است بيايد و پس از سرخى سفيد شود و از آنجا بدو تخم ريزد و آنها بپديد شدن منى كمك كنند بوسيله گرى كردن خونى كه در اين رگها نفوذ دارند- پايان-.
و گفتهاند: از دو تخم دو ظرف گنگ مانند از جنس دو تخم روئيدهاند كه بطرف زهار برايند و آويزگاه دو تخم و يك ورى بدهانه مثانه فروتر از مجراى بول فرو شوند و پيوندند بدان مجرى كه در بيخ آلت مرديست، و اين دو را ظرف منى خوانند، و در مردها درازتر و پهنترند از آنها در زنها.
در آلت مردى سه سوراخ است يكى براى منى و دوم براى بول و سوم براى ودى چنانچه شيخ در قانون گفته است، و مؤلف ترويح الارواح گفته: در آلت مردى دو سوراخ است: يكى از بول و ودى و ديگرى از منى، سخن آنها در اين باره بسيار است، بهمين بس كرديم تا باندازهاى ببرخى اصطلاحات آنها آگاه شوى و در فهميدن آنچه گذشت و آنچه از آيات و اخبار بيايند بكار برى، و خدا ميداند حقائق امور را.
پايان جزء 4 مجلد 14- كتاب السماء و العالم- از بحار الانوار كه جزء 60 طبع تازه است و ما آن را با نسخه مصحح فاضل خبير شيخ محمد تقى يزدى برابر كرديم با آنچه پاورقى و ريزهكارى داشت و اللَّه ولى التوفيق.
پايان شرح و ترجمه اين جزء 15 ماه تير 1351 خورشيدى برابر 24 جمادى الاولى سال 1393 هجرى قمرى- شهر رى-محمد باقر- كمرهاى.
فهرست جلد چهارم آسمان و جهان ترجمه السماء و العالم
باب بيست و نهم: بادها، سبب آنها، نوع آنها 2
باب سىام آب انواع آن درياها و غرائب آنها و آنچه در آنها نابود شود سبب شد و جزر و نهرهاى خوب و بد 19
باب سى و يكم زمين و چگونگى آن و آنچه خدا در آن براى مردم آماده كرده و كليات احوال عناصر و آنچه فروتر زمين است 42
باب سى و دوم در بخش زمين به اقاليم و ذكر كوه قاف و كوههاى ديگر و چطور آفريده شدند و سبب زمين لرزه 84
باب سى و سوم در حرمت خوردن خاك و آنچه از آن حلال شده 128
باب سى و چهارم در معادن و احوال جمادات و طبايع و تأثيرات آنها و انقلابات جواهر و برخى نوادر 140
باب سى و پنجم نوادر آفريدهها 171
باب سى و ششم شهرهاى ستوده و نكوهيده و غرائب آنها 173
باب سى و هفتم مسائل عبد الله بن سلام يهودي از رسول خدا6210
ابواب آدمى، روح، بدن، اجزاء بدن، قواى روح و تن، احوال روح و تن
باب سى و هشتم چرا بآدمى انسان گويند و بزن مرأه و به زنان نساء 242
باب سى و نهم فضل آدمى برترى او بر فرشته و برخى كليات احوال او 246
باب چهلم باب ديگر در تفضيل بشربر ملائكه 283
باب چهل و يكم آغاز آفرينش آدمى در رحم تا پايان احوالش 290