نقشه 7: نقشه سياسى استانهاى مركزى درروزگار خلافت امام على عليه السلام
امام على عليه السلام پس از جنگ جمل، مركز خلافت را تغيير داد و از مدينه به كوفه منتقل كرد. منطقه مركزى خلافت اسلامى، در بر دارنده سرزمينهاى تاريخىاى است كه حوادثى ويژه در آنها رقم خورده است. اين منطقه، ميان رودخانههاى دجله و فرات قرار گرفته و بسيار سرسبز است. از اين منطقه، با عنوان «سواد» يا «سواد كوفه» ياد شده است.
منطقه تاريخى بابِل، شهر كهن مدائن، منطقه حَروراء در نزديكى كوفه (مركز اجتماع خوارج) و منطقه نهروان (محل نبرد امام عليه السلام با خوارج)، از مكانهاى تاريخى موجود در منطقه مركزى خلافت اند.
...
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
بخش سوم: حادثه كربلا
نقشه 1: نقشه تقريبى كوفه هنگام قيام امامحسين عليه السلام
شهر كوفه در سال هفدهم هجرى و بر اساس مهندسى ويژهاى شكل گرفت، تا هم كانونى باشد براى مهاجران و هم پايگاهى براى پشتيبانى نظامى مناطق وسيعى كه در فراسوى آن، فتح شده بود.
در قرون اخير، توجّه مستشرقانى مانند:
ولهاوزن(Wellhausen) و لامنس(Lammence) به نقشه كوفه جلب گرديد؛ ولى اوّلين فردى كه به ترسيم نقشه دست زد، مستشرق و باستانشناس معروف فرانسوى، لويى ماسينيون(Louis Massignon) (1883- 1962 م) بود. وى كتابى به نامdu plan de Kufa Explication منتشر ساخت، كه ترجمه فارسى آن،جغرافياى تاريخى كوفهناميده مىشود.
بعدها مورّخى تونسى به نام هِشام جَعيط، در تأليف مفصّلى به نامNaissance de La Ville Islamique Al /-KUFA : به تصحيح و تكميل كار ماسينيون پرداخت. اين كتاب، با نام:كوفه، پيدايش شهر اسلامى، به فارسى ترجمه شده است. نقشه شهر كوفه دردانشنامه امام حسين عليه السلامبرگرفته از اين كتاب است؛ ولى بر اساس آخرين مطالعات تاريخى و جغرافياى تاريخى، نقاطى مانند:
خانه امام على عليه السلام، منازل كسانى چون:
مختار، هانى، طوعه، و خط سيرها و ... به نقشه افزوده گرديد.
گفتنى است كه كار ماسينيون و هشام جعيط و ادامه آن در نقشهدانشنامه امام حسين عليه السلامتقريبى است و آنها را بايد پايهاى براى كارهاى كاملتر دانست.
...
نقشه 2: خطّ سير كاروان حسينى در منطقه مكّهمكرّمه
امام حسين عليه السلام پس از آن كه براى بيعت با يزيد تحت فشار قرار گرفت، در 28 رجب سال شصت هجرى، از مدينه خارج و در سوم شعبان، به مكّه وارد گرديد.
محل اقامت ايشان در مكّه، خانه عبّاس بن عبد المطلب واقع در شعب ابى طالب بود.
ايشان تا هشتم ذى حجّه در مكّه توقّف نمود و پس از دريافت نامه مسلم بن عقيل عليه السلام از كوفه و نيز احساس خطر جدّى از ناحيه كارگزاران نظام حاكم در مراسم حج، در هشتم ذى حجّه، مكّه را به قصد كوفه ترك كرد.
گفتنى است كه امام عليه السلام در آغاز حركت، به جاى آن كه از مكّه به سوى شمال شرق و منزل صفاح (نخستينمنزل مسير مكّه به كوفه) برود، به سمت تنعيم در شمال غرب و در مسير مدينه، حركت كرد و بدين سان، حدود نُه كيلومتر، راه خود را دور نمود. احتمالًا اين اقدام، ترفندى بر ضدّ تعقيب مأموران حكومت بود كه قصد ممانعت از حركت ايشان به سوى كوفه را داشتند.
...