اخبار
درگذشتها
در گذشت آيت اللّه العظمى حاج ميرزا هاشم آملى
فقيه عاليقدر حضرت آية اللّه العظمى ميرزا هاشم آملى پس از عمرى تلاش و مجاهده پيگير دارفانى را وداع گفت ايشان در سال 1322 قمرى در آمل متولد شد و پس از طى تحصيلات ابتدايى به تهران عزيمت كرد و مورد توجه مرحوم مدّرس قرار گرفت . ايشان پس از مدت كوتاهى ادبيات , منطق و سطوح عاليه را زير نظر اساتيدى چون مرحوم سيد محمد تنكابنى و مرحوم ميرزا يداللّه نظر پاك فرا گرفت. با استقرار مرحوم آيت اللّه العظمى حاج شيخ عبدالكريم حائرى و شكل گيرى حوزه علميه قم, ايشان به قم عزيمت و در درس مرحوم آيت اللّه مؤسس و مير سيد على يثربى و حاج ميرزا محمد على شاه آبادى و حاج سيد محمد حجت كوه كمره اى شركت كرد. معظم له پس از گذشت چند سال تحصيل و تدريس در حوزه علميه قم با اخذ درجه اجتهاد از حضرات مرحوم آيت اللّه حائرى و آيت اللّه حجت جهت ادامه تحصيل و درك محضر اساتيدى چون حاج ميرزا حسين نائينى , حاج شيخ ضياء الدين عراقى و حاج سيد ابوالحسن اصفهانى به نجف هجرت كرد كه در اين دوره موفق شد تمامى مطالب دروس اساتيد خود را با قلمى روان تقرير نمايد و با توصيه اساتيد خود, پس از تدريس چندين ساله سطوح عاليه به تدريس (خارج) بپردازد و شاگردان زيادى را تربيت و به درجه اجتهاد نائل گرداند. تعدادى از شاگردان بارز ايشان عبارتند از:
1ـ حاج شيخ حسن حسن زاده آملى, 2ـ حاج شيخ عبداللّه جوادى آملى , 3ـ حاج شيخ اسماعيل صالحى مازندرانى, 4ـ حاج سيد جعفر كريمى , 5ـ حاج شيخ محمد محمدى گيلانى 6ـ حاج شيخ صادق لاريجانى 7ـ حاج سيد ابوالفضل موسوى تبريزى, 8 ـ حاج سيد على محقق داماد , 9ـ حاج سيد مصطفى محقق داماد, 10ـ حاج شيخ عباس محفوظى. 11ـ حاج سيد محمد حسن لنگرودى 12ـ حاج سيد محمد مهدى لنگرودى 13ـ حاج سيد على لنگرودى, 14ـ حاج شيخ محسن دوز دوزانى, 15ـ شيخ ضياء الدين نجفى.
در سال 1381 هـ . ق به قصد معالجه و ديدن ارحام و دوستان و نيز به دعوت جمعى از اساتيد و فضلاى حوزه علميه قم به قم مراجعت و به تدريس فقه و اصول پرداخت.
از جمله آثار ايشان كه به رشته تقرير در آمده و به چاپ رسيده است عبارتند از:
كتاب كشف الحقايق كه تقرير درس بيع و خيارات ايشان است (بعضى از مجلدات آن به چاپ رسيده است). 2ـ المعالم المأثوره (در طهارت). 3ـ مجمع الافكار (دوره اصول فقه در پنج جلد). 4ـ منتهى الافكار (مباحث الفاظ اصول فقه).
و همچنين برخى از آثار قلمى ايشان عبارتند از:
1ـ بدايع الافكار (يك دوره مباحث اصول فقه تقرير درس مرحوم آيت اللّه العظمى آقا ضياء الدين عراقى كه مبحث الفاظ آن به چاپ رسيده است) 2ـ تعليقه بر عروة الوثقى , 3ـ حاشيه بر التحصيل بهمنيار (كه در زمان تلمّذ ايشان نزد مرحوم ميرزا يداللّه نظر پاك تأليف شده است.) 4ـ رساله اى در خلل صلوة , 5ـ رساله النيّه 6ـ كتاب الاجاره .
سر انجام آن مرجع بزرگ در 91 سالگى در روز چهارم رمضان 1413 (17 اسفند ماه 1371) چشم از جهان فروبست و به ديار باقى شتافت.
***
در گذشت آيت اللّه روحانى كرمانى
مرحوم آيت اللّه حاج شيخ محمد روحانى كرمانى در حدود سال 1345 قمرى در دامان خانواده اى پاك و متديّن در كرمان ديده به جهان گشود.
در محضر علماى كرمان از جمله مرحوم حضرت آيت الله حاج شيخ على اصغر صالحى كرمانى مقدمات و سطوح را فرا گرفت . براى تكميل سطح به حوزه علميه قم شتافت و پس از آن در درس حضرت آيت الله بروجردى و امام خمينى شركت جُست. سپس رهسپار حوزه نجف گرديد و در آنجا نيز از محضر آيات عظام سيد عبدالهادى شيرازى و سيد محسن حكيم توشه ها بر گرفت. سپس براى ارشاد و راهنمايى مردم به سرزمين خود بازگشت و به تدريس علوم اسلامى , امامت جماعت (در مسجد (خواجه خضر)), پرورش شاگردان , تصنيف و تأليف , راهبرى فكرى مردم و حلّ مشكلات مادّى و معنوى آنان دست يازيد.
ايشان علاوه بر تدريس خارج فقه و اصول, به تأليف و تصنيف پرداخته و آثارى چون حاشيه عروة الوثقي , كتابى در علم اصول و چند كتاب فقهى از او بر جاى مانده است.
سر انجام اين عالم فرزانه در روز 13 شعبان المعظم 1413 (10 بهمن ماه 1371) پس از يك بيمارى بدرود حيات گفت .
***
در گذشت سپيده كاشانى
شاعره متعهد و انقلابى معاصر, سپيده كاشانى در پنجاه و شش سالگى به رحمت ايزدى پيوست . شادروان سپيد كاشانى در سال 1315 شمسى در كاشان ديده به جهان گشود و در ميان خانواده اى ادب دوست پرورده شد. آن مرحوم از دوران جوانى سرودن شعر را آغاز كرد و نتيجه اولين تجربياتش را در سال 1352 تحت عنوان پروانه هاى شب به چاپ رساند . ايشان پس از انقلاب اشعار زيادى سرود كه بيش از چهل سرود و چند دفتر شعر حاصل كار او در اين چند سال اخير است.
زنده ياد سپيده كاشانى عضو شوراى عالى شعر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى بود و چهار ماه پيش براى معالجه عازم انگلستان شد و در آنجا دارفانى را وداع گفت و پيكرش به تهران منتقل گرديد و با تشييع با شكوهى در بهشت زهرا به خاك سپرده شد.
***
درگذشت پروفسور ايزوتسو
استاد توشى هيكو ايزوتسو, اسلام شناس و ايران شناس ژاپنى, هفدهم دى ماه سال جارى در توكيو درگذشت.
شادروان ايزوتسو سالها در ايران اقامت و با استادان ايرانى بويژه استاد مهدى محقق همكارى نزديك و در مجامع علمى ايران از جمله انجمن حكمت و فلسفه تدريس داشت.
پروفسور ايزوتسو, استاد فلسفه دانشگاه مك كيل كاندا و استاد ممتاز دانشگاه (كيوژاپن) بود.
آثار علمى ايشان بيشتر در سه سر زمينه قران شناسى , فلسفه و عرفان است كه در سالهاى اخير پژوهش در زمينه علم اصول شيعه به آنها افزوده شده بود. شادروان ايزوتسو با همكارى دكتر مهدى محقق (سلسله دانش ايرانى) را بنياد نهاد. نخستين حاصل علمى همكارى اين دو استاد تصحيح شرح منظومه حاج ملا هادى سبزوارى است كه ترجمه قسمت امور عامه و جوهر و عرض همان كتاب از عربى به انگليسى تحت عنوان ما بعدالطبيعه سبزوارى منتشر و پس از آن توسط دكتر سيد جلال الدين مجتبوى تحت عنوان بنياد حكمت سبزوارى ترجمه و به چاپ رسيد.
برخى از آثار استاد ايزوتسو عبارتند از:
مفاهيم اخلاقى ـ دينى در قران , خدا و انسان در قران , مفهوم اعتقاد در كلام اسلامى : تحليل معنا شناختى (ايمان) و (اسلام) , بررسى تطبيقى مفاهيم كليدى در تصوف و تائوئيسم , خلق مدام.
بعضى ديگر از تحقيقات و رساله ها و مقاله هاى مهم و مراجع او عبارتند از: (مفهوم و حقيقت وجود) همكارى در تصحيح قبسات ميرداماد (با همكارى دكتر مهدى محقق , دكتر موسى بهبهانى و ابراهيم ديباجى) ; همكارى در جمع و تدوين و طبع و نشر مجموعه منطق و مباحث الفاظ , نور و ظلمت در گلشن راز شبسترى (تصوف و مسأله تشكيك در زبان در انديشه ها عين القضاة همدانى) (مسأله خلق جديد در عين القضاة) خلاصه اى از اين مقاله به وسيله دكتر بهرام جمال پور ترجمه و در همايى نامه به طبع رسيده است; (ماهيت و كلى طبيعى در فلسفه اسلامى ايرانى) (ماهيت لا بشرط در فلسفه اسلامى ايرانى) اين مقاله در مجموعه منطق و مباحث الفاظ چاپ شده است; (اساس انديشه هاى متافيزيكى در فلسفه اسلامى ايرانى) اين مقاله در مجموعه (سخنرانيها و مقاله ها درباره فلسفه و عرفان اسلامى) ـ به اهتمام دكتر مهدى محقق و هرمان لندلت ((سلسله دانش ايرانى), شماره 4) چاپ شده است. ترجمه مقدمه ارجمند استاد ايزوتسو را بر كتاب قبسات , تحت عنوان فلسفه ميرداماد به فارسى توسط بهاءالدين خرمشاهى كه در كتاب شيعه در حديث ديگران به طبع رسيده است و دو مقاله مرجع تحت عنوان (ابن عربى) و (اشراقيه) كه در دايرة المعارف دين نوشته اند.
****
برگزارى ششمين جشنواره خوارزمى
به منظور ارج نهادن و معرفى پژوهشگران , مخترعان و مبتكران ايرانى و خارجى , ششمين جشنواره خوارزمى توسط وزارت فرهنگ و آموزش عالى و سازمان پژوهشهاى علمى و صنعتى ايران در نوزدهم بهمن ماه سال جارى در محل هتل استقلال تهران برگزار شد. در اين جشنواره 30 طرح خارجى از 54 كشور اسلامى و منطقه اى و 236 طرح داخلى در زمينه هاى مختلف علوم انسانى , فنى و مهندسى , كشاورزى , علوم پزشكى , علوم پايه , طرحهاى ويژه (نظامى) و طرحهاى اختراعى و بيوتنكنولوژيك شركت داشت كه پس از بررسى توسط هيئت داوران, در سه زمنيه ابتكار, تحقيق و اختراع, علاوه سه طرح برگزيده خارجى , در بخش تحقيق 11طرح , در بخش ابتكار 4 طرح و در بخش اختراع و دانش آموزى 3 طرح برگزيده شد.
برگزيده گان در مراسمى با حضور آقاى هاشمى رفسنجانى , رئيس جمهور , دكتر مصطفى معين , وزير فرهنگ و آموزش عالى , رئيس سازمان پژوهشهاى علمى و صنعتى ايران و تنى چند از مسئولان كشور معرفى و به هر يك جوايزى به شرح ذيل اهدا شد: طرحهاى خارجى مبلغ 5 هزار دلار , رتبه اول تا سوم طرحهاى ايرانى به ترتيب 500 هزار تومان , 300 هزار تومان , 200 هزار تومان و نيز مبلغ 150 هزار تومان براى طرحهاى برگزيده بخش دانش آموزى.
***
برگزارى دهمين دوره كتاب سال
همزمان با برگزارى دهمين دوره نمايشگاه كتاب كه با حضور بيش از دويست ناشر داخلى و بيش از 22 هزار عنوان كتاب در محل دائمى نمايشگاههاى بين المللى تهران برپا بود, در روز بيستم بهمن ماه سال جارى در تالار وحدت با حضور حجة الاسلام هاشمى رفسنجانى رئيس جمهور كشورمان و دكتر على لاريجانى وزير و فرهنگ و ارشاد اسلامى و جمع كثيرى از انديشمندان و فرهنگ دوستان كشورمان از مؤلفان و مترجمان كتب بركزيده و همچنين ناشرين برگزيده سال تقدير به عمل آمد.
در مراسم د همين دوره كتاب سال جمهورى اسلامى ايران , 2954 عنوان كتاب كه همگى براى اولين بار در سال 1371 چاپ شده اند , زير نظر هيئت داواران مورد بررسى قرار گرفت اسامى كتابهاى برگزيده در موضوعات ده گانه عبارتند از:
كليات:
فهرست موضوعى نسخه هاى خطى عربى كتابخانه هاى جمهورى اسلامى ايران و تاريخ علوم و تراجم دانشمندان اسلامى , نگارش محمد باقر حجتى , تاريخ مجلات كودكان , گردآورى و تدوين منصور حسين زاده .
فلسفه :
بحث در ما بعدالطبيعه , نوشته ژال وال , ترجمه يحيى مهدوى , نهاية الحكمه , ترجمه مهدى تدين , شناخت شناسى در قرآن تأليف عبدالله جوادى آملى , روان شناسى مرضى تحولى از كودكى تا نوجوانى , تأليف پريرخ دادستان.
دين:
التمهيد فى علوم القرآن, تأليف محمد هادى معرفت , الصحيح من سيرة النبيّ الاعظم ـ ص ـ تأليف جعفر مرتضى العاملى , قاموس الرجال تأليف محمد تقى التسترى.
علوم اجتماعى:
آمار توصيفى , نوشته ژرارد كالت , ترجمه حسن صادقى , اصول سياست خارجى و سياست بين المللى , تأليف عبدالعلى قوام. اصول حسابدارى , تأليف مصطفى عليمدد و نظام الدين ملك آرايى.
زبان:
تاريخ مختصر زبان شناسى, نوشته آر. اچ. روبينز, ترجمه على محمد حق شناس. زبان شناسى مقابله اى و تجزيه و تحليل خطاها, تأليف محمد فلاحى.
علوم خالص:
حساب ديفرانسيل و انتگرال و هندسه تحليلى , نوشته جورج توماس و راس مينى , ترجمه مهدى بهزاد , سيامك كاظمى و على كافى, فيزيك براى رشته هاى فنى , نوشته فردريك بيوك , ترجمه محمد ابراهيم ابوكاظمى , ويراسته جهانشاه ميرزابيگى , مبانى شيمى تجزيه , نوشته اسكوگ ووست, ترجمه هوشنگ خليلى , عبدالرضا سلاحقه و ابوالقاسم نجفى , تاريخ زمين لرزه هاى ايران , نوشته ن. ن. امبر نر و چ . پ. ملويل , ترجمه ابوالحسين رده.
علوم عملى:
كتاب الصيد نه فى الطب , نوشته ابوريحان بيرونى به تصحيح و مقدمه و تحشيه عباس رزياب , ژئوتكنيك , نوشته رابرتس ترجمه محمد دانش , اصلاح نباتات زراعى , تأليف بهمن يزدى صمدى و سيروس عبدميشانى.
هنر:
تئورى بنيادى موسيقى , نوشته پرويز منصور.
ادبيات:
ساختار و تاويل متن , تأليف بابك احمدى , نفحات الانس من حضرات القدس , نوشته نورالدين عبدالرحمان جامى , مقدمه , تصحيح و تعليقات محمود عابدى.
تاريخ و جغرافيا:
روشهاى پژوهش در تاريخ , نوشته شارل ساماران با همكارى گروه مؤلفان , ترجمه ابوالقاسم بيگناه , غلامرضا ذات عليان , مهدى علايى و اقدس بغمايى , كارتوگرافى , تأليف جعفر مقيمى و مجيد همراه , ژئومرفولوژى , تأليف روژه كك , ترجمه فرج الله محمودى.
همچنين در اين مراسم , مركز نشر دانشگاهى , مؤسسه آل البيت عليهم السلام , انتشارات علمى , كتابهاى شكوفه (وابسته به انتشارات امير كبير), و پيام آزادى به عنوان ناشر نمونه سال 1371 برگزيده شدند.
يادآورى مى شود وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى به منظور شناسايى و معرفى آثار برگزيده جهانى و بزرگداشت پديد آورندگان آنها , قصد دارد طرح (جايزه بين المللى كتاب سال جمهورى اسلامى ايران) را به اجرا درآورد.
بر اساس اين طرح از سال 1372 همه ساله كتابهايى كه براى اولين بار در طيّ سال قبل در كشورهاى مختلف , در موضاعات عنوان شده از سوى (دبيرخانه بخش بين المللى كتاب جمهورى اسلامى ايران) منتشر شده اند , بررسى مى شوند و به پديد آورندگان كتابهاى برگزيده جوايز معنوى و مادى نفيسى اهداء خواهد شد. موضوعات انتخاب شده براى اولين دوره , كه در سال 1372 برگزار خواهد شد , عبارتند از: الف) تحقيقات قرآنى , با تأكيد بر ترجمه و تفسير قرآن كريم. ب) سيره نبوى (ص). ج) هنر اسلامى . د) زبان و ادب فارسى.
***
آثار برگزيده كتاب كودك سال 1370
گروههاى بررسى شوراى كتاب كودك (دستنوشته ها , آثار كودكان و نوجوانان , گروه پيش از دبستان , سالهاى اول دبستان , سالهاى آخر دبستان , و نوجوانان) در سال 1370 مجموعاً 257 اثر , تعدادى دستنوشته و آثار نوشته شده توسط كودكان و نوجوانان را در نشر يات مختلف مورد بررسى قرار دادند و گزارش آن را در كنار نمايشگاهى از مجموعه آثار در تيرماه سال 1371 در جلسات متوالى , به مدت يك هفته به اطلاع علاقه مندان , نويسندگان , مصوران , ناشران و دست اندركاران ادبيات كودكان رساندند.
از مجموعه آثار بررسى شده 109 اثر به فهرست شورا راه يافت كه از ميان آنها آثارى برگزيده و شايسته دريافت جايزه و ديپلم افتخار شورا معرفى شدند.
در روز 23 ديماه 1371, همزمان با برگزارى برنامه سى امين سال تأسيس شورا, آثار برگزيده به شرح زير معرفى شدند , و پلاك كتاب برگزيده سال 1370 و الواح معرفى ويژه به پديد آورندگان آثار اهدا شد.
1ـ لى خانف, آلبرت . ژنرال من . ترجمه حسن اكبريان طبرى.
2ـ مجله در مجله (سروش نوجوان) به سر دبيرى خانمها مژگان كلهر, آتوسا صالحى و شادى صدر.
3ـ احمدى , احمد رضا. در بهار خرگوش سفيدم را يافتم . نقاشى نفيسه رياحى.
4ـ محمدى , محمد . معدن زغال سنگ كجاست؟ نقاشى ميترا عبدى.
5ـ محمدى , محمد. امپراتور سيب زمينى چهارم. نقاشى هومن مرتضوى , ويراسته هرمز رياحى.
6ـ كليرلى , بورلى. آقاى هنشاو عزيز. نقاشى پل .1. زلينكسى , ترجمه پروين عليپور.
7ـ دونر , كارول. گردش اسرار آميز در بدن انسان. ترجمه رضا روحانى.
***
سمينار (نقش كتابخانه مركزى در دانشگاه)
دوّمين گردهمايى كتابداران دانشگاهى با عنوان (نقش كتابخانه مركزى در دانشگاه) در هفتم آذرماه 1371 در شهر مقدس مشهد برگزار شد.
اين سمينار به همت كتابخانه مركزى دانشگاه فردوسى مشهد با همكارى معاونت پژوهشى , گروه كتابدارى دانشكده علوم تربيتى و روانشناسى , و شوراى برنامه ريزى و بهسازى كتابخانه هاى دانشگاه فردوسى مشهد تشكيل شد . گزارش اوّلين گردهمايى كتابداران دانشگاه در مجله آينه پژوهش , سال 2 شماره 6 (فروردين و ارديبهشت 1371) ص 103ـ 104 آمده است.
سمينار حاضر با تلاوت آياتى از قرآن مجيد در تالار فردوسى دانشكده ادبيات و علوم انسانى دانشگاه فردوسى مشهد آغاز شد.
بعضى از سخنرانان و موضوعات سخنرانى عبارت بودند از:
(فلسفه خدمات مرجع در كتابخانه هاى مركزى دانشگاهى) , آقاى اسدا … آزاد ; (بررسى مسائل و دشواريهاى مديّريت كتابخانه هاى مركزى دانشگاهى) , آقاى حسن مجابى ; (نقش آموزشى كتابخانه هاى مركزى دانشگاهى), خانم ناهيد بنى اقبال; (نقش كتابدار متخصص موضوعى در انتخاب كتاب و مجموعه سازى در كتابخانه هاى مركزى) , آقاى مرتضى تيمورى ; (بررسى علل ضعف و دشواريها و رهنمودهايى براى رفع آنها در زمينه ايفاى نقش آموزشى و پژوهشى كتابخانه هاى مركزى دانشگاهى), خانم بهجت عرفانى محسنى.
در اين سمينار بيانيه دانشجويان كتابدارى دانشگاه تهران كه مفاد آن بر تأسيس انجمن كتابداران پويا و اصلاح نظام آموزشى كتابدارى مبتنى بود و قطعنامه پايانى سمينار قرائت شد همچنين نمايشگاهى از آثار و انتشارات كتابخانه مركزى و مركز اسناد دانشگاه فردوسى مشهد نيز در حاشيه اين سمينار برپا بود.
***
معرفى بهترين پژوهشگر زن در پنج سال اخير
با حضور آقاى دكتر ازهرى معاونت پژوهشى وزارت فرهنگ آموزش عالى , آقاى محمد هاشمى مدير عامل صدا و سيما , گروهى از اساتيد دانشگاهى و مؤسسات آموزش عالى و همچنين وابسته هاى فرهنگى چند كشور خارجى توسط دانشگاه الزهراء مراسم معرفى بهترين پژوهشگر زن در پنج سال اخير برگزار شد. طرحهاى پژوهشى دريافتى جمعاً 163 طرح بود كه در گروه علوم پزشكى 37 طرح , فنى و مهندسى 15 طرح , علوم اجتماعى و اقتصاد 16 طرح , علوم پايه 30 طرح , علوم انسانى 42 طرح و هنر 23 طرح توسط 18 دكترا, 85 فوق ليسانس و 60 ليسانسيه ارائه شد , از بين 163 طرح پژوهشى ارزيابى شده 31 طرح در رشته هاى مختلف به عنوان بهترين انتخاب شد و از پژوهشگران تقدير به عمل آمد و به هريك لوح تقدير و يك سكه بهار آزادى اهداء شد.
فهرست موضوعى سال فهرست موضوعى سال دوم سوم
نمايه حاضر شامل نام نويسندگان, عنوان مقاله ها, شماره مجله و شماره صفحه است. اين نمايه بر اساس ترتيب سرفصلهاى مجله تنظيم شده است. نخستين شماره در برابر هر مدخل, شماره مجله و شماره دوم, شماره صفحه است. سر مقاله
آينه پژوهش. مديريت جديد حوزه و سياستهاى علمى ـ ادارى آينده. 15: 2
آينه پژوهش. سرمقاله. 16: 2 مقاله
آئينه وند, صادق. توصيف قاعديگرى در بينش تاريخى شيخ مفيد(ره). 17و18: 16
اذكايى, پرويز. كتابشناسى نوين (طرح و تدوين). 16: 5
اسفنديارى, محمد. آيا نويسنده مى تواند قاضى كتاب خود باشد؟ 13و14: 3
اسفنديارى, محمد. مهلتى بايست تا خون شير شد. 16: 18
انصارى (محقق), نوش آفرين. نشانه ها و مهرهاى مالكيت در نسخه هاى خطى عربى. 13 و 14: 33
درايتى, مصطفى. مراكز تحقيقى حوزه علميه قم و چگونگى هماهنگى آنها ـ بخش دوم. 13و14: 3
راستگو, محمد. نگاهى به شعر حكيم سبزوارى. 13و14: 15
رايزنى فرهنگى جمهورى اسلامى ايران, دمشق. چاپ و انتشار و مطالعه در لبنان و كشورهاى عربى. 16: 33
شكورى, ابوالفضل. روش فقهى شيخ مفيد(ره). 17و18: 2
كديور, محسن. مقام عقل در انديشه شيخ مفيد. 17و18: 28
مؤذن جامى, مهدى. به چه اعتبارى تاريخ بيهقى يك متن ادبى است. 15: 18
مهريزى, مهدى. نقد شيوه تدوين و تدريس اصول فقه در حوزه هاى علوم اسلامى. 15: 4 نقد و معرفى كتاب
احمدى بيرجندى, احمد. درباره گزيده قصايد سعدى. 13و14: 77
ارجمند, محمدرضا. اوائل المقالات در دايرةالمعارف بريتانيكا. 17و18: 118
الرفاعى, عبدالجبار. بيدارى اسلامى در اندلس امروز: ريشه ها و سير آن, ترجمه سيد حسن اسلامى. 15: 49
الرفاعى, عبدالجبار. منابع استنباط از نظر اصوليان و اخباريان, ترجمه سيد حسن اسلامى. 16: 53
انصارى, محمدرضا. كتابى سودمند در تاريخ امويان. 13و14: 102
تهرانى, محمد حسن.م. نگرشى بر دايرةالمعارف تشيّع. 15: 54
زمانى نژاد, على اكبر. نقد شصت كتاب درباره اسامى و نسخه هاى خطى آثار شيخ مفيد. 17و18: 58
شكورى, ابوالفضل. سالشمار حوادث پانصد ساله تاريخ اسلام. 13و14. 48
فسايى, محسن. مجموعه آثار علامه طباطبايى. 13و14: 94
كديور, محسن. سيرى در مجموعه نظريات شوراى نگهبان. 13و14: 81
گلى زواره, غلامرضا. نقدى بر كتاب سرزمين و مردم سوريه. 13و14: 89
مايل هروى, نجيب. با كاروان هند از كاروان هند. 16: 35
مؤذن جامى, محمد مهدى. نگاهى به كتابى كلامى از علاّمه حلّى (نهج الحق و كشف الصدق). 16: 48
مختارى, رضا. بيشتر دقت كنيم(1). 16: 62
مختارى, رضا. بيشتر دقت كنيم(2). 17و18: 119
مختارى, رضا و شفيعى, حسين. فهرست آثار شيخ مفيد در كتابخانه آيةاللّه العظمى مرعشى : أجوبة مسائل الصاغانية, أجوبة مسائل السرويه و اقسام مولى فى اللسان. 17و18: 109
معايرجى, حسن. نخستين ترجمه هاى لاتينى قرآن كريم و تأثير آن بر ترجمه هاى قرآن به زبانهاى اروپايى(1), ترجمه بنياد بعثت. 13و14: 63
معايرجى, حسن. نخستين ترجمه هاى لاتينى قرآن كريم و تأثير آن بر ترجمه هاى قرآن به زبانهاى اروپايى(2), ترجمه بنياد بعثت. 15: 30
ناصرى طاهرى, عبداللّه. آيين حكمرانى در چهار كتاب سياسى. 16: 56
نبوى, سيد جعفر. نقدى بر كتاب علامه مجلسى بزرگمرد علم و دين. 15: 39 پژوهشهاى در آستانه نشر:
ابن طاووس, السيد رضى الدين ابى القاسم على بن موسى بن طاووس الحسينى. مصباح الزائر, تحقيق مؤسسه آل البيت(ع) لاحياء التراث. 13 و 14: 106
البحرانى, كمال الدين ميثم بن على. النجاة فى القيامة فى تحقيق الإمامة, تحقيق بنياد بعثت, 13و14: 105
حسينى زيدى, يحيى بن حسين بن هارون. تيسير المطالب فى امالى الإمام ابى طالب, ترتيب قاضى شمس الدين جعفر بن احمد بن عبدالسلام اليمنى, تحقيق منصور محمودى. 15: 61
شهيد ثانى. تمهيد القواعد الأصولية العربية, تحقيق دفتر تبليغات اسلامى ـ شعبه مشهد. 16: 65
صائن الدين ابن تركه اصفهانى, خواجه على بن محمد بن افضل الدين محمد. شرح فصوص الحكم. تحقيق محسن بيدار فر. 15: 62
صائن الدين ابن تركه اصفهانى, خواجه على بن محمد بن افضل الدين محمد. رسائل. تحقيق محمد حسين اكبرى. 15: 60
طالقانى, ملانعيما. منهج الرشاد. تصحيح رضا استادى. 15: 63
كاشانى, كمال الدين عبدالرّزاق. اصطلاحات الصوفيه, ترجمه محمد على مودودى, تصحيح و تعليق گل بابا سعيدى. 13و14: 107
لاهيجى, ملاعبدالرّزاق. ترجمه و تحقيق شوارق الإلهام, انتشارات حكمت. 16: 63
نجفى اصفهانى, محمدرضا. وقاية الأذهان و الألباب ولباب اصول السنة و الكتاب. تحقيق مؤسسه آل البيت(ع) لاحياء التراث. 15: 60
Etan Kohlberg ,, A Medieral muslim
Schoar Atwork ,, Ibn tawus And
His Library , E. J. Brill, 1992 معرفيهاى گزارشى
13و14: 131; 15: 86; 16: 98; 17و18: 139 مجله هاى پژوهشى وفرهنگى
بذرافشان, رمضانعلى. مجله هاى پژوهشى وفرهنگى. 13و14: 131; 15: 94; 16: 107; 17و18: 150 كتابشناسى موضوعى
انصارى قمى, ناصرالدين. كتابشناسى زينب كبرى (سلام اللّه عليها). 13و14: 147
انصارى قمى, ناصرالدين. كتابشناسى شيخ مفيد(ره). 17و18: 154
گلى زواره, غلامرضا. كتابشناسى ميرزا رفيعاى نائينى. 16: 111
م. خراسانى, مهدى. راهنماى پژوهش در داستانهاى قرآن. 15: 98 تجربه ها
حكيمى, محمدرضا. نامه(5) ـ دنباله مطالب بخش چهارم. 15: 64
حكيمى, محمدرضا. نامه(6) ـ دنباله مطالب بخش پنجم. 16: 67 بايسته هاى پژوهشى
آينه پژوهش . شرح حالنگارى و شرح حالنگارى از شيخ مفيد (ره) 17 و 18: 120
محقق, مهدى. طرح مقدماتى تدوين دايرة المعارف تاريخ پزشكى در اسلام و ايران 13 و 14: 108 مركز علمى و فرهنگى.
آينه پژوهش. آشنايى با مؤسسه تعليماتى ـ تحقيقاتى امام صادق (ع) 15: 71
اسلامى, سيد حسن. كتابخانه ملى اسد 16: 76
اصلاحى, رضا. آشنايى با آكادمى اسلامى كلن. 13 و 14: 114
رايزنى فرهنگى جمهورى اسلامى ايران, دمشق. فرهنگستان زبان عربى دمشق. 16: 78 تازه هاى نگارش و نشر
معرفيهاى اجمالى:
ابراهيمى مينايى , غلامحسين. منطق و معرفت در نظر غزالى. 15: 82.
ابو زهره, محمد. معجزه بزرگ: پژوهشى در علوم قرآنى, ترجمه محمود ذبيحى, 13و 14:117
استرويوا لردميلا ولاديميرونا. تاريخ اسماعيليان در ايران در سده هاى 5ـ 7 هجرى, ترجمه پروين منزوى. 17 و 18: 133
الخزاعى النيشابورى, حسين بن على بن محمد بن احمد. روض الجنان و روح الجنان فى تفسير القرآن, تحقيق محمد جعفر يا حقى و محمد مهدى ناصح. 17 و 18: 127
الخليلى, جعفر. هكذا عرفتهم. 13 و 14: 123
الحرالعاملى, محمدبن الحسن. خاتمه تفصيل وسايل الشيعة الى تحصيل مسائل الشريعة. 15: 76
الصحيفة السجادية الجامعة, تحقيق مؤسسه امام مهدى (ع) 13 و 14: 118
العاملى, على دعموش. موسوعة الاستخبارات و الأمن فى الآثار والنصوص الاسلامية 17 و 18: 137
الوردى, على. لمحات اجتماعية من تاريخ العراق. 17 و 18: 134
انوار (استعلامى), پروين. مأخذ شناسى و استفاده از كتابخانه. 17 و 18: 136
جناتى, محمد ابراهيم. منابع اجتهاد از ديدگاه مذاهب اسلام. 15: 83
حكيم الفارابى, ابونصر محمد. اربع رسائل فلسفية. 17 و 18: 130
ذاكرى, على اكبر. سيماى كارگزاران على بن ابى طالب اميرالمؤمنين (ع). 17 و 18: 127
زنجانى, عباسعلى. انقلاب اسلامى و ريشه هاى آن. 15: 80
ساكت, محمد حسين. نگرشى تاريخى به فلسفه حقوق. 15: 73
سروش, عبدالكريم. رازدانى و روشنفكرى و ديندارى, 13 و 14: 122
سعيد زاده, سيد محسن. تاريخ قاين. 15: 84
شرف الدين, السيد عبدالحسين. بغية الراغبين فى سلسلة آل شرف الدين. 15: 79
شكورى, ابوالفضل. خط سوم در انقلاب مشروطيت ايران. 13 و 14: 129
فتاحى معصوم, سيد حسين. مجموعه مقالات سمينار ديدگاههاى اسلام در پزشكى. 15: 75
فقيه ايمانى, مهدى. شناخت امام يا راه رهايى از مرگ جاهلى. 13 و 14: 122
فيض كاشانى, ملا محسن. ده رساله. 15: 77
فيض كاشانى, ملامحسن. نوادر الاخبار فى ما يتعلق باصول الدين. تحقيق مهدى انصارى قمى, 13 و 14: 120
مارتين مارتى و اسكات اپل باى. بررسى جنبشهاى بنيادگرا. 17 و 18: 131
مؤسسه مطالعات و تحقيقات فرهنگى. المعجم المفهرس لألفاظ الاحاديث عن الكتب الاربعه. 13 و 14: 123
مجلس شوراى اسلامى, اداره كل امور فرهنگى و روابط عمومى. صورت مشروح مذاكرات شوراى بازنگرى قانون اساسى جمهورى اسلامى ايران. . 13 و 14: 127
مرآة التحقيق
فن التراجم و ترجمة الشيخ المفيد
ييحتوى هذا المقال حصيلة بحثٍ جرى بحضور أعضا هيئة التحرير في مجلة (مرآة التحقيق) حول (فن التراجم) و ماله من أساليب والخلل التى يلحظ في الأعمال المتكفّلة له ، و انتهى الحديث إلى ترجمة الشيخ المفيد رحمة اللّه .
الآراء الاصوليّه للشيخ المفيد حسب ما رواه الشيخ الطوسي في (عدّة الاصُول)
جاءت اشارة عابرة ، في بداية هذا المقال إلى تاريخ الفقه و الاصول في القرن الأول الهجرى ، ثم جاء في البحث عرض الأراء والنظرات الاصولية للشيخ المفيد، طبقاً لما نقله الطوسي في كتابه (عدة الاصول) و قد جمع الكاتب ذكر اثنى عشر مورداً، جاء فيها صريح الطوسي بتلك الآراء منسوبة إلى المفيد.
***
وقفة تأمل في المنهج الفقهى للشيخ المفيد
بعد إلمامة بحياة الشيخ المفيد ، تضمن هذالمقال حديثاً عن الفقه الشيعي قبل نشؤء المفيد ، و بيان ميّزات كلّ فترة بايجاز ، ثم حديثاً مفصلاً عن منهج الشيخ المفيد في الفقه.
***
قسم من (قائمة تراث الشيخ المفيد في مكتبة آية اللّه العظمى المرعشي النجفى)
هذا عنوان للكتاب الذي اُعدّ بمناسبة المؤتمر العالي للذكرى الألفية لوفاة الشيخ المفيد ، و هذا المقال قسم ذلك الكتاب تكفّل لذكر بعض تراث الشيخ في تلك المكتبة ، مع بيانات مفصلة عن النسخ و خصوصياتها.
***
نقد (60) مصدراً تحدثت عن مؤلّفات الشيخ المفيد: أساميها و نسخها.
ييتصدى هذا المقال لستّين مصدراً جاء فيها ذكر اسماء مؤلّفات الشيخ المفيد بصورة مغلوطة.
كما تصدّى للفهارس التي نسبت نسخاً إلى الشيخ المفيد ، و هى ليست له . من تلك المصادر و الفهارس: انديشه هاى كلامي شيخ مفيد ، مقدمة تهذيب الاحكام ، فهرست مكتبة المرعشى و … أثر العقل في اعمال الشيخ المفيد
بعد الحديث عن أثر العقل في البحوث العقيديّة ، جاء الحديث عن ماهية العقل ، و مدى تأثيره، و عن الأدلة العقلية ، و تطرّق إلى أثر العقل في المحاولات الفكرية للشيخ المفيد ، و استناده إلى غير المستقلات العقلية ، و فهم العقلاء ، والعقلاء ، و ما إلى ذلك من بحوث.
***
الجديد في التأليف والنشر
بهذا العنوان ، جاءت المقالات التالية :
1ـ البيانات التقريرية
فيها ذكر عشرات الكتب ، الحديث الصدور ، على نسق موضوعي مع ذكر هوية كل كتاب.
2ـ البيانات الإجمالية:
جاء فيها التعريف ببعض ما صدر حديثاً ، منها: لمحات اجتماعية عن تاريخ العراق ، تاريخ الاسماعيليين في إيران ، مأخذ شناسي و استفاده از كتابخانه ، أربع رسائل فلسفية ، بررسي جنبشهاى بنيادگرا، موسوعة الأستخبارات و الأمن و…
3ـ المجلات التحقيقية والثقافية.
تعرض هذا المقال ، لبعض المجلات الصادرة ، و قائمة عن محتوياتها .
***
نظرة إلى كتاب (أوائل المقالات)
هذه المقالة ، ترجمة لمقال هى (أوائل المقالات) المنشور في (دائرة المعارف: ايرانيكا) بقلم مكدرموت.
و يتضمن الحديث عن الكتاب بصورة إجماليه. مصادر التعريف بالشيخ المفيد
يتكفل هذا المقال التعريف بالمصادر التي جاء فيها ذكر الشيخ المفيد.
أورد الكاتب اسم كلّ مصدر، و مؤلفه و مواصفات طبعه أو مخطوطته و ربما ذكر فيها معلومات إضافية.
والمصادر المذكورة، تشمل ما كتب باللغة الفارسية و العربية و سواء كانت مطبوعة أو مخطوطة.
***
مواصفات العزلة للقاعدين عن نصرة الإمام علي عليه السلام في الروية التاريخية
عند الشيخ المفيد رحم اللّه
في هذا المقال، و بعد التعريف اللغوي للقعود عن الحرب و خلفياته في التاريخ الإسلامي، و ذكر ما ورد في ذمه، جاء بيان آراء الشيخ المفيد حول جماعة القاعدين عن نصرة الإمام علي عليه السلام، و ذكرملخص منى أقواله فيهم. تلك الجماعة التي تألفت من نزر من الصحابة، الذين بثوّا و منذ أيام خلافة الإمام الأولى، يتهجّمون على سيرته العادلة، و استخدموا كل ما استطاعوا، و بكل سخاء، للوصول إلى مآربهم.