س 58: آيا شستن لباس به عمد يا غير عمد در بيرون از مسجد باعث بطلان اعتكاف مىشود؟ آيا كار حرام انجام داده است؟
ج: ملاك ماندن در بيرون از مسجد است، نه لباس شستن؛ و اگر بيرون رفت، احكام بيرون رفتن از مسجد را دارد.
س 59: بيشترين حدّى كه معتكف براى كار ضرورى مىتواند در بيرون از مسجد باشد و در اعتكاف او خللى وارد نشود، چند ساعت مىباشد؟
ج: عرفى است؛ و مقدارى كه عرفاً صدق اعتكاف نكند، مبطل است حتّى اگر ضرورت باشد.
س 60: معتكفى كه در ايّام اعتكاف كلاس يا امتحانى دارد كه اگر در آن شركت نكند يك ترم عقب مىافتد، آيا اين مسأله براى خروج از مسجد ضرورت محسوب مىشود؟
ج: خير، از ابتدا نبايد معتكف شود.
س 61: آيا معتكف هنگام اذان مغرب روز سوّم حتماً بايد در مسجد باشد؟
ج: معتكف بايد تا مغرب در مسجد بماند.
س 62: معتكفى كه يك ساعت قبل از اذان مغرب برايش كار ضرورى پيش مىآيد و بايد از مسجد خارج شود، اگر در هنگام اذان مغرب روز سوّم در مسجد نباشد، آيا اعتكاف او صحيح است؟
ج: اگر مجوّز خروج داشته باشد، مانعى ندارد.
س 63: معتكفى كه يك ساعت قبل از اذان مغرب برايش كار ضرورى پيش مىآيد و حدود 5 يا 10 دقيقه قبل از اذان روز سوّم كار او تمام شود، آيا بايد خود را به مسجد برساند؟
ج: بلى.
س 64: آيا مىتوان براى غسل مستحبّى (حتى در روز سوّم اعتكاف مثلًا براى غسل روز 15 رجب) از مسجد خارج شد؟
ج: بلى، اشكال ندارد.
س 65: كسى كه در روز سوّم از مسجد خارج شود و عمداً مدتى را از مسجد بيرون بماند، آيا قضا يا كفّاره بر عهده اوست؟ حكم اعتكافش چيست؟
ج: بلى، اگر بدون عذر موجّه خارج شود، بايد آن را قضا كند؛ ولى كفّاره واجب نيست.
س 66: كسى كه در روز سوّم از مسجد خارج شود و غير
عمد مدّتى را از مسجد بيرون بماند، آيا قضا و كفّاره بر عهده اوست؟ حكم اعتكافش چيست؟
ج: اگر به مقدارى باشد كه صورت اعتكاف بهم بخورد، اعتكاف فاسد مىشود و بايد قضاى آن را بجا آورد.
س 67: آيا خيس كردن لباس يا دوش گرفتن در بيرون از مسجد بر اثر گرما يا عرق كردن، ضرورت محسوب مىشود؟
ج: خير، مگر اين كه موقعيّت حادّى باشد كه بدون آن احتمال خطر جانى يا ضرر قابل توجهى باشد.
س 68: براى وضوى مستحبّى، يا شستن ظرف، يا شستن دست و يا مسواك زدن در مسجدى كه حوض آن شلوغ است و يا اين كارها باعث كثيفى محيط مسجد مىشود، مىتوان به بيرون از مسجد رفت؟
ج: خير.
س 69: براى وضوى مستحبى، شستن ظرف، شستن دست و يا مسواك زدن در مسجدى كه حوض ندارد، مىتوان به بيرون از مسجد رفت؟
ج: خير.
س 70: كسى كه براى كار ضرورى از مسجد خارج مىشود و دو راه را براى رسيدن به مقصد خود دارد، آيا ارجحيتى بين اين دو راه وجود دارد؟
الف: مسير راه در زير سايه نيست، ولى راه طولانىتر از راه دوم است.
ب: مسير راه در زير سايه است، ولى راه كوتاهتر از راه اوّل است.
ج: مسير كوتاه تر را انتخاب كند.
س 71: كسى از مسجد بيرون مىرود، هنگام بازگشت به مسجد هرچه درب مىزند، درِ مسجد را باز نمىكنند و بيرون ماندن از مسجد، 4 ساعت طول مىكشد، آيا اعتكاف او باطل مىشود؟
ج: اگر عرفاً صورت اعتكاف بهم بخورد، اعتكاف فاسد مىشود.
س 72: توقّف در بيرون از مسجد براى سلام و احوالپرسى با معتكف يا افراد ديگر، آيا باعث بطلان اعتكاف مىشود؟
آيا كار حرام انجام داده است؟
ج: بلى، باعث بطلان مىشود.
س 73: آيا براى تجديد وضو مىتوان از مسجد خارج شد؟
ج: فقط براى وضوى مستحب جايز نيست.
س 74: كسى كه بايد براى نماز صبح تيمّم كند و دسترسى به آب ندارد، آيا مىتواند قبل از اذان صبح تيمّم كند و معتكف شود؟ و در زمانى كه دسترسى به آب پيدا كرد، از مسجد خارج شود و غسل كند؟
ج: اگر اعتكاف بر فرد واجب معيّن نباشد، جايز نيست؛ و الا مانعى ندارد.
س 75: كسى كه شب قبل از اعتكاف در مسجد حاضر شده و نياز به غسل پيدا كرده ولى به خاطر عدم امنيّت نمىتواند به خارج از مسجد براى غسل برود، آيا مىتواند تيمّم كند و معتكف شود و در زمانى كه دسترسى به آب پيدا كرد، از مسجد خارج شود و غسل كند؟ (اگر جواب مثبت است، آيا چنين كسى براى اعتكاف و روزه و نماز صبح بايد سه تيمّم جداگانه كند؟)
ج: اگر اعتكاف بر او واجب معيّن باشد، مانعى ندارد و يك تيمم كافى است؛ و الّا جايز نيست.
س 76: آيا مستحاضه (كثيره يا متوسطه) هر بار بعد از خروج ضرورى از مسجد بايد براى ورود به مسجد غسل كند؟
ج: خير؛ همين كه اغسال يوميّه را براى نمازها انجام دهد، كفايت مىكند.
س 77: آيا مستحاضه متوسطه يا كثيره براى روزه گرفتن و نماز صبح بايد جداگانه غسل كند؟
ج: همان غسلهاى واجب كفايت مىكند، ولى بنا بر احتياط واجب، بايد غسل نماز مغرب و عشاى شبى كه مىخواهد فرداى آن را روزه بگيرد، بجا آورد.
س 78: خارج شدن معتكف از مسجد به منظور تلفن زدن به خانواده و احوالپرسى چه صورت دارد؟
ج: اگر ضرورت دارد و طول نكشد، مانعى ندارد؛ اما اگر ضرورت ندارد، يا به قدرى طول بكشد كه صورت اعتكاف بهم بخورد، نبايد خارج شود.
س 79: آيا مىتوان اعتكاف را بهم زد و در اثنا از مسجد خارج شد؟
ج: اگر واجب باشد يا روز دوّم تا مغرب اعتكاف كرده
است، نمىتواند آن را بهم بزند و اتمام واجب است. و الّا مانعى ندارد.
مسائل محرّمات حال اعتكاف
س 80: آيا شانه زدن و ناخن گرفتن در حال اعتكاف كراهت دارد؟
ج: اگر بدانند شانه زدن موجب ريختن مو مىشود احتياط مستحب است كه شانه نزنند؛ همچنين احتياط مستحب آن است كه در حال اعتكاف ناخن نگيرند.
س 81: آيا محرّمات اعتكاف باعث بطلان اعتكاف مىشود؟
ج: جماع و كارهايى كه روزه را باطل مىكند، اعتكاف را باطل مىكند؛ و ساير محرّمات بنا بر احتياط مبطل است و احتياط آن است كه اعتكاف را تمام كنند، و اگر واجب بوده، آن را مجدداً انجام دهند.
س 82: اظهار فضل بدون مجادله براى شوخى، آيا باعث بطلان اعتكاف مىشود؟ آيا كار حرام انجام داده است؟
ج: خير؛ حرام نيست، بلكه مكروه است.
س 83: آيا كسى كه نمىدانسته مثلًا فلان كار باعث بطلان اعتكاف مىشود و آن كار را انجام دهد، اعتكاف او باطل مىشود؟
ج: بلى، باطل مىشود.
س 84: كسى كه نمىدانسته مثلًا فلان كار در اعتكاف حرام است و آن كار را انجام دهد، آيا كار حرام انجام داده است؟
ج: اگر نمىدانسته، عقاب ندارد.
س 85: آيا استفاده از كِرِم، پماد يا صابون بودار براى معتكفى كه حسّ بويايى ندارد، اشكال دارد؟
ج: اشكالى ندارد.
س 86: اگر بوى عطرى كه ديگران استعمال كردهاند به مشام معتكف برسد، آيا بايد از رسيدن بو به بينى، جلوگيرى كند؟
ج: بلى.
س 87: اگر معتكفى در فرض سابق از رسيدن بو به بينى جلوگيرى نكرده و طبيعتاً از آن بو لذّت برده است، آيا اعتكاف او باطل است؟ آيا كار حرامى انجام داده است؟
ج: اگر بو نكرده، اعتكاف او باطل نيست؛ ولى اينكه جلوگيرى نكرده، كار حرامى مرتكب شده و بايد توبه كند.