و سرش در آسمان و در بالايش حلقهايست، بمن گفتند از اين ستون بالا رو گفتم نتوانم، خدمتكارى آمد و جامههايم را در پسم جمع كرد و بالا رفتم تا آن حلقه را گرفتم و بمن گفتند بچسب بيدار شدم و آن را در دست داشتم و اين خواب را به پيغمبر6گفتم، فرمود آن بستان اسلام است و آن عمود تيره اسلام است و آن حلقه عروة الوثقى و تو بمسلمانى بميرى، و آن مرد عبد اللَّه بن سلام بود.
در شرح السنة گفته: هر كه در خواب بيند بآسمان برآمده و درآمده شرف و نام و شهادت دارد و اگر خود را در آن بيند و نداند كى برآمده است شرفى است شتابان و شهادتى در آينده، خورشيد پادشاهى بزرگ است، هر كه در آن دگرگونى و گرفتگى بيند غمى يا بيمارى بشاه رسد، ماه در تعبير وزير شاه است و زهره زن شاه، عطارد نويسنده شاه، مريخ رئيس ستادش، زحل زندانبانش، مشترى خزانهدارش، اختران بزرگ ديگر اشراف مردم باشند، و ماه بوزير تعبير شود كه در آسمانش بخواب ديد و اگرش نزد خود بخواب بيند يا در دامنش و يا خانهاش همسرى زيبا باشد.
و خورشيد در تعبير خواب يوسف پدرش بود و ماه مادرش يا خالهاش، و 11 اختر برادرانش چنانچه خدا فرمود «و برآورد پدر و مادرش را بر تخت تا آخر آيه 100- يوسف» خواب را در كودكى ديد و 40 سال بعد تعبير شد و گفتند 80 سال و روايت است كه ابن سيرين در خواب ديد كه جوزا نزد ثريا رفته و وصلت كرد و گفت: حسن بميرد و من پس از او بميرم و او از من شريفتر است.
مردى بابن سيرين گفت در خواب ديدم ميان آسمان و زمين ميپرم، گفت:
مردى پرآرزوئى، گفتند هر كه در خواب بيند قيامت در جايى برپا شده، عدالت در آنجا برپا شود اگر ستمكشيده باشند يارى شوند و اگر ستمگر انتقام كشند كه عدالت اينست و روز قيامت روز فضل است و عدل خدا فرمود «و نهيم ترازوى عدالت را روز قيامت، 47- الأنبياء».
هر كه خواب بيند بهشت رفته مژده بهشت باشد، و اگر از ميوهاش خورده و بر گرفته خيرى در دين و دنيا و علم سودمندى باو رسد، و اگر از آن در خواب بديگرى داده ديگرى از دانشش بهره برد: دوزخ رفتن بيم گناهكار است تا توبه كند، و اگر بيند كه از خوراك و نوشابهاش خورد كار خلاف كند يا علمى يابد كه وبال باشد، غسل و وضوء با آب سرد توبه و درمان درد، بيرون شدن از زندان و پرداخت وام و امان از خوف جز اينكه غسل اقوى است از وضوء خدا بايوب فرمود «اين غسلگاهى است خنك و نوشابهايست، 46- ص» چون غسل كرد از همه بديها بدرآمد.
غسل و وضوء بآب گرم اندوه است و بيمارى، اذان حج است براى قول خدا «و جار زن مردم را بحج، 27- الحج» و بسا كه سلطنت دينى و نيرو باشد، نماز خواندن در خواب درستى نظر است در ديندارى و سنت در صورتى كه بسوى كعبه باشد و هم امامت است و رياست ولايت اگر قبله راست و نماز را تمام كند، ركوع در خواب توبه است كه خدا فرموده: «و خم شد در ركوع و توبه كرد، 24- ص» و سجود تقرب بخداست كه خدا فرموده: «سجده كن و نزديك شو، 20- علق».
و اگر در خواب نماز خوانده منحرف از قبله بمشرق يا مغرب، انحراف از سنت باشد، و اگر پشت بقبله باشد بدور انداختن اسلام است كه خدا فرموده «و بپشت انداختند آن را، 115- آل عمران» اگر قبله را نشناسد، حيرت در دين باشد هر كه در خواب بيند بالاى خانه كعبه است، دين ندارد، اگر كعبه را بيند، امام عادل است، كه هر كه قصد كعبه كند قصد امام عادل كرده، مسجد جامع سلطانست.
هر كه خواب بيند بكعبه طواف ميكند يا از اعمال حج ميكند. صلاح در دين دارد باندازه كارش، دخول حرم امن است كه خدا فرموده «هر كه در آن در آيد در امانست، 91- آل عمران» قربانى كردن، آزاد كردن بنده است، اگر
خود بنده باشد آزاد گردد و اگر اسير است رها شود و اگر ترسانست آسوده گردد يا بدهكار است وامش پرداخت شود، يا بيمار است بهبود شود يا نو حاجى گردد.
و گفته: هر كه در خواب بيند زنى شناسا يا خويش تزويج كرد پادشاه شود و اگر زن ناشناس و بيگانه باشد و عروس نام گيرد مرگ او است يا اينكه آدم كشد هر كه در خواب زنش را طلاق دهد از سلطنت عزل شود، و هر كه زن مرده گيرد بكار از دست رفته پيروز شود، هر كه با زن محرمى تزويج كند در خواب صله رحم كند، هر كه با زن زناكار درافتد بمال حرام رسد، و اگر خواببين مرد صالحى است بعلمى رسد و اگر زنى خواب بيند شوهر كرده خير بيند، اگر مردى با او زنا كند در خواب كاستى مال و پراكندگى كار او است، بخارى روايت كرده كه پيغمبر6فرمود: زن سياه موى پريشانى را در خواب ديدم كه از مدينه بجحفه نقل مكان كرد و آن را تعبير كردم كه و باء مدينه بجحفه افتاد.
معبّران گويند: مرد شناسا در خواب ديدار خود او است يا همنام و يا مانند او و ناشناس اگر جوانست دشمن است و اگر پير است ثروت است، زن عجوزه ناشناس دنيا است و اگر خوش سيما و زيبا است مال حلال است، و اگر آن زن سيماى مسلمانى ندارد مال حرام است، و اگر پريشان و زشت است، نه دين است و نه دنيا زن در خواب سنت است و كنيز خير است و كودك اندوه، و زن فاحشه دنيا است براى دنيا پرست و علم است براى نيكوكار و دانش پژوه، غرّها فرشتگانند اگر خوش چهرهاند.
مردى بابن سيرين گفت: در خواب ديدم كودكى در دامنم صيحه ميزند، گفت: از خدا بترس و تار نزن، خواب ديدن اعضاء تن: سر مرد رياست است و چهرهاش جاه و موى سپيدش وقار و موى بلند اندوه مگر از كس كه سلاح پوشيده كه زيور است، و سرتراشى در حرم يا ايام حج كفاره گناه است، و اگر بدهكار يا گرفتار است گشايش كار است، و اگر در آنها نباشد آبرو ريزى يا عزل رئيس است
و ريش بىاندازه دراز وام يا اندوه است.
حنا بستن بسر و ريش پردهپوشى است، و موى سبيل وزير بغل فزونى بديست و كاستن آن خوب است، و گوش زن يا دختر او است، و گوش و چشم دين است، و آواز شهرت ميان مردم در كارى كه كرده و باو بندند، و چشم دين است و اگر در خواب بيند كور است از اسلام گمراه شود، و اگر بيند يك چشم است نيم دينش برود يا گناه بزرگى كند، چشم درد، بدعتى در دين گزارد، مژگان، حفظ دين كند، و هم سرمهكشيدن.
پيشانى و بينى، جاه باشند، دهان، گشايش و پايان كار، دل، سرپرستى، زبان، تبليغ كردن و حجت بر طرف آوردن، بريدن زبان، از دست دادن حجت در نزاع و بسا كه زبان، نامآورشدن باشد كه خدا فرموده «و بنه برايم زبان راست در آيندگان، 84- الشعراء» زبان بريدن زن خوبست و نشانه عفت.
دندانها، خانوادهاند و خويشان، دندان پيشين، نزديكتر خويش، و دورترها دورتر خويش، دندان بالا، مردان خويش و دندان پائين، زنان خويش و سخن در باره آنها، اگر در خواب بيند دندانهايش در كفش افتادند زنان خاندانش فزون گردند، و اگر از دستش افتادند پيش از او بميرند، گردن، امانتدارى و دينداريست لاغريش، واماندن از امانت و دين است، بازو، برادر يا فرزند است، و دست برادر است و بريدنش، مرگ است، دست درازى كار خير است، و انگشتان، برادرزادهاند، و انگشتان تنها، بىدست پنج نمازند و كاستى آنها، نقصان در نماز است ابهام نماز بامداد است، سبابه ظهر، ميانه، عصر و دنبالش مغرب و انگشت خرد عشاء.
سينه، بردباريست و تحمل، پستان، دختر است، شكم و رودهها، مال و فرزند، و اگر بيند كه از رودههاش بيرون افتاده، مالش ظاهر شود، كبد، گنج است و در حديث است كه زمين تيكههاى كبدش بدراندازد، يعنى گنجهايش را و همچنين باشند مغز و مخ، دندهها زنان باشند چه از آن آفريده شدند، و پشت، قوت
باشد و اگر بنده است، آقاى او است، و تيره پشت نيرو است و بسا كه فرزند است زيرا فرزند از آنست، آلت مردى، نام او است و بسا فرزند است، دو خايه، دشمنان باشند، و اگر بيند كه بريده شدند دشمن بر او پيروز شود و اگر بزرگ شدند، قدرش بالا رود و بسا بريدن خايهها بريدن دنبال دخترانست.
ران تيره و تبار مردم است، زانو رنج و تعب در زندگى است دمل و زخم و ورم تن و ديوانگى و خوره همه تعبير بمال شوند و پيسى مال و جامه است و روايت است كه پيغمبر6از ورقه پرسش كرد خديجه گفت. او تو را باور كرد ولى پيش از بعثت تو مرد پيغمبر فرمود او را در خواب ديدم كه جامه سپيد پوشيده و اگر از دوزخيان بود جامهاش از جز آن بود.
معبّران گويند: خواب ديدن پيراهن بتن ديندارى او است بزبان صاحب شرع و بسا پيراهن مقام در كسب و زندگى است و اگر در پيراهنش شكافى يا پارهگى و يا چرك بيند صلاح زندگى يا فساد آنست زير جامه كنيز عجمى است لنگ زنست بهترين جامه نو و درخشان و گشاد است سفيدى در جامه جمال دين و دنيا است سرخى در آن براى زنان خوبست و براى مردان بد مگر در رو انداز لنگ و بستر كه شاديست زردى در جامه بيماريست سبزى زندگى دين چون جامه بهشتيها است. سياهى آقائى و شاهى است براى كسى كه در بيدارى سياه پوشد و براى جز او بد است.
پشمينه مال بسيار است برد پنبهاى خير دنيا و آخرتست و بهترين برد حبره است و اگر برد ابريشم است مال حرام است و فساد در دين. پنبه كتان مو كرك همه مال است. عمامه فرمانروائيست بستر زن آزاد يا كنيز پشتى و متكا و دستمال و حوله خدمتكارند. تخت شاهى است براى كسى كه شايدش و گر نه نامآور شدنست.
و گفتهاند: زن در خواب رسوائيست پردههاى در اندوه و غم نعل زن و سرپوش زن شوهرش و اگر ندارد سرپرستش باشد و از ام العلا انصارى روايت
است كه من عثمان بن مظعون را كه مرده بود در خواب ديدم و چشمانش در گردش بودند و برسول خدا6گفتم و فرمود: آن دانش او است.
معبّران گويند خواب ديدن يك آب رو كه در آن غرق نيست، زندگى خوشى است و دريا پادشاه بزرگى است و اگر از آن برگيرد از شاه مالى بدو رسد نهر مرد قدرداريست و آب زلال كه از آن نوشد خير و زندگى خوشى است و اگر تيره باشد بيماريست. آب داغ و رفتن بحمّام اندوه و بيماريند آب ايستاده تعبيرش سستتر از روانست باران همه جايى رحمت است و در يكجاى معين دردها است در آنجا. گل و لجن و آب تيره اندوه و غم است سيل دشمنى است مسلط برف تگرگ و عزو اندوه و عذابند مگر آنكه برف كم باشد در جاى خود و موسمش كه فراوانى در آنجا است.
شناگرى در خواب گرفتگى كار است رفتن روى آب قوت نفس است و فرورفتن در آن اندوه فراوان. غرق در آن كه نميرد با غرق شدن در كار دنيا است جوشش چشمه از خانه و ديوار و هر جا نشايد اندوه و غم و مصيبت است هم سنگ آن چشمه. مى در خواب مال حرامست و اگر از آن مست شود با آن بسلطنت رسد مستى بىمى ترس است و ميسازى خدمت سلطان و فراوانى و مصدر شدن كارهاى بزرگ خدا فرمود: من در خواب ديدم مى ميسازم 36- يوسف» و يوسفش تعبير كرد كه ساقى شاه شود نوشيدن شير در خواب مال حلال است و در خبر است كه پيغمبر6آن را به علم تعبير كرده.
و روايت است كه زنى خواب ديد كه مارى را ميدوشد و از ابن سيرين پرسيد گفت: هوسبازان بمنزلش ميروند.
شير فطره است و مار، دشمن، درختان، مردانى خوشطبع و پرسود و خوشبو، هر كه در خواب درختى بيند يا از ميوهاش چيند، از مردى مانندش چيزى بدو رسد، نخله در خواب، مرد شريفى است، خرما، مال است، درخت گردو، مرد
عجمى بخيل، خود گردو، مال گنج، درخت سدر، مرد شريف، درخت زيتون مرد با بركت و پرسود، ميوه زيتون، اندوه و غم، تاك و بستان، زن، انگور سفيد بموسم، دنياى فزون و خير دنيا، و در غير موسم مالى كه بيگمانش رسد.
درختان بزرگ بىبر چون بيد و صنوبر، مرد پرنام و كمخير، درخت خار مرد دشوار مقصد، ميوههاى زرد چون زردآلو و گلابى و سيب زرد و مانندش بيمارى، سيب ترش، اندوه و غم، حبوبات همه مال، حشيش مال زراعتكارى كردار در دين يا دنيا، سير پياز زردك و شلغم اندوه و غم. گلها همه گريه و اندوه جز آنچه در جاى خود بيند و بو كند و دست بدان نزند.
بخارى و ديگرانشان بسند خود از پيغمبر6روايت كردند كه در خواب ديدم از مكّه بزمينى پرنخل كوچيدم، بخاطرم آمد كه يمامه يا حجر باشد و مدينه درآمد، و در خوابم همين ديدم كه شمشيرى را جنبانيدم و سرش افتاد، و تعبيرش مصيبت مؤمنان بود در روز احد، و بازش جنباندم بهتر از نخست شد و تعبيرش فتح و جمع مؤمنان بود، و در آن رمه گاو ديدم بخدا خوب و آنان چند تن مؤمن روز احد بودند، و خيرش آن بود كه خدا پس از آن آورد، و ثواب درستى كه خدا پس از روز بدر بما داد.
و نيز از جابر روايت كردند كه پيغمبر در غزوه احد فرمود: در خواب ديدم زرهى محكم پوشيدم و چند گاو سر بريدند زره را بمدينه تعبير كردم و گاو را بخوبى بخدا گاو خوبست، سربريدن گاو را تعبير كردند بمسلمانانى كه در احد شهيد شدند.
معبّران گويند: شمشير در خواب شاه است و اگر بيند بالاى سرش بر آورده، بسلطنت مشهورى رسد و اگر شايسته آن نبود فرزند باشد، و بهر كه در خواب كارد نيزه كمان بىسلاح دهند فرزند باشند و اگر سلاح دارد سلطنت است اگر در خواب شكست يا رخنه يا تيرهگى در شمشير بيند، پيشامدى در آنچه شمشير بدان وابسته است رخ دهد، اگر در خواب بيند كه شمشيرى از غلاف كشد، زنش
پسر زايد، و اگر بيند كه شمشير در غلاف شكسته آن پسر بميرد و اگر غلاف شكسته و شمشير مانده. مادر بميرد و پسر بماند تيراندازى از كمان در خواب، نفوذيست در امر و نهى سلطان، شكستن كمان مصيبت است.
گاو در خواب قحطى است و اگر فربه باشد، فراوانى آرند و اگر لاغر قحطى چنانچه در تعبير يوسف آمده، هر كه در خواب سوار نرّه گاو شود، مالى از كار براى شاه بدست آرد، يا كارى پيدا كند، و اگر بيند نره گاوى كار كن سر بريدند و گوشتش را بخش كردند كارمندى بميرد و تركهاش بخش شود، و اگر كار كن نباشد، مردى تنومند بميرد شتر در خواب مرد تنومند است ماده شتر زنست هر كه در خواب بيند سوار شتر ناشناسى است سفر كند اگر بيند كه از آن فرود آمد بيمار شود اگر بيند دستهاى شتر بسرزمينى درآمدند دشمن در آن درآيد و بسا دردها باشد.
هر كه در خواب رمه گوسفند سياه بيند، مردم عرب باشند و اگر سفيدند، از عجمند. و از پيغمبر6روايت شده كه گوسفند سياه بسيارى در خواب ديدم كه گوسفند بسيار سفيدى در آنها درآمدند، گفتند بچه تعبير كردى يا رسول اللَّه؟
فرمود: عجمند كه با شما در دينتان شريك شوند و در نژادتان، بدان كه جانم بدست او است اگر ايمان به ثريا آويزد، مردانى از عجم بدان برسند، و فارسيان بدان خوشبختتر باشند.
چپش در خواب، مرد تنومند است و ميش زنى شريف و بز ماده چون ميش است اگر در خواب نشانى از زن باشد جز اينكه بز در شرف و حسب فروتر از ميش است، و بسا در حكم گاو باشد كه اگر فربه است، فراوانيست و اگر لاغر است قحطى است، اسب در خواب، عزت و سلطنت ماديان زنيست شريف استر سفر است، الاغ بخت آنكه ميراندش هر كه در خواب بيند خرش را سر بريده و از گوشتش ميخورد بمالى رسد.
فيل در خواب شاه عجم است، اگرش در سرزمين جنگ سوار باشد شكست با