کتاب الاحتجاج - ترجمه جعفری

پس چون دورهء خلافت عمر آغاز شد از حضرت علىّ عليه السّلام خواست كه قرآن خود را بدو تحويل دهد تا آن را مطابق قرآن خود تحريف نمايد و گفت : اى أبو الحسن خوب است كه آن قرآن كه در زمان أبو بكر آوردى نزد ما آرى تا بر آن اجتماع كنيم ، حضرت فرمود :
هرگز ، هيچ راهى بدان نيست ، من آن را فقط براى اتمام حجّت بر شما بر أبو بكر عرضه داشتم ، كه در روز قيامت مگوئيد : ما از اين مطلب غافل و بىخبر بوديم ، يا بگوئيد : آن را نزد ما نياوردى ! آرى آن قرآنى كه نزد من است جز مطهّرون و اوصياى پس از من دستشان بدان نرسد . عمر گفت : آيا وقت مشخّصى براى اظهار آن معلوم است ؟ حضرت فرمود : آرى ؛ وقتى قائم از اولاد من ظهور نمايد مردم را بر اساس آن راه برده و سنّت بدست او جارى گردد .
58 - و سليم بن قيس گفت : من با حنش بن معتمر به مكَّه بوديم كه هنگام موسم حجّ أبو ذرّ برخاسته و حلقه اى از باب كعبه را گرفته سپس با صدايى بلند فرياد زد : اى مردم ، هر كه مرا شناخت كه هيچ و هر كه مرا نشناخت همانا من جندب بن جناده ، أبو ذرّ غفارىّ هستم ، اى مردم ، من خود از پيامبرتان صلَّى الله عليه و آله شنيدم كه مىفرمود :

« مثل اهل بيت من در ميان امّت همچون كشتى نوح در ميان قوم او است ، هر كه بر آن سوار شود نجات يابد و هر كه آن را ترك گويد غرق گردد ، و نيز همچون باب حطَّه در بنى اسرائيل مىباشند » .
اى مردم ، من خود از پيامبرتان شنيدم كه مىفرمود : « من دو چيز را در ميان شما گذاشتم كه اگر دست تمسّك بدان زنيد دچار گمراهى نخواهيد شد ، آن دو : قرآن و اهل بيت منند - تا آخر حديث » .
وقتى از مكَّه به مدينه بازگشت نزد عثمان احضار شده و به او گفت : براى چه در موسم حجّ اين حرفها را زدى ؟ گفت : مأموريّتى بود كه از طرف پيامبر انجام دادم ، گفت :
شاهد هم دارى ؟ در اينجا حضرت علىّ عليه السّلام و مقداد برخاسته و شهادت دادند ، سپس هر سه خارج شدند ، عثمان رو به جمع نموده و گفت : اين سه نفر خيال مىكنند كه در حال انجام كارى ( مأموريّتى ) هستند .
59 - نقل است كه يكى از روزها عثمان به حضرت علىّ عليه السّلام گفت : اگر امروز تو در كار خلافت من صبورى مىكنى سهل است كه پيشتر با كسى كه بهتر از من و تو بود چنين رفتارى نمودى ! حضرت فرمود : منظورت از بهتر از من كيست ؟ گفت : أبو بكر و عمر .

فرمود : دروغ گفتى ، من پيش از همهء شما [ زمانى كه بتپرست بوديد ] و بعد از [ مرگ ] همهء شما خدا را عبادت نموده و خواهم كرد .
60 - سليم بن قيس گويد : سلمان و مقداد و پس از آن دو أبو ذرّ نقل نمود ، سپس خود حضرت أمير عليه السّلام همان را فرمود كه : مردى در حضور رسول خدا صلَّى الله عليه و آله با علىّ عليه السّلام به مفاخره پرداخت و چون پيامبر اين را شنيد روى به علىّ عليه السّلام كرده و فرمود : تو نيز بر عرب مفاخره كن كه من از هر لحاظ از شما گرامىترم زيرا : پسر عمويم پيامبر است و داماد اويم ، و همسرم فاطمه عليها السّلام است و فرزندانم حسن و حسين مىباشند ، جعفر طيّار بهترين برادر و مايهء افتخار است و نيز عمويم حمزه سيّد الشّهداء است ، و نيز بر كلّ عرب مفاخره كن كه از همهء ايشان در حلم گرامىتر و در علم وسيعتر و در اسلام قديمىترى ، و از تمام عرب در بذل جان و مال بىرياترى ، و تو سرآمد قاريان قرآن ، و عاملان به سنّت من هستى ، تو در كارزار و رويارويى با دشمن شجاعترى ، تو از همه بخشنده ترى ، و در سراى دنيا از همه زاهدترى ، و از نظر اجتهاد در دين از همه پابرجاترى ، تو از همه خوش اخلاقتر و از همه راستگوتر و از همه نزد خداوند متعال و من محبوبتر هستى ، تو پس از من سى سال خدا را پرستش مىكنى و بر ظلم و ستم قريش صبر اختيار مىكنى ، و چون قدرت مىگيرى با آنان در راه خدا به جهاد مىپردازى ، و بر اساس تأويل قرآن با آنان مىجنگى

همچنان كه همراه من بر اساس تنزيل قرآن جهاد نمودى ، سپس مرگ تو شهادت است ، كه ريش و محاسنت از خون سرت رنگين شود ، و اين را بدان كه قاتل تو از جهت مبغوض بودن و دورى از حقّ همچون كشندهء ناقهء حضرت صالح است .
61 - سليم بن قيس گويد : نزد سلمان و أبو ذرّ و مقداد نشسته بودم كه مردى از اهل كوفه در طلب ارشاد و راهنمايى نزد ايشان نشست ، سلمان گفت : بر تو باد به ملازمت كتاب خدا و علىّ بن ابى طالب ، زيرا او با قرآن است و هرگز از آن جدا نمىشود ، و ما نيز شهادت مىدهيم كه خود از رسول خدا صلَّى الله عليه و آله شنيديم كه مىفرمود : « علىّ داير مدار حقّ است هر كجا كه حقّ باشد او نيز با آن است ، و بدرستى كه علىّ ؛ صدّيق است ، علىّ فاروق است ، كه ميان حقّ و باطل را تميز داده و جدا مىكند » .
آن مرد گفت : پس چرا مردم به أبو بكر مىگويند : « صدّيق » و به عمر : « فاروق » ؟
گفت : همان طور كه خلافت و حكومت را به غير او بخشيدند آن دو لقب را نيز به آن دو پيشكش كردند ، با اينكه طبق فرمان خود رسول خدا صلَّى الله عليه و آله ما و ايشان همگى امر شديدم كه حكومت و امارت اهل ايمان را به حضرت أمير تسليم نماييم .
62 - از قاسم بن معاويه نقل است كه به امام صادق عليه السّلام عرض كرد : در حديثى كه مردم

در معراج رسول خدا صلَّى الله عليه و آله روايت كرده‌اند آمده است كه آن حضرت در شب معراج در عرش مكتوب ديد كه : « لا إله إلَّا الله ، محمّد رسول الله ، أبو بكر الصّدّيق » ؟ حضرت فرمود :
سبحان الله ) * ! همه چيز را تغيير دادند حتّى اين را ؟ ! گفتم : آرى .
فرمود : بدرستى كه خداوند عزّ و جلّ وقتى عرش را آفريد بر آن مكتوب داشت كه « لا إله إلَّا الله محمّد رسول الله ، عليّ أمير المؤمنين » .
و هنگامى كه آب را آفريد در مجراى آن مكتوب داشت كه :
« لا إله إلَّا الله ، محمّد رسول الله ، عليّ أمير المؤمنين » . و هنگامى كه كرسى را آفريد در ستونهاى آن مكتوب داشت كه :
« لا إله إلَّا الله ، محمّد رسول الله ، عليّ أمير المؤمنين » .
و هنگامى كه لوح را آفريد در آن مكتوب داشت كه :
« لا إله إلَّا الله ، محمّد رسول الله ، عليّ أمير المؤمنين » .
و هنگامى كه اسرافيل را آفريد بر پيشانى او مكتوب داشت كه :
« لا إله إلَّا الله ، محمّد رسول الله ، عليّ أمير المؤمنين » .

و هنگامى كه جبرئيل را آفريد بر بالهاى او مكتوب داشت كه :
« لا إله إلَّا الله ، محمّد رسول الله ، عليّ أمير المؤمنين » .
و هنگامى كه آسمانها را آفريد در اكناف و نواحى آن مكتوب داشت كه :
« لا إله إلَّا الله ، محمّد رسول الله ، عليّ أمير المؤمنين » . و هنگامى كه زمينها را آفريد در طبقات آن نگاشت :
« لا إله إلَّا الله ، محمّد رسول الله ، عليّ أمير المؤمنين » . و هنگامى كه كوهها را آفريد در رأس هر كدام مكتوب داشت كه :
« لا إله إلَّا الله ، محمّد رسول الله ، عليّ أمير المؤمنين » .
و هنگامى كه خورشيد را آفريد بر آن مكتوب داشت كه :
« لا إله إلَّا الله ، محمّد رسول الله ، عليّ أمير المؤمنين » .
و هنگامى كه ماه را آفريد بر آن نگاشت كه :
« لا إله إلَّا الله ، محمّد رسول الله ، عليّ أمير المؤمنين » و آن همان سياهى و لكَّه اى است كه در ماه مىبينيد .

پس هر كدام از شما كه مىگويد « لا إله إلَّا الله ، محمّد رسول الله » بلافاصله بگويد :
« عليّ أمير المؤمنين » .
63 - از عبد الله بن صامت نقل است كه گفت : أبو ذرّ را ديدم در حالى كه حلقهء باب كعبه را گرفته و روى به مردم داشت گفت :
اى مردم ، هر كه مرا شناخت كه هيچ ، و هر كه مرا نشناخت او را به نام خود آگاه كنم ، من جندب بن سكن بن عبد الله ؛ همان أبو ذرّ غفارىّ هستم ، من چهارمين فرد هستم كه همراه رسول خدا صلَّى الله عليه و آله مسلمان شدم ، من خود از آن حضرت شنيدم كه مىفرمود - و همهء آن را تا آنجا ذكر كرد كه - :
اى امّتى كه پس از پيامبرش حيران و سرگردان شديد ، اگر در مسألهء خلافت و ولايت همان را كه خدا بر همه مقدّم داشته بود مقدّم مىداشتيد ، و آن را كه خداوند مؤخّر داشته بود كنار مىگذاشتيد ، و ولايت را در همان منظور نظر خداوند قرار داده بوديد ، هرگز ولىّ خدا محتاج به كمك خلق نمىشد ، و هيچ فرضى از فرائض الهى ضايع و تباه نمىگشت ، و هرگز دو نفر در حكمى از احكام الهى به اختلاف نمىافتادند ، زيرا كه علم هر مشكل در نزد اهل بيت پيامبر شما است ، پس وبال كردار خود را بچشيد ، * ( وَسَيَعْلَمُ الَّذِينَ ظَلَمُوا أَيَّ مُنْقَلَبٍ يَنْقَلِبُونَ ) * .

64 - و از حضرت أمير عليه السّلام نقل است كه فرمود : بىشكّ آن علمى كه همراه آدم از بهشت به زمين هبوط كرده و فرود آمد و پيامبران از آن بهره مند شدند [ نزد من ] و نزد عترت پيامبرتان مىباشد ، پس با اين وجود كى حيران و سرگردان گرديد ؟ !
65 - سليم بن قيس گويد : شخصى از حضرت أمير عليه السّلام پرسيد - و من به آن گوش مىدادم - : مرا از بهترين مناقب خود باخبر ساز ، فرمود : آنچه خداوند در قرآن نازل فرموده ، پرسيد : چه آياتى را در بارهء شما نازل فرموده ؟
فرمود : * ( أَفَمَنْ كانَ عَلى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّه وَيَتْلُوه شاهِدٌ مِنْه ) *[1]من آن شاهد از رسول خدا صلَّى الله عليه و آله مىباشم ، و در آيهء : * ( وَيَقُولُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَسْتَ مُرْسَلًا قُلْ كَفى بِالله شَهِيداً بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ وَمَنْ عِنْدَه عِلْمُ الْكِتابِ ) *[2]منظور از كسى كه علم كتاب نزد اوست من مىباشم ، و آن حضرت تمام آياتى كه در باره اش نازل شده بود را ذكر نمود ، مانند آيهء : * ( إِنَّما وَلِيُّكُمُ الله وَرَسُولُه وَالَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَهُمْ راكِعُونَ ) *[3]، و آيهء : * ( أَطِيعُوا الله وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الأَمْرِ مِنْكُمْ ) *[4]و غير آن را .

[1]هود : 17 .
[2]رعد : 43 .
[3]مائده : 55 .
[4]نساء : 59 .