او مردی خلیق و مهربان بود و از جمله کسانی بود که عملاً درس دین و اخلاق به مردم می آموخت و مستحبّی از مستحبّات را ترک نمی کرد و مکروهات را عملاً جزو محرمات دانست قول و فعلش مطابق اوامر خداوند و همیشه به ذکر حضرت حقّ مشغول بود. الحق فرشته ای بود در لباس آدمی.
او در 8 صفر سال 1372ق در منزل مسکونی خود جنب امامزاده باقر در محلّه خواجو وفات یافته و در تخت فولاد [در جنوب غربی تکیه ملک و مجاور تکیه شهداء] اصفهان مدفون گردید.
کتب و رسایل عدیده ای نوشته بود که از آن جمله است:
1. «تریاق اعظم» 2. «رساله در تقوی»3. «رساله در ولایت»4. «مجموعه اشعار» که همگی در کتابی به عنوان «ولایه المتقین» [با مقدمه مرحوم حاج سیّد اسماعیل هاشمی، به اهتمام فرزند برومند صاحب عنوان آقای سیّد صادق طباطبائی به طبع رسیده است.
مرحوم ابرقوئی بنا به اقتضای حال گاهی شعر می سروده و در آنها «عابد» یا «عابدین» تخلّص می نموده است.]
این شعر از اوست:
جز صبر از هجوم بلا نیست چاره ای غیر از رضا به سرّ قضا نیست چاره ای
خواهی اگر نجات ز امواج حادثات جز التجا به آن عبا نیست چاره ای[1]
زین العابدین طبیب اصفهانی
زین العابدین طبیب اصفهانی، از اطبّاء و شعراء اصفهان در قرن سیزدهم هجری. در
[1]ولایه المتقین، مقدمه؛ مختصری از تاریخچه محلّه خواجو، صص 80 و 81؛ دانشمندان و بزرگان اصفهان، ج2، صص 658 و 659؛ تاریخ علمی و اجتماعی اصفهان، ج2، صص 319 و 320؛ سیری در تاریخ تخت فولاد، ص163.
اصفهان به طبابت مشغول بوده و احمد بیگ اختر از دوستان صمیمی اوست که او را در حُسن اخلاق بی نظیر دانسته و او را مردی وارسته و در کمال استغنا وصف می کند. غزل را نیکو می سروده و «طبیب» تخلّص می کرده است.
از اوست:
می توان یافت ز سوز سخنم کآتش عشق بتان سوخت تنم[1]
میرزا زین العابدین طبیب اصفهانی*
میرزا زین العابدین طبیب اصفهانی، از اطبّاء حاذق قرن سیزدهم هجری است. در کرمانشاه ساکن بود.
آقا احمد کرمانشاهی در کتاب «مرآه الاحوال» در ذکر مشاهیر کرمانشاه می نویسد:
«عالی جناب مقدس القاب سلاله الاطیاب جالینوس الزّمان میرزا زین العابدین طبیب اصفهانی. وی در لوای برتری از اکثر اطبّاء بلندمرتبه برافراشته است و صبیه مرضیه اش در حباله نور چشمی آقا محمّد اسماعیل است».[2]
زین العابدین نشاط اصفهانی
میرزا زین العابدین اصفهانی متخلّص به «نشاط» [از شعرای قرن دوازدهم هجری].
[در اصفهان ساکن بوده و لطفعلی بیگ آذر بیگدلی او را ملاقات کرده و می نویسد علاوه بر طبع شعر، خط را خوش می نوشته است] «نشاط» در سال 1172ق در شیراز وفات یافت. از اوست:
همعنان با غیر و از ما گرم استغنا گذشت نگذرد پیش خدا این ظلم اگر بر ما گذشت[3]
[1]تذکره اختر، ج1، صص 136 و 137؛ تذکره مجمع الفصحاء، ج5، ص721؛ دانشمندان و بزرگان اصفهان، ج2، ص749؛ تذکره حدیقه الشّعراء، ج2، ص1105؛ تذکره انجمن خاقان، ص564.
[2]مرآه الاحوال، ج1، ص186.
[3]تذکره آتشکده، (نیمه دوم)، ص657؛ لغت نامه دهخدا: ذیل «نشاط»، صص 497 و 498؛ دانشمندان و بزرگان اصفهان، ج2، ص976.
زین العابدین نقاش اصفهانی*
زین العابدین نقاش اصفهانی، از هنرمندان خوش قریحه عصر قاجاریه است. معاصر ناصرالّدین شاه بوده و در نقاشی و تزیین جلد کتابها و قلمدان ها مهارت وافی داشته است. او قاب آینه های زیبایی با شکل گل و مرغ و گل زنبق پدیده آورده است.[1]
از نمونه آثار هنرمندانه او: نقاشی و تزیین جلد «صحیفه سجادیّه» و تذهیب و تزیین و نقاشی های زیبا در صفحات داخلی آن است، که آن را در سال 1259ق به پایان رسانیده است.[2]
اعلام اصفهان
[1]هنر قلمدان، ص156.
[2]فهرست کتابخانه سلطنتی (سابق)، ص716.
«ژ»
اشاره
ژولیده اصفهانی
ژولیده اصفهانی، از شعرای قرن سیزدهم هجری. در شیراز به تحصیل دروس مقدماتی مشغول بوده و از راه تعلیم اطفال اعیان آنجا امرار معاش می نمود. از اوست:
در عالم اگر آب حیات و ظلمات است زلفت ظلمات است و لبت آب حیات است[1]
[1]تذکره حدیقه الشعراء، ج1، ص714.
اعلام اصفهان
«س»
اشاره