على عقبي».
«خداوندا، مرا به عقب باز نگردانده و نيرنگ شيطان را از من دور كن، و او را مسلّط بر من مگردان كه مرا به عقب بر گرداند».
سپس ابرو را از وسط شانه كرده و بگو:
«اللّهمّ زيّني بزينة (أهل) الهدى».
«خداوندا، مرا به زينت اهل هدايت مزيّن نماى».
آنگاه رستنگاه ريش را از بالا شانه كن و بگو:
«اللّهمّ سرّح عنّي الهموم و الغموم و وسوسة الصّدر و وسوسة الشيطان».
«خداوندا، همّ و غمّ و وسوسه صدر و وسوسه شيطان را از من پراكنده و دور كن».
سپس شروع كن به شانه كردن و از پايين شروع كرده و سوره قدر را بخوان، و در روايتى آمده است كه: «شانه نمودن سر، وبا را از بين مىبرد و شانه كردن صورت دندانها را محكم مىكند». و نقل شده كه: «هر كس موى خود را شانه نكند خدا با پنجهاى از آتش آن را شانه كند». و در روايتى است كه: «هر كس هفتاد بار صورت خود را شانه كند و آن را بشمارد تا چهل روز، شيطان به او نزديك نشود». و بر سينه كشيدن شانه، همّ و غمّ و وباء را از بين مىبرد.
و در روايت ديگرى آمده است: «هنگام شانه كردن صورت، شانه را چهل مرتبه از زير ريش بطرف بالا برده و سوره «قدر» بخواند، و سپس هفت مرتبه از بالا به پايين شانه كرده و سوره «و العاديات» را بخواند و سپس اين دعا را بخواند:
«اللّهمّ سرّح عنّي الهموم و الغموم و وحشة الصّدور».
«خداوندا، همّ و غمّ و وحشت دل را از من دور گردان».
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
فصل چهارم ياد كرد آداب آرايش و آنچه مربوط به آن است
پيامبر اكرم6فرمود: «خود را شبيه به يهود ننموده، موى بالاى لب (سبيل) را كوتاه و ريش را رها گردانيد».
و مستحب است گرد كردن ريش.
و نيز مستحب است ريش را به دست گرفته و اضافه آن را كوتاه كند، و در روايات آمده است كه: «اضافه بر يك قبضه در آتش است».
كندن موهاى سفيد مكروه است اما چيدن آنها اشكالى ندارد.
هنگام كوتاه كردن سبيل بگو:
«بسم اللَّه و باللَّه و على سنّة محمّد و آله صلّى اللَّه عليه و عليهم».
«با نام و ياد خدا و طبق سنت پيامبر
و خاندان او:».
و همين دعا را هنگام گرفتن ناخن نيز بخوان.
هنگام گرفتن ناخن از انگشت كوچك دست چپ شروع كرده و به انگشت كوچك دست راست پايان ده. و در گرفتن ناخن پاها نيز اين گونه عمل كن.
و ده چيز از سنتهاى اسلام ناب است كه پنج عدد آن مربوط به سر انسان و پنج عدد مربوط به ساير اندام است. سنتهاى سر عبارتند از: گرداندن آب در دهان، گرداندن آب در بينى، مسواك، كوتاه كردن سبيل، داشتن فرق براى كسى كه موى سرش بلند است. و سنتهاى ساير اندام: شستن شرمگاه، ختنه، تراشيدن موى زير شكم، چيدن ناخنها، چيدن موى زير بغل مىباشد.
كوتاه كردن موهاى بدن مستحب است، كوتاه كردن سبيل و ناخنها در روز جمعه مستحب است، و فضيلت زيادى بر آن نقل شده است. اما در روايتى آمده است كه گرفتن ناخن در روز پنجشنبه درد چشم را برطرف مىكند، و در روايت ديگر آمده است كه: هر كس ناخنهايش را روز پنجشنبه بگيرد و تنها يك انگشت را باقى بگذارد و روز جمعه آن را بگيرد خداوند فقر را از او دور مىكند.
دفن كردن مو و ناخن و خون از سنّت پيامبر6و سلم است.
فصل پنجم مسواك و سنّتهاى آن
پيامبر اكرم6فرمود: «مسواك كردن و حجامت و خلال نمودن دندان را جبرئيل7نازل نمود».
مسواك زدن در حال قضاء حاجت مكروه است و چه بسا موجب بدبو شدن دهان مىگردد، و پيشتر گفتيم كه مسواك زدن در حمام نيز مكروه است.
امام صادق7فرمود: «چهار چيز از سنت و روش انبياء:است: عطر، مسواك، زن، حناء».
پيش از هر نمازى مسواك نمودن مستحب است. و در روايتى آمده است كه: دو ركعت نماز با مسواك زدن بر هفتاد ركعت نماز بدون مسواك ترجيح دارد. و پيامبر اكرم6فرمود: «اگر نبود كه مىخواهم بر امّتم سختگيرى نكنم آنان را دستور مىدادم كه هنگام وضوى هر نماز،
مسواك زنند».
مسواك زدن دوازده فايده دارد: جزء سنت است، تميزكننده دهان، جلا بخش چشم، موجب خرسندى خداوند، سفيدكننده دندانها، از بين برنده بلغم، برطرفكننده زردى دندانها، محكمكننده لثه، اشتهاءآور غذا، تقويت حافظه، مضاعفكننده نيكىها و سبب خرسندى ملائكه است.
و از پيامبر6نقل شده است كه فرمود: «هيچ گاه نشود كه مؤمن اين پنج چيز را نداشته باشد: شانه، مسواك، انگشتر عقيق، سجاده، تسبيح داراى سى و چهار دانه».
فصل ششم آداب و دعاهاى مربوط به نگاه
هر گاه خواستى در آينه نگاه كنى آن را با دست چپ گرفته و بگو: «بسم اللَّه». وقتى در آينه نگاه مىكنى دست راست را بر جلوى سر گذارده و با آن صورت خود را مسح كرده و ريش خود را بدست بگير، سپس بگو:
«الحمد للَّه الّذي خلقني بشرا سويّا و زانني و لم يشنّي، و فضّلني على كثير من خلقه، و منّ عليّ بالإسلام و رضيه لي دينا».
«هر سپاسى مخصوص خداوندى است كه اندام مرا هموار و نيكو آفريده و معيوب قرارم نداد، و مرا بر بسيارى از آفريدگانش برترى داد، و منّت بر من نهاده كه مسلمان هستم و آن