اهميّت حق شوهر
روزه مستحبىزن
* احتياط آن است كه زن بدون اذن شوهر روزه مستحبى نگيرد بلكه در صورتى كه روزه مزاحم حق شوهر باشد، و بلكه شوهر او را از روزه گرفتن نهى كند مطلقا (چه مزاحمت با حق شوهر داشته باشد چه نداشته باشد) نبايد اين احتياط را ترك كند.
امام (تحرير الوسيله، ج 1، ص 304) گلپايگانى (وسيلة النجاة ج 1، ص 288)
نذر زن*
نذر زن بى اجازه شوهر باطل است. امام (مسئله 2644) گلپايگانى (مسئله 2653)
* اگر زن با اجازه شوهر نذر كند شوهرش نمىتواند نذر او را بهم بزند يا او را از عمل كردن به نذر جلوگيرى نمايد.
امام (مسئله 2645) گلپايگانى (مسئله 2654)
تذكر و توضيح:
زن اگر بخواهد بدون اذن شوهر چه از مال خود يا از شوهر نذر كند نذر او محقق نمىشود و باطل است البته انفاق در راه خدا غير از مسئله نذر مىباشد يعنى زن مىتواند از مال خود انفاق نمايد.
مسافرت زن
* مسافرت زن بدون اجازه شوهر حرام است مگر سفر واجب.
امام (مسئله 1294) گلپايگانى (مسئله 1303، شرط پنجم)
توجه:در سفر حرام و معصيت، نماز تمام است روزه را هم بايد گرفت.
2- تمكين كامل و تمام
يكى ديگر از وظايفى كه زن نسبت به شوهر دارد تمكين كردن و همبسترى است كه در صورت سرپيچى و مخالفت، مرد مىتواند نفقهاى كه بر او واجب بود در اين موقع قطع كند، ناگفته نماند كه از جمله وظايف مردان است كه نيازمنديهاى زندگى زن را از قبيل غذا،
مسكن، پوشاك و كليه لوازم زندگى را طبق شئوون او تأمين نموده و نيز زن حق دارد در هر چهار شب يك شب در كنار شوهر بوده باشد و نيز، بر مرد واجب است كه ترك نكند همخوابى با همسر را در مدت طولانى و در هر چهار ماه يك مرتبه بر شوهر لازم است همسر خود را از نظر جنسى كامياب سازد.
لا يجوز للرّجل ان يترك وطى امرأته اكثر من اربعة اشهر[1]
و يجب للزوجة الواحدة ليلة من اربع.[2]
(البته حق همبسترى و آميزش جنسى با وضعى كه ذكر شد در صورتى است كه عذر شرعى در كار نباشد).
اين نكته قابل توجه است كه چنين حكمى با اين محكم كارى خاص هيچ نوع عذر و بهانهاى براى مرد باقى نمىگذارد تا چنين فكر كند كه اگر مرتكب معصيت شد مجاز بوده باشد اگر چه منهاى اين دستود، مرد و زن به هيچ عنوان در امور جنسى و غيره اجازه گناه و معصيت را نداشتند و لكن اين از محكم كاريهاى دقيق و عميق قانونگذارى دين مبين اسلام است.
علاوه بر اينكه از نظر اثر وضعى بديهى است كه اگر زن از شوهر خود بطور كامل و تمام تمكين نمايد، شوهر هم با فكرى آسوده و با ارضاء و اشباع غريزه جنسى از منزل بيرون مىرود و با رضايت و خوشنودى و علاقه به همسر خويش به خانه باز مىگردد و با اين حال خيلى كمتر ممكن است تحت تأثير قيافهها و نمايشهاى گوناگون زنانه در بيرون خانه قرار گيرد.
پيامبر اكرم (صلّى اللّه عليه و آله) در مورد حقوق زنان چنين فرمود:
و لا تمنعه نفسها و ان كانت على ظهر قتب و لا تخرج من بيتها الّا باذنه ان خرجت بغير اذنه لعنتها ملائكة السّماء و ملائكة الارض و ملائكة الغضب و ملائكة الرحمة حتّى يرجع الى بيتها.[3]
«و منع نكند خود را (مانع نشود) از شوهر (در مسئله لذّت بردن) اگر چه بر پشت جهاز
[1]- شرائع ص 171.
[2]- شرح لمعه ج 2، ص 109.
[3]- وسائل الشيعة، ج 14، ص 112.
(پالان شتر) باشد و بدون اجازه او از منزل خارج نگردد و اگر بدون اذن شوهر از منزل بيرون رفت ملائكه آسمان و زمين و فرشتگان غضب و رحمت همه او را لعنت كنند با بخانهاش برگردد.»
و باز در اهميّت اين موضوع به زنها چنين مىفرمايد:
لا تطولنّ صلوتكنّ لتمنعن ازواجكنّ.[1]
(اگر شوهرتان تصميم بر آميزش داشت) نماز را طولانى نكنيد تا اينكه شوهرتان را منع كنيد.
يكى از اصطلاحات حقوقى اسلام كه در ابواب فقهى به ميان آمده است مسئله «نشوز» مىباشد. نشوز در لغت به معناى ارتفاع و در اصطلاح نشوز زن، يعنى سر باززدن و سرپيچى نمودن از وظايف زناشويى و نشوز مرد عبارت است از: نفقه و تخلّف از ديگر وظايف زناشويى.
بنابراين اگر زن از اطاعت شوهر بيرون رفت در حدّى كه در برابر تمايل و غريزه جنسى شوهر و روابط همبسترى و التذاذات مشروع و حتّى زينت كردن و نظافتهايى كه شوهر از او خواسته حاضر به تمكين و اطاعت نشد، و يا بدون اجازه شوهر از منزل بيرون رفت اگر چه براى كار خيرى هم مانند عيادت مريض و يا زيارت و غير ذلك باشد، در اين مورد زن را ناشزه مىگويند.
و چنانچه از روى قرائن و نشانههايى معلوم گشت كه زن بعد از خوشرفتارى، با پرخاش كردن و ترش رويى و بداخلاقى با شوهر برخورد خويش را عوض نموده ابتداء شوهر بايد او را موعظه و نصيحت كند پس اگر توجه نكرد و به اخلاق ناپسند و خودسرانه خويش ادامه داد اين زن ناشزه است و در اين صورت است كه مرد مىتواند بستر خود را از او جدا سازد و ..[2]
[1]- وسائل الشيعه ج 14، ص 117.
[2]- تحرير الوسيله ج 2، ص 305
مرحوم شهيد هم در اين باره مىنويسد:
تجب نفقة الزّوجة بشرط الكامل و هو:
ان تخلّى بينه و بين نفسها قولا و فعلا فى كلّ زمان و مكان يسوغ فيه الاستمتاع، فلو بذلت فى زمان دون زمان او مكان كذلك يصلحان للاستمتاع فلا نفقة لها.[1]
(نفقه از جانب شوهر براى زن واجب است بشرط تمكين كامل كه عبارت باشد از اينكه زن از نظر عمل و حرف در هر موقع و هر جا كه پاى بهرهبردارى و لذّت شرعى به ميان آيد از شوهر جلوگيرى نكند، پس اگر گاهى در اختيار او قرار گرفت و زمانى با نبودن مانع شرعى حاضر به تمتع و بهرهبردارى جنسى نشد ديگر نفقه واجب نيست.)[2]
مقام مادر:مقام مادر و تعليم و تربيت فرزند در اسلام بسيار عزيز و از اهميت فراوانى برخوردار است بطورى كه از نبىّاكرم (صلّى اللّه عليه و آله) روايت شده كه فرمود:
الجنّة تحت اقدام الامّهات.[3]
بهشت زير پاى ماران است.
و در روايتى ديگر شخصى از رسول خدا (صلّى اللّه عليه و آله) پرسيد كدام كس در ميان خلايق نسبت به من به نيكى كردن و حسن معاشرت سزوارتر است؟ پيامبر اكرم (صلّى اللّه عليه و آله) فرمود:
مادرت، پرسيدم پس از مادر؟ فرمود: باز هم مادرت، باز پرسيدم پس از مادر؟ فرمود: باز هم مادرت، و چون براى چهارمين بار پرسيدم فرمود: آنگاه پدرت.
[1]- شرح لمعه ج 2، ص 122.
[2]- براى اطّلاع بيشتر به به توضيح المسائل مسئله 2412 و 2420 رجوع شود.
[3]- كافى ج 2، ص 160.
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
بخش سوّماستفتاآت
استفتاآت از حضرت امام خمينى «قدّس سرّه»
1- آيا زن هم مانند جنب مىشود (البته غير جماع) و چگونه جنب مىشود و منظور از (والمعتبر خروجه الى الخارج)[1]در تحرير چيست؟
بسمه تعالى- تا يقين به خارج شدن منى پيدا نكند و علامت در رساله هم براى رطوبتى كه خارج شده نيست حكم به جنابت او نمىشود.
تذكر: زن هم مثل مرد محتلم مىشود.
2- آيا اگر دختر يا زن بدون چادر ولى به اصطلاح معروف با حجاب اسلامى و پوشش خاص در بين مردم ظاهر شود تا چه حدى اين عمل صحيح بوده و يا واقعا اين حجاب اسلامى است؟
بسمه تعالى- اگر غير از دستها تا مچ و گردى صورت بقيه بدن پوشيده شده حجاب محقق است ولى لباسهاى جالب توجه نامحرم نبايد بپوشد و پوشيدن چادر بهتر است.
3- قبلا نظر مبارك حضرت امام دام ظلّه بر اين بود كه نگاه كرده مرد نامحرم به دستها تا مچ و قرص زن نامحرم مطلقا جايز نيست و اخيرا گفته مىشود بدون قصد ريبه اشكال
[1]-( تحرير الوسيله ص 34، مسئله اول از القول فى السبب الجنابة).