(4) (و ما انفقتم من شيء فهو يخلقه) هرچه بمردم فقير يا جهات عامه كمك كنيد عوض دارد.
(5)(أَنْفِقُوا مِمَّا رَزَقْناكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَ يَوْمٌ لا بَيْعٌ فِيهِ وَ لا خُلَّةٌ وَ لا شَفاعَةٌ)(از نعمتهائيكه بشما دادهايم انفاق كنيد پيش از آمدن روزيكه تجارت و دوستى و وساطت در آن نباشد (مراد يا آخر روزهاى حيات است يا روز قيامت) از آيات مقدسه قران كه درين مورد زياد است بهمين مقدار اكتفاء ميشود و اينك از سنت متبركه نبوى (ص) چند حديثى را ارائه ميدهيم.
(1) سعىكننده در حصه فايده رسانيدن به بيوهزنان و بيچارگان مثل جهادكننده در راه خداوند است. يا مثل كسيكه روزها روزه بگيرد و شبها را بعبادت به صبح برساند.
(2) من و سرپرست يتيم مثل اين دو (انگشت سبابه و بزرگ) با هم در بهشتيم. منظو بيان علو مقام اوست در روز قيامت. و اين جمله شريفه بهترين مشوقيست براى اعانه به ايتام و تاسيس موسساتى براى تربيت و اعاشه آنها[1].
(3) زمين قيامت (جائيكه بشر براى حساب و مكافات در انجا حشر ميشود) آتش است غير از مقدار سايه مومن و اين سايه از صدقه دادن پيدا ميشود.[2]
(4) رزق را بوسيله صدقه جلب كنيد و مريضان خود را بصدقه معالجه كنيد[3]
(5) از آتش جهنم بپرهيزيد (بصدقه) اگرچه به نصف دانه خرما باشد زيرا خداوند او را بزرگ مىكند تا در قيامت بزرگتر از يك كوه بزرگ شده و بشما داده ميشود[4]
[1]اين دو روايت و نظائر آنرا در صفحه 37 ج 4 صحيح بخارى و صفحه 221 ج 8 صحيح مسلم بخوانيد
[2]162 ج 1 فروع كافى
[3]وسائل صفحه 258 ج 6
[4]265 ج 6 الوسائل.
تحقيق اين حديث و امثال آن موقوف است بر بيان كردن يك عده از مسائل فلسفى و فيزيكى از قبيل تجسم اعمال و بقاء ماده و انرژى و تبديل يكى بديگر كه رساله ما از ذكر آن عذر ميخواهد.
(6) (همانا خداوند يكتا) دفع مىكند بوسيله صدقه درد و سوختن و غرق شدن و فرورفتن زير ساختمان و ديوانگى را و شمرد حضرتش (ص) هفتاد باب از بدى را كه صدقه آنها را برطرف ميكند[1]
(7) امام جعفر صادق ميفرمايد.[2]
صدقه در شب غضب پروردگار را خاموى ميسازد و گناه را محو مينمايد. و حساب قيامت را آسان ميكند و صدقه در روز مال انسان را به ثمر و نتيجه و عمر را زياد ميگرداند.
شايد مراد از صدقه شب پنهان دادن آن باشد چنانچه در احاديث شريف وارد شده- زيرا اسلام تنها به جنبه مادى صدقه نظر نداشته بلكه جنبه معنوى آنرا خيلى اهميت داده است، دادن مال بايد فقط براى رضاء خدا (ج) باشد نه براى اغراض ديگر چنانچه يكعده از مردم امروزى ما از كمك بفقراء فقط تحكيم يا مزيد حيثيت شخصى خويش را در نظر دارند. و بمصالح عمومى ملت خود تا حدى تماس ميگيرند كه منافع شخصى خودشان در كار باشد، و البته اين فكر مولود ضعف نفس و نقص اراده و پستى همت آنان است و بس و لذا در بعضى از روايتها دستور داده شده كه پاره از سنن را در خفاء بجا آورند كه ثواب بيشترى دارد).
(8) حضرت امير المومنين (على) ميفرمايد: از چيزهائيكه خدا (ج) به شما عطا فرموده انفاق كنيد زيرا انفاقكننده مثل جهادكننده در راه (خدا) ميباشد.
(9) از امام جعفر صادق نقل شده كه صدقه قبل از اينكه بدست فقير
[1]162 ج فروع كافى
[2]163 ج 1 فروع كافى
برسد بدست (خداوند متعال) ميرسد و تمام اعمال صالحه را آنكسيكه خدا او را موكل كرده (شايد ملائكه باشد) قبض ميكند الا صدقه كه خدا مىفرمايد خودم بدست خود قبض ميكنم.
البته معلوم است كه خداوند جسمانى نيست تا دست داشته باشد و اين عبارات و امثال آن كنايه از شدت توجه اسلام به انفاق و كمك كردن اغنياء به فقراء ميباشد.
روايات و احاديث درباره فضل صدقه و معاونت بيچارگان و توجه به بهبود جامعه از حد بيرون است حتى در بعضى از روايات نقل شده كه حضرت (خاتم الانبياء) (ص) مىفرمايند: كسيكه صبح كند و بوضع مسلمين اهتمامى نداشته باشد مسلمان نيست و نيز فرموده: محبوبترين شما نزد خداوند (ج) كسيست كه نفع او بمردم بيشتر برسد و اينهم ناگفته نماند كه دستورات زيادى درباره كار و فعاليت و جلوگيرى از بيكارى و عاطلى رسيده است كه هر مسلمان بايد دايما كار كند. زحمت بكشد و بر فقر غلبه كند كه نميشود تفصيل آن و بقيه موضوعاتى كه مناسب بود بيان شود و درين رساله مختصر ثبت گردد. در پايان اميدوارم (خداوند) تبارك و تعالى اين عمل ناچيز را از بنده قبول فرموده و آنرا سبب بيدارى جوانان غافل و گولخورده و موجب نزديكى مغزهاى فكور بمبادى دين مقدس اسلام بگرداند. خوانندگان عزيز لابد متوجه شدهاند كه بناى اين رساله پراختصار و اجمال بوده نه تفصيل و بسط كلام لذا اگر در نظر برادران عزيز كدام سوالى خطور كند ميتوانند بر بنده منت نهاده كتبا يا شفاها توضيح بخواهند. و آخرين توصيه من اينست كه اين مطالب را بطور دقيق و جدى مطالعه كنيد. و از غوغاى سياسى در فهم مطالب علمى بركنار باشيد زيرا تنها وسيله اصطياد مسائل و حقائق معنوى عقل و منطق است نه جار و جنجال سياسى و تبليغات خصوصى مادى.
و السلام
مؤلفات مؤلف اين رساله
(1- 3) صراط الحق سه جلد مطبوع
(4) عقايد اسلامى مطبوع
(5) اقتصاد معتدل رساله حاضر
(6) حجاب و نظر غير مطبوع
(7) حل سوالات دينى غير مطبوع
(8) ديوان اشعار غير مطبوع
(9) كشكول محسنى غير مطبوع
(10) قرآن يا سند اسلام غير مطبوع
(11) هدايت المومنين غير مطبوع
(12) وسيلة اللبيب غير مطبوع در علم رجال
(13) خاطرات زندگى غير مطبوع
(14) حدود الشريعة غير مطبوع فقه
استدلالى بروش ابتكارى
(15) اصول الفقاهة غير مطبوع فى شرح كفاية الاصول
(16) آينده حوزههاى علمى چگونه باشد
(17) شرح كتاب الطهارة من العروة الوثقى
(18) شرح كتاب الصوم من العروة الوثقى
(29) شرح كتاب الخمس من العروة الوثقى