استحباب نمايد يا بالعكس تكليف چيست؟
ج: اشكال ندارد.
مسائل خروج معتكف از مسجد (بطلان اعتكاف)
س 52: آيا روحانى كه معتكف شده است، مىتواند براى امامت جماعت به مسجد ديگر و يا منبر در محل ديگر برود و به محل اعتكاف برگردد؟
ج: خروج معتكف براى اين امور كه معمولًا صورت اعتكاف بهم مىخورد، جايز نيست؛ ولى در خصوص نماز جمعه به مقدار لازم براى امام يا مأموم اشكال ندارد.
س 53: آيا كارمندان و معلّمين مىتوانند معتكف شوند و سر كلاس و محل كار رفته و سپس به مسجد برگردند؟
ج: معتكف بايد در مسجد بماند و خروج او براى كارهاى ضرورى مثل تطهير و امثال اينها مانعى ندارد، ولى براى كار و شغل نبايد خارج شود.
س 54: معتكف در روز سوّم اعتكاف براى غسل مستحبّى از مسجد خارج مىشود، آيا اعتكاف باطل مىشود يا خير؟ بر فرض بطلان، تنها قضا لازم است يا كفّاره هم لازم مىباشد؟
ج: اعتكاف باطل نمىشود.
س 55: آيا شخص معتكف مىتواند براى شركت در نماز جمعه از مسجد محل اعتكاف خارج شود؟
ج: ظاهراً مورد سؤال، از مواردى است كه مىتوان خارج شد؛ ولى بايد حد اقل زمان لازم را رعايت كند و در رفت و آمد به احتياط مستحب زير سايه نرود.
س 56: آيا معتكف مىتواند از مسجد خارج شود و خريد كند؟ آيا بين جنس ضرورى و غير ضرورى فرقى هست؟
ج: خروج از مسجد فى نفسه حرام نيست؛ بلكه بيرون نرفتن شرط صحّت اعتكاف است كه اگر بدون ضرورت خارج شوند- هر چند مدّتى كم باشد- موجب بطلان اعتكاف مىشود؛ و در صورت ضرورت، اگر طولانى نشود مانعى ندارد، و خريدوفروش در حال ضرورت اشكال ندارد.
س 57: اگر فرض سابق بدون اشكال است، آيا كسى كه براى خريد جنس خود به بيرون مسجد مىرود، مىتواند براى يكى از معتكفين هم خريد كند؟
ج: در مقام ضرورت و عدم امكان توكيل مانعى ندارد.
س 58: آيا شستن لباس به عمد يا غير عمد در بيرون از مسجد باعث بطلان اعتكاف مىشود؟ آيا كار حرام انجام داده است؟
ج: ملاك ماندن در بيرون از مسجد است، نه لباس شستن؛ و اگر بيرون رفت، احكام بيرون رفتن از مسجد را دارد.
س 59: بيشترين حدّى كه معتكف براى كار ضرورى مىتواند در بيرون از مسجد باشد و در اعتكاف او خللى وارد نشود، چند ساعت مىباشد؟
ج: عرفى است؛ و مقدارى كه عرفاً صدق اعتكاف نكند، مبطل است حتّى اگر ضرورت باشد.
س 60: معتكفى كه در ايّام اعتكاف كلاس يا امتحانى دارد كه اگر در آن شركت نكند يك ترم عقب مىافتد، آيا اين مسأله براى خروج از مسجد ضرورت محسوب مىشود؟
ج: خير، از ابتدا نبايد معتكف شود.
س 61: آيا معتكف هنگام اذان مغرب روز سوّم حتماً بايد در مسجد باشد؟
ج: معتكف بايد تا مغرب در مسجد بماند.
س 62: معتكفى كه يك ساعت قبل از اذان مغرب برايش كار ضرورى پيش مىآيد و بايد از مسجد خارج شود، اگر در هنگام اذان مغرب روز سوّم در مسجد نباشد، آيا اعتكاف او صحيح است؟
ج: اگر مجوّز خروج داشته باشد، مانعى ندارد.
س 63: معتكفى كه يك ساعت قبل از اذان مغرب برايش كار ضرورى پيش مىآيد و حدود 5 يا 10 دقيقه قبل از اذان روز سوّم كار او تمام شود، آيا بايد خود را به مسجد برساند؟
ج: بلى.
س 64: آيا مىتوان براى غسل مستحبّى (حتى در روز سوّم اعتكاف مثلًا براى غسل روز 15 رجب) از مسجد خارج شد؟
ج: بلى، اشكال ندارد.
س 65: كسى كه در روز سوّم از مسجد خارج شود و عمداً مدتى را از مسجد بيرون بماند، آيا قضا يا كفّاره بر عهده اوست؟ حكم اعتكافش چيست؟
ج: بلى، اگر بدون عذر موجّه خارج شود، بايد آن را قضا كند؛ ولى كفّاره واجب نيست.
س 66: كسى كه در روز سوّم از مسجد خارج شود و غير
عمد مدّتى را از مسجد بيرون بماند، آيا قضا و كفّاره بر عهده اوست؟ حكم اعتكافش چيست؟
ج: اگر به مقدارى باشد كه صورت اعتكاف بهم بخورد، اعتكاف فاسد مىشود و بايد قضاى آن را بجا آورد.
س 67: آيا خيس كردن لباس يا دوش گرفتن در بيرون از مسجد بر اثر گرما يا عرق كردن، ضرورت محسوب مىشود؟
ج: خير، مگر اين كه موقعيّت حادّى باشد كه بدون آن احتمال خطر جانى يا ضرر قابل توجهى باشد.
س 68: براى وضوى مستحبّى، يا شستن ظرف، يا شستن دست و يا مسواك زدن در مسجدى كه حوض آن شلوغ است و يا اين كارها باعث كثيفى محيط مسجد مىشود، مىتوان به بيرون از مسجد رفت؟
ج: خير.
س 69: براى وضوى مستحبى، شستن ظرف، شستن دست و يا مسواك زدن در مسجدى كه حوض ندارد، مىتوان به بيرون از مسجد رفت؟
ج: خير.
س 70: كسى كه براى كار ضرورى از مسجد خارج مىشود و دو راه را براى رسيدن به مقصد خود دارد، آيا ارجحيتى بين اين دو راه وجود دارد؟
الف: مسير راه در زير سايه نيست، ولى راه طولانىتر از راه دوم است.
ب: مسير راه در زير سايه است، ولى راه كوتاهتر از راه اوّل است.
ج: مسير كوتاه تر را انتخاب كند.
س 71: كسى از مسجد بيرون مىرود، هنگام بازگشت به مسجد هرچه درب مىزند، درِ مسجد را باز نمىكنند و بيرون ماندن از مسجد، 4 ساعت طول مىكشد، آيا اعتكاف او باطل مىشود؟
ج: اگر عرفاً صورت اعتكاف بهم بخورد، اعتكاف فاسد مىشود.
س 72: توقّف در بيرون از مسجد براى سلام و احوالپرسى با معتكف يا افراد ديگر، آيا باعث بطلان اعتكاف مىشود؟
آيا كار حرام انجام داده است؟
ج: بلى، باعث بطلان مىشود.
س 73: آيا براى تجديد وضو مىتوان از مسجد خارج شد؟
ج: فقط براى وضوى مستحب جايز نيست.
س 74: كسى كه بايد براى نماز صبح تيمّم كند و دسترسى به آب ندارد، آيا مىتواند قبل از اذان صبح تيمّم كند و معتكف شود؟ و در زمانى كه دسترسى به آب پيدا كرد، از مسجد خارج شود و غسل كند؟
ج: اگر اعتكاف بر فرد واجب معيّن نباشد، جايز نيست؛ و الا مانعى ندارد.
س 75: كسى كه شب قبل از اعتكاف در مسجد حاضر شده و نياز به غسل پيدا كرده ولى به خاطر عدم امنيّت نمىتواند به خارج از مسجد براى غسل برود، آيا مىتواند تيمّم كند و معتكف شود و در زمانى كه دسترسى به آب پيدا كرد، از مسجد خارج شود و غسل كند؟ (اگر جواب مثبت است، آيا چنين كسى براى اعتكاف و روزه و نماز صبح بايد سه تيمّم جداگانه كند؟)
ج: اگر اعتكاف بر او واجب معيّن باشد، مانعى ندارد و يك تيمم كافى است؛ و الّا جايز نيست.
س 76: آيا مستحاضه (كثيره يا متوسطه) هر بار بعد از خروج ضرورى از مسجد بايد براى ورود به مسجد غسل كند؟
ج: خير؛ همين كه اغسال يوميّه را براى نمازها انجام دهد، كفايت مىكند.
س 77: آيا مستحاضه متوسطه يا كثيره براى روزه گرفتن و نماز صبح بايد جداگانه غسل كند؟
ج: همان غسلهاى واجب كفايت مىكند، ولى بنا بر احتياط واجب، بايد غسل نماز مغرب و عشاى شبى كه مىخواهد فرداى آن را روزه بگيرد، بجا آورد.
س 78: خارج شدن معتكف از مسجد به منظور تلفن زدن به خانواده و احوالپرسى چه صورت دارد؟
ج: اگر ضرورت دارد و طول نكشد، مانعى ندارد؛ اما اگر ضرورت ندارد، يا به قدرى طول بكشد كه صورت اعتكاف بهم بخورد، نبايد خارج شود.
س 79: آيا مىتوان اعتكاف را بهم زد و در اثنا از مسجد خارج شد؟
ج: اگر واجب باشد يا روز دوّم تا مغرب اعتكاف كرده