، وی مستقیما در برنامه ریزی

نقش نظامی به منظور سرکوب ناآرامی های داخلی دست خواهد داشت. در رابطه با مسئولیت های مداوم

ابراهیم در زمینه امنیت داخلی و امور نظامی داخلی، گویا بکر و صدام، حداقل در حال حاضر از نحوه

عملکرد وی در مورد ناآرامی های اخیر راضی هستند.

6 گمان نمی رود که انتصاب شخص شماره 3 قادر باشد تا حدود زیادی در سیاست های داخلی یا

خارجی دولت عراق تغییری پدید آورد. مهم ترین تغییر در رده های بالای سلسله مراتب و هم پیمانی های

شورای فرماندهی انقلابی صورت می گیرد، ابراهیم همیشه به عنوان فرد مورد علاقه صدام (و البته بکر)

شهرت داشته، و هم اکنون آشکارا در کنار وی جای گرفته است. پک

تغییرات در کابینه عراق

17 جولای 79 26 تیر ماه 1358 خیلی محرمانه

از: دفتر حفاظت منافع آمریکا در بغداد 1527 به: وزارت امورخارجه در واشنگتن دی سی، فوری

موضوع: تغییرات در کابینه عراق

1 خلاصه: تغییرات ناشی از استعفای بکر در تاریخ 15 تیر ماه و انتخاب صدام حسین به عنوان رئیس

جمهور و سرپرست شورای فرماندهی انقلاب موجب پیدایش هفت چهره جدید در کابینه و اخراج چهار

نفر دیگر شده است. شش معاون وزیر منصوب شده اند. هنوز در مورد ایجاد تغییرات در شورای فرماندهی

انقلابی مطلبی اعلام نشده و رژیم هنوز هم متحد است.

پایان خلاصه

2 وزرای ذیل از مقام خود برکنار شده اند :

عزت ابراهیم وزیر کشور

عدنان حسین وزیر برنامه ریزی

طه یاسین رمضان وزیر کارهای عمومی و مسکن

لطیف نصیف جاسم وزیر کشاورزی و اصلاح نظام کشاورزی(1)

محمد عایش وزیر صنایع و معادن

سعد قاسم حمودی وزیر اطلاعات

کریم محمود شینتاف وزیر فرهنگ و هنر

فوزی عبدالله وزیر دارایی

3 اعضای جدید کابینه عبارتند از:

سعدون شاکر محمود وزیر کشور

طه ابراهیم العبداله وزیر برنامه ریزی

محمد فضیل وزیر کارهای عمومی و مسکن

امیرمهدی وزیر کشاورزی و اصلاح نظام کشاورزی

طه التوفیق وزیر صنایع و معادن

لطیف نصیف جاسم وزیر فرهنگ و هنر

سمیر المرزوقی وزیر کشاورزی و اصلاح نظام کشاورزی

عبدالفتاح محمد امین دولت محلی

4 در بخشی از این تغییرات وزارت فرهنگ و اطلاعات ادغام شده و یک وزارتخانه جدید تحت

عنوان، دولت محلی ایجاد شده است. این وزارتخانه قبلاً تحت سرپرستی وزارت کشور عمل می کرد.

5 صدور فرمان از طرف شورای فرماندهی انقلابی در تاریخ 25 تیر ماه مقام جدید معاونت

نخست وزیری را بوجود آورد. شش نفر تا به حال منصوب شده اند. طه یاسین رمضان معاون اول

نخست وزیر شد بقیه معاونین عبارتند از :

نعیم حداد

طارق عزیز

عدنان حسین (که رئیس دفتر رئیس جمهور نیز می باشد)

سعدون قیدان (که وزیر ارتباطات نیز می باشد)

عدنان خیرالله (وزیر دفاع و معاون فرمانده کل قوا)

معاونت فرماندهی کل قوا سمت جدیدی است. گمان می کنیم که صدام نیز مانند بکر نقش فرمانده

کل قوا را ایفا نماید.

6 از هشت وزیر اخراج شده چهار نفر (عزت ابراهیم، طه یاسین رمضان، عدنان حسین و لطفی لطیف

جاسم) یا ارتقاء رتبه یافته و یا به سمت های جدیدی منصوب شده اند و تنها یکی از چهارتن وزیر اخراج

شده از دولت یعنی محمد عایش وزیر اسبق صنایع، عضو شورای فرماندهی انقلابی است. اخراج از کابینه

الزاما به معنی اخراج از شورای فرماندهی انقلابی نیست و یادآور می شویم که عایش نیز در عکسی از

شورای فرماندهی انقلابی که در مطبوعات 24 تیر ماه منتشر شده حضور دارد.

7 در چند روز آینده ممکن بخصوص در رابطه با شورای فرماندهی انقلابی تغییرات بیشتری صورت

گیرد که منعکس کننده هم پیمان های جدید و شخصیت های جدید است و تنها نشانگر تغییرات درونی در

رابطه با افراد عالیرتبه بوده و استحکام قابل ملاحظه ای را از خارج نشان می دهد.

پک

تغییرات در سطح سفرای عراق

18 جولای 79 27 تیر ماه 1358 طبقه بندی: سرّی

از: وزارت امورخارجه در واشنگتن دی سی 5292به: دفتر حفاظت منافع آمریکا در بغداد

عطف به: بغداد 1383

موضوع: تغییرات در سطح سفرای عراق

1 (محرمانه) اطلاعات موجود در بندهای 3 و 4 نباید در اختیار اتباع خارجی قرار گیرد.

2 (محرمانه) این اداره از تفسیر دفتر حفاظت منافع، در مورد تغییرات در سطح سفرای عراق، موضوع

نامه عطفی فوق متشکر است. در پرونده های ما اطلاعات اندکی در مورد احمد حسین السامرایی، سفیر

جدید عراق در تهران وجود دارد. طبق این اطلاعات وی عضو فدراسیون عمومی اتحادیه های کارگری و

1- اشکال تکراری بودن وزیر جدید کشاورزی مربوط به اصل سند می باشد.

در فاصله سالهای 73 1971 عضو دفتر اجرایی آن بوده است. او قبلاً در فاصله 1969 تا 1971 رئیس

اتحادیه کارگری نفت و معاون بوده و اینک متأهل است.

3 (سرّی) سمیر عبدالعزیز النجیم که به مسکو خواهد رفت مدت طولانی است که عضو حزب بعث

عراق است و به عنوان یک عضو فرماندهی منطقه ای در سال 1969 شناخته شده بود. در سال 1970 وی

طرفدار وفادار صدام حسین نایب رئیس شورای فرماندهی انقلاب خوانده می شد. در سال 1972

عبدالعزیز النجیم احتمالاً عضو یک دفتر اطلاعاتی ویژه بود که صدام حسین برای از میان بردن هر نوع

نیروی مخالف ایجاد کرده بود. به هر حال گویا النجیم در سال 1971 با صدام حسین مخالفت کرد و همراه

سایر کسانی که متهم به کوشش برای سرنگونی دولت بودند مدتی را در زندان گذراند. انتصاب او به عنوان

سفیر در قاهره در سال 1972 احتمالاً برای خارج نگاهداشتن او از کشور بوده است. النجیم متأهل است.

4 (سرّی) سعید عبدالباقی الحدیثی که عازم مادرید است نیز در گذشته یکی از یاران وفادار صدام

حسین بود ولی انتصاب او به پست فعلی سفارت در مسکو پس از مقام وزارت خارجه، نیز احتمالاً برای

این بوده است که قدرت وی خطری برای حسین به حساب می آمده است. او یکی از اعضای شورای

فرماندهی انقلاب، یعنی بالاترین سازمان اجرایی عراق بوده و از اواخر دهه 1960 تا هنگامی که در سال

1974 به عنوان سفیر در شوروی منصوب شد. عضو فرماندهی منطقه ای حزب بعث بود.

5 (محرمانه) حدیثی در مؤسسه تربیت معلم دانشگاه بغداد در رشته فیزیک و ریاضیات تحصیل کرده

و در سال 1966 فارغ التحصیل شده است. وی رئیس دفتر دانشجویی حزب بعث در فاصله سالهای

1962 تا 1967 بوده است. در سالهای بعد او عضو کمیته مرکزی حزب بعث شد. حدیثی در سال 1970 به

وزارت کار و امور اجتماعی رسید و در فاصله ژوئن تا اکتبر 1971 وزیر اقتصاد بود. در فاصله اکتبر

1971 تا می 1972 نیز وی سرپرست وزارت اقتصاد بود. حدیثی در مقام وزارت خارجه مسافرت های

زیادی کرده است.

6 (محرمانه) این اداره متشکر خواهد شد اگر اطلاعات بیشتر و یا عکس هایی از این سفرا تهیه و

ارسال شود، همچنین اگر طی تفسیرهایی توانایی ها و اقدامات برجسته آنان نیز ارزیابی گردد.

ونس

تغییر گارد در عراق: اولین تأثیرها

ضرورتی ندارد. پک

19 جولای 79 28 تیر ماه 1358 خیلی محرمانه

از: دفتر حفاظت منافع آمریکا در بغداد 1/1543 به: وزارت امورخارجه در واشنگتن دی سی

موضوع: تغییر گارد در عراق: اولین تأثیرها

1 (تمام متن خیلی محرمانه است).

2 خلاصه و اظهارنظر: چند ساعت پس از به قدرت رسیدن در صلح جویانه ترین انتقال قدرت های

تاریخ عراق، رئیس جمهور صدام حسین عجولانه عمل کرده است. بسیاری از ناظران معتقد بودند که وی

پس از کنار کشیدن بکر با احتیاط بیشتری عمل خواهد کرد. ولی ظاهرا صدام تصمیم گرفته است نحوه

حکومت بر عراق را مشخص نماید. بافت پیچیده کمیته های پیگیری که قبلاً به وسیله معاون شورای

فرماندهی انقلابی کنترل می شد. مثل اینکه در حال تبدیل شدن به صورت کابینه دولتی است و به طور

روزانه و به وسیله معاون شورای فرماندهی انقلابی عزت ابراهیم اداره می گردد. در توضیح این تجدید

سازمان ناگهانی می توان گفت که رئیس جمهور جدید دوست دارد تعادل زیردستان خود را به گونه ای نگاه

دارد تا احساس نماید حکومت با روش خاص خود او اداره می شود. شاید یک توضیح محتملتر عبارت از

این باشد که صدام می خواهد نظام عراق را با نظام کابینه ای سوریه همساز نماید. همین موضوع نشانگر

کنترل فرماندهی ملی حزب بعث عراق در جشن های اخیر و کناره گیری حزب بعث عراق در طول انتقال

قدرت می باشد. پایان خلاصه و اظهارنظر

3 پایان دوران ریاست جمهوری حسن البکر، 30احمد حسنالبکر و به قدرت رسیدن (رسمی) معاون پیشین یعنی

صدام حسین گرچه دور از انتظار نبود و در بغداد پیرامون آن بحث و اظهارنظر می شد، ولی وقوع آن توأم با

سرعت بسیار بود. در تاریخ 19 تیر ماه رئیس جمهور بکر استعفانامه خود را تقدیم فرماندهی منطقه ای

بعث نمود. و فرماندهی نیز با کمال بی میلی آن را پذیرفت. در تاریخ 20 تیر ماه شورای فرماندهی انقلابی

برای بررسی استعفا تشکیل جلسه داد. و تمایلات رئیس جمهور سالخورده را نیز پذیرفت. در تاریخ 21

تیر ماه، شورای فرماندهی انقلابی بار دیگر تشکیل جلسه داد تا صدام حسین را به عنوان رئیس و وزیر

عزت ابراهیم را به عنوان معاون برگزیند. این تصمیمات بشدت حفاظت می شد، حتی در عراق مرموز تنها

نشانه رویدادهای جدید ارتقاء درجه ابراهیم در اجلاس عکسبرداری رسمی از شورای فرماندهی انقلابی

در تاریخ 23 تیرماه بود.

4 گرچه معلوم نیست که چرا بکر این موقع را برای تسلیم قدرت به وارث خود انتخاب کرده است

(ملت اصلی وضع مزاجی اعلام شده است) از نقطه نظر امنیتی در آن منطق خاصی وجود دارد. که

می بایست پس از تعیین مسیر در طول تعطیلات ماه ژوئیه (تیر و مرداد ماه م) گاردهای عراق تعویض

شوند. به همین دلیل بخش اعظم ارتش آماده رژه شده اند و بنابراین هیچیک از افسران وقت ندارند که

علیه رهبریت جدید حرف زده و با توطئه چینی کنند. دلیل دیگر این است که تعطیلات حاضر درست قبل

از ماه رمضان قرار گرفته. که در این ماه کشور در آرامش قابل ملاحظه ای فرو می رود تا صدام بتواند کنترل

خود را بر قدرت تحکیم بخشد.

5 در حقیقت، آمادگی انتقال قدرت صلحجویانه در رژیم بعثی و با در نظر گرفتن این حقیقت که این

اولین فرد نظامی است که از زمان انقلاب 1337 قدرت را به دست می گیرد، ناظران چنین نتیجه گرفته اند

که صدام با احتیاط بسیار ریاست جمهور و ریاست شورای فرماندهی انقلابی را بدست خواهد گرفت.

ابراهیم را به سمت معاونت خود برخواهد گزید و موقعیت مناسبی نیز برای مرد شماره سه (و رقیب مهم

برای بدست گرفتن قدرت) یعنی طه یاسین رمضان خواهد یافت. لیکن صدام که هنوز 24 ساعت از به

قدرت رسیدنش نمی گذشت تصمیم گرفت در نظام پیشین دولت خانه تکانی نماید، چون شوراهای

«پیگیری» به سرپرستی مقامات عالیرتبه حزب بعث بر وزارتخانه های مختلف دولت نظارت می کردند.

6 علائم و شواهد اولیه حاکی از آن است که صدام و کابینه محل تمرکز مسئولیت های عظیمی خواهند

شد، لیکن سازمانهای وزارتخانه های متعدد تغییر خواهند یافت. تا روش تحت سلطه کمیته ای از میان

برود. به طور مثال مسئولیت فروش های نفتی ظاهرا از سازمان دولتی مسئول محصولات نفتی (تابع کمیته

«پیگیری» عالی تر) گرفته خواهد شد و به وزارت نفت سپرده خواهد شد. عدنان حسین وزیر برنامه ریزی

پیشین که به عنوان سرپرست کمیته عالی پیگیری و بازوی راست اقتصادی صدام حسین عمل می کرد و

همچنین بر دیگر وزارتخانه های اقتصادی نظارت داشت. در حال حاضر سرپرستی دیوان ریاست

جمهوری را نیز به عهده خواهد گرفت. طه ابراهیم عبداله وزیر برنامه ریزی جدید و رئیس پیشین دانشگاه

بغداد از اهرم سیاسی عدنان حسین برخوردار نخواهد بود. و همین امر نیز موازنه وزارتخانه های بخش

اقتصادی را اعاده خواهد کرد.

7 علاوه بر این، وزارت جدید التأسیس دولت محلی به سرپرستی عضو شورای فرماندهی انقلابی

عبدالفتاح محمدامین، رئیس دفتر مرکزی روستائیان، مسئول اجرای برنامه های متعدد انتخابات محلی

تحت بررسی دفتر حزبی در ماههای اخیر خواهد بود. (این وزارتخانه مسئولیت های وزیر پیشین عزت

ابراهیم را به عهده خواهد گرفت، به این ترتیب نقش جانشین وی نیز کاهش یافته است.) شنیده ایم که

مناطق دیگر عراق شوراهای محلی بوجود آورده اند (ولی اختیارات آنها محدود است) که یکی از این

مناطق منطقه کردنشین است و در صورتی که صدام بخواهد در این مسیر حرکت نماید. وزارت دولت

محلی به صورت مهمترین پست کابینه در خواهد آمد. ناظران منتظر صدور فرمان شورای فرماندهی

انقلابی هستند تا تصمیم مربوط به پیدایش وزارت دولت محلی اجرا شود تا بتوانند نقش آتی آنرا مورد

ارزیابی قرار دهند.

8 مدتی خواهد گذشت قبل از آنکه مسئولیت های هریک از شش معاون نخست وزیر مشخص شود.

اما خطوط کل وظایف آنها از هم اکنون مشخص شده است. (شماره های نامفهوم م)

رابطه، در حالی که وی با اختیارات جدید خود آشنا می شود، اما بسیاری از وظایف معاونین

نخست وزیر در نظام جدید کابینه ای نیز تغییری نکرده است. معاون اول نخست وزیر (و رقیب مهم) رمضان

از موارد استثنایی می باشد. گرچه رمضان هنوز هم کنترل ارتش خلق را در اختیار دارد، ولی

مسئولیت های وی در زمینه وزارت مسکن و بازسازی از بین رفته و بنا به گزارش تلاشهای خود را در امور

خارجی متمرکز خواهد ساخت (در واقع، رمضان با معاون رئیس جمهور کوبا رودریگز در تاریخ 27 تیر

ماه ملاقات کرده است). اگر انتصاب وی به وزارت امورخارجه صحت داشته باشد، بعضی از ناظران

پیش بینی می کنند که صدام حیله گر راه را برای سقوط وی هموار کرده است. روابط خارجی یکی از موارد

تحت کنترل شدید ریاست جمهوری است. بنابراین رمضان از استقلال عمل چندانی برخوردار نخواهد

بود. علاوه براین بسیاری رفتار نامساعد رمضان را در طرابلس مبنی بر نپذیرفتن اجلاس جبهه پایداری

در آذرماه 1356 را به یاد دارند. که در آنجا با تاکتیک های نادرست خود ابتدا رهبران عرب را ناراحت و

عصبانی کرد و پس از افشای جزئیات جلسات سرّی در تلویزیون آنها را متوحش ساخت.

احتمالاً صدام منتظر بروز واقعه ای مشابه در آینده است تا بتواند راه را برای سقوط رمضان هموار نماید.

9 شواهد موجود نشان می دهد که نعیم حداد، علاوه بر وظایف خود در سرپرستی جبهه ملی خلقی و

وطنی و دفتر فلسطینی و نبرد مسلحانه فرماندهی ملی بعث، مهم ترین ناظر امور جوانان عراق خواهد شد.

نسل جدید همیشه مورد توجه رئیس جمهور بوده است (وی از اردوی دانشجویی «بیت المقدس از آن

ماست» در نزدیکی بغداد در هفته گذشته پنج بار دیدن کرده است، حتی صبح روز استعفای رئیس جمهور

بکر نیز دو ساعت پر جنجال را در آنجا گذرانیده بود).

10 بنا به گزارش، طارق عزیز باز هم فرد همه کاره ایدئولوژیک خواهد بود، ولی پست معاونت

نخست وزیری وی را از انعطاف پذیری بیشتری در برابر همتای سوری خود یعنی عبدالحلیم خدام در

مذاکرات وحدت آتی برخوردار نمود. اسب جنگی قدیمی یعنی سعدون قیدان تنها معاون نخست وزیری