اين سخن، موضع خداوند نسبت به شرك است. حالا همين خدا با اين موضعگيرى سخت، چه در برابر خود شرك كه گفته است: ظلم عظيم است، و چه در اين كه گفته من شرك را نمىآمرزم. حالا شما بگو خدايا به كبريائت برنمىخورد، مشركين را هم بيامرز. نه اراده ازليش تعلّق گرفته به اين كه بعد از مردن، هيچ مشركى را نبخشد. معلوم مىشود، مشرك خيلى مورد نفرت خدا است. حالا همين خدا، در سوره توبه به پيغمبر: مىگويد، كه اگر لحنش را نگاه كنيد، لذّت مىبريد. آدم دلش مىخواهد براى چنين خدايى بميرد، از بس كه اين خدا خوب است:(وَ إِنْ أَحَدٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ اسْتَجارَكَ)[1]:
[1]1. توبه: 6.
و حبيب من! اگر مشركى كه دچار ظلم عظيم و گناهى است كه من او را نمىبخشم، از تو درخواست پناهندگى كرد، اوقاتت تلخ نشود و چهرهات در هم نرود،(وَ إِنْ أَحَدٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ اسْتَجارَكَ فَأَجِرْهُ)[1]: بلافاصله درخواست پناهندگى او را قبول كن و بگذار بيايد. آغوش خودت را باز كن، و به خانهات راهش بده؛ در مسجد راهش بده. الآن است كه ما مىگوييم، مشرك و يهودى به داخل مسجد نيايند، اما در زمان رسولخدا (ص) پروردگار فرموده بود، اى پيامبر! درِ خانهات و مسجد من را بر روى همه باز
[1]1. توبه: 6.
بگذار. چون من خواسته همه را مىتوانم اجابت كنم و من خدايى نيستم كه كسى بيايد بگويد چيزى به من عطا كن، و من بگويم، ندارم،(فَأَجِرْهُ حَتَّى يَسْمَعَ كَلامَ اللَّهِ ثُمَّ أَبْلِغْهُ مَأْمَنَهُ ذلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لا يَعْلَمُونَ.)[1]: بگذار بيايد و از اين زبان نرم تو، كلام خدا را بشنود و معالجه شود و برگردد.
پروردگار خواسته مثبت احدى را رد نمىكند. انبياء هم مسئولند كه رد نكنند. ائمه طاهرين هم مسئولند كه رد نكنند. آنان چه سفرهاى براى ما انداختهاند، كه ما خودمان هم نمىدانيم، و نمىفهميم؟
[1]1. توبه: 6.
اميرمؤمنان (ع) مظلومِ داراى كرم
اميرمؤمنان (ع) پس از مرگ پيامبر (ص) خيلى زجر كشيد. عبارت (خيلى) كه مىگويم، يعنى واقعاً و بدون مبالغه، (خيلى). بگذاريد از قول خودشان كه به تواتر از ايشان رسيده، بگويم. هنگامى كه شنيد كسى داد مىزد: (انَا مَظْلُومٌ): من ستمديدهام. به او فرمود: (هلم فلنصرخ معا فانى ما زلت مظلوما): بيا با هم فرياد كنيم كه من همواره مظلوم بودهام. امام با اين كار، هم ناراحتى او را تسكين داد و هم مظلوميت خويش را اعلام فرمود كه من از زمان مرگ پيامبر (ص) تا هم اكنون مظلوم واقع شدهام، و نيز در سخنى فرمود: پروردگارا قريش را رسوا ساز كه مرا از حقم ممنوع ساختند و خلافتم را غصب نمودند، و نيز از آن حضرت (ع) رسيده: من هميشه تحت فشار حكومت استبداد بودهام و از آنچه حقم بود و سزاوار آن بودم، ممنوع گشتم.[1]
[1]1. مكارم شيرازى، ترجمه گويا و شرح فشردهاى بر نهجالبلاغه، ج 2، ص 546 به نقل از شرح ابنابىالحديد، ج 9، ص 305.
در اواخر حكومتش، وقتى كه پياپى برايش خبر مىآوردند كه لشكر معاويه بر شهرها دست يافتهاند، آن حضرت از سستى ياران خود در جنگ با دشمنان و مخالفتشان با فرمان و تدبيرش، دلتنگ و آزرده گرديد و اين چنين رنج على (ع) به اوج رسيد. حضرت در حالى كه از شدت اندوه دلتنگ شده بود و مىناليد، بر منبر مسجد كوفه رفت و در انتهاى سخنان عتابآلودش به كوفيان گفت: (فأبدلنى بهم خيرا منهم و أبدلهم بى شرا منى اللهم مث قلوبهم كما يماث الملح فى الماء)[1]: خدايا! على را از اين مردم بگير و يكى ديگر را به اينها بده. مردم كوفه! شما از بس كه مرا اذيت كرديد، دعا مىكنم كه خدا دلهايتان را بسايد؛ مانند: نمكى كه در آب ساييده شود.
[1]1. نهجالبلاغه، خطبه 25.
مالك اشتر در روز روشن ديد كه كنار درختى على (ع) تك و تنها نشسته و زار زار دارد گريه مىكند. گفت: على جان! براى چى گريه مىكنى؟ فرمود: از دست مردم، به اندازه ريگها و تك تك پشمهايى كه روى بدن گوسفندان است، به من ظلم شده است. دلم را آب كرديد، خدايا! من را بگير. مالك! امان از
دست مردم، زبان مردم، قضاوت مردم، تهمت مردم، سستى مردم.
با اين همه، همين مردم، روزى آمدند و در خانهاش را زدند. او كه دم درب آمد، آنها گفتند: باغها، زراعتهايمان دارد مىسوزد، آخر تو پيش خدا آبرو دارى، دعا كن تا باران بيايد.
فكر مىكنيد اين على با مردم چه كار كرد؟ آيا گفت: به به، الان روز تلافى است. مردم نامرد! چشمتان كور؛ رنج ببريد. نه، چنين نبود و او آنان را از كرم خويش مأيوس نكرد. حضرت سرش را به داخل خانه برگرداند و حسن و حسين (ع) را صدا كرد و از آنها خواست دعاهاى طلب باران را بخوانند. همين كه آن دو
از دعا كردن فارغ شدند، به امر خداوند متعال، آسمان شروع به باريدن كرد.[1]
[1]1. مدينه المعاجز، ج 3، ص 395 ..
گريه بر حسين (ع)، عطى كريم مطلق
در روايات است كه به طور كلى گريه از اثربخشترين عبادات است كه هيچ پيمانه و وزنى نمىتواند ارزش آن را بسنجد.[1]
يك گريه در قرآن است كه خداوند درباره آن مىفرمايد: (أَعْيُنَهُمْ تَفِيضُ مِنَ الدَّمْعِ مِمَّا عَرَفُوا مِنَ الْحَقِ)[2]عارفان به من! از دو چشمانشان، مانند دو چشم آب، اشك مىريزد. اين گريه، گريه وصل به خداست. دومين گريهاى كه كنار گريه براى خدا، از بزرگترين گريههاست، گريه براى اباعبدالله الحسين (ع) است. اين گريه را هم خدا انتخاب كرده. چكارش مىشود كرد؟ به چه كسانى داده؟ به شما. چيزى را از شما گرفته و اين گريه را داده است؟ نه، آن را مجانى به شما داده، بهشت مجانى، آمرزش مجانى، شفاعت مجانى. چرا مجانى؟ چون كريم است. يكى كه از او چيزى مىخواهد، نمىتواند به او عنايت نكند. نمىتواند كسى به كريم بگويد كه او بخل مىورزد. بخل در حريم كريم راه ندارد. نمىشود درباره كريم مطلق چنين گفت؛ چنانكه درباره كرم حاتم كه- يك قطره از دهها اقيانوس بىكران كرم خداوند هم نيست-،
[1]1. شيخ كلينى، كافى، ج 2، ص 481.
[2]2. مائده: 83 ..