بود؟ آيا دستمزد وى حلال است؟
جواب:در صورتى كه بيمار از آن سوء استفاده كرده، و كار طبيب چنين اثرى نداشته، دستمزد او حلال است.
6- زنان و زايمان
1. آموزش رشته زنان و زايمان
سؤال 143- آيا تحصيل و تدريس در رشته مامايى، و مسائل مربوط به زنان و زايمان (با توجّه به اينكه معمولًا همراه با نظر و لمس موضع مخصوص مىباشد) براى مردان جايز است؟
جواب:در صورتى كه دانشجوى دختر به اندازه كافى در اين رشته وجود نداشته باشد، يا احتمال قابل ملاحظهاى داده شود كه در آينده براى حفظ جان زنان مسلمان مورد نياز باشد، جايز است.
سؤال 144- آموزش واحدهاى زنان و زايمان براى دانشجويان پزشكى و پرستارى الزامى است. آيا اين الزام نگاه به عورت زن را جهت آموزش تجويز مىكند؟
جواب:تنها در صورت ضرورت چنين آموزشى جايز است.
سؤال 145- آيا مشاهده چگونگى زايمان جهت آموزش پزشكان مجاز است؟
با توجّه به اينكه ممكن است با آموزش زايمان در آينده انسان يا انسانهايى از مرگ حتمى نجات يابند، اين امر براى مردان چه حكمى دارد؟
جواب:در فرض مسأله به عنوان ضرورت مانعى ندارد.
سؤال 146- آيا مشاهده چگونگى زايمان جهت آموزش از طريق فيلم ويديويى يا سىدى كامپيوترى جايز است؟
جواب:با شرايطى كه در بالا گفته شد جايز، و اين مقدّم بر مشاهده مستقيم است.
سؤال 147- دانشجويان پسر و دختر در بيمارستانها و مراكز پزشكى، جهت آموزش مبادرت به انجام زايمان، كورتاژ و مانند آن مىكنند، چه حكمى دارد؟
جواب:تنها در صورتى جايز است كه اين آموزش براى غير همجنس ضرورتى داشته باشد، يعنى بدون آن، تعليمات كافى براى نجات جان بيماران از خطر يا بيمارى ميسّر نشود.
سؤال 148- در كارهاى مربوط به زايمان، دانشجويان زن (اعمّ از پزشكى و مامايى) به اندازه كافى تربيت شدهاند. آيا لزومى براى حضور مردان در بخشهاى زايمان كه موجب نظر يا تماس با بدن زن مىشود، وجود دارد؟
جواب:در صورت وجود زنان لايق، حضور مردان در اين موارد جايز نيست.
2. سزارين
سؤال 149- برخى از خانمهاى حامله، كه مىتوانند به وضع طبيعى زايمان كنند، اصرار دارند سزارين شوند تا درد كمترى تحمّل كنند. حكم شرع در اين زمينه چيست؟
جواب:اگر اين كار جنبه عقلايى داشته باشد اشكالى ندارد.
سؤال 150- آيا درآمدزا بودن سزارين، مجوّز توصيه پزشك به بيماران جهت زايمان غير طبيعى هست؟
جواب:جايز نيست.
سؤال 151- در صورت عدم جواز آنچه در مسأله بالا آمد، آيا پزشك ضامن ضرر جانى يا مالى بيمار خواهد بود؟
جواب:آرى ضامن است؛ مگر اينكه بيمار را از اين امر با خبر كرده، و اجازه گرفته باشد.
سؤال 152- حضور شوهر بر بالين همسر به هنگام زايمان، نقش زيادى در آرامش وى دارد. آيا چنين كارى شرعاً نيز توصيه مىشود؟
جواب:اگر واقعاً چنين اثرى داشته باشد مانعى ندارد؛ ولى ظاهراً اين اثر قابل ترديد است.
سؤال 153- براى تشخيص زمان زايمان، ماما بايد دست را داخل رحم حامله كند، آيا اين كار جايز است؟
جواب:در صورت ضرورت جايز است.
سؤال 154- آيا پزشك مرد متخصّص زنان، مجاز به انجام آنچه در سؤال قبل آمد مىباشد؟
جواب:در صورت دسترسى به پزشك زن، اين كار براى پزشك مرد مجاز نيست. و در صورت عدم دسترسى، تنها به هنگام ضرورت جايز است.
سؤال 155- آيا عدم منع آن در طول تاريخ توسّط اقوام و ملل مختلف دليل مجاز بودن چنين كارى نمىشود؟
جواب:در طول تاريخ نيز هميشه در موارد ضرورت اين كار انجام شده است.
سؤال 156- آيا پزشك يا پرستار حق تحقير كردن و ناسزا گفتن به زنان حامله كه فرزندان زيادى به دنيا آوردهاند را دارد؟
جواب:تحقير هيچ مسلمانى جايز نيست.
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
7- جلوگيرى از انعقاد نطفه
سؤال 157- جلوگيرى از انعقاد نطفه، شرعاً چگونه است؟
جواب:براى جلوگيرى از انعقاد نطفه هر وسيلهاى كه بىضرر باشد، و باعث نقص مرد يا زن نشود، (مثل اينكه مرد يا زن براى هميشه از قابليت توليد مثل بيفتد) مجاز است؛ ولى اگر مستلزم نظر يا لمس حرام باشد جايز نيست، مگر در موقع ضرورت.
سؤال 158- آيا براى جلوگيرى از بچّهدار شدن، جايز است لوله زنان يا مردان بسته شود؟
جواب:در مواردى كه به تشخيص اهل خبره، كنترل جمعيّت ضرورت داشته باشد، براى جلوگيرى از انعقاد نطفه هر وسيله مشروعى كه بىضرر باشد و باعث نقص مرد يا زن نشود، (مثل اينكه مرد يا زن براى هميشه از قابليّت توليد مثل ساقط شوند) ذاتاً مجاز است، ولى اگر مستلزم نظر و لمس نامشروع باشد، تنها در صورت ضرورت فردى يا اجتماعى جايز است.
سؤال 159- كلّاً بستن لولههاى رحم از نظر شرع مقدّس اسلام در بيماريهاى مختلف چه حكمى دارد؟
جواب:هرگاه قابل بازگشت نباشد جايز نيست، و در صورت قابل بازگشت
بودن جايز است (مشروط بر اينكه موجب لمس و نظر حرام نشود) ولى در موارد ضرورى جايز است.
سؤال 160- برخى از روشهاى جلوگيرى باعث عقيم شدن مىگردد. چرا در جامعه ما اين كار به طور مكرّر و به صورت عادى انجام مىشود؟
جواب:انجام كارِ حرام دليل بر مشروعيّت آن نيست.
راههاى جلوگيرى از باردارى
سؤال 161- كپسولهايى به نام «نورپلانت» وجود دارد كه در زير پوست (بيشتر در قسمتهاى خارجى فوقانى) بازو كاشته مىشود، و اين يكى از روشهاى جلوگيرى از باردارى است. آيا شرعاً اين عمل جايز است؟
جواب:در صورتى كه ضرر قابل ملاحظهاى نداشته باشد و همسر راضى باشد، مانعى ندارد.
سؤال 162- استفاده از «DUI»[1]كه اثر آن جلوگيرى از لانهگزينى نطفه بسته شده است، چه حكمى دارد؟
جواب:هرگاه موجب لمس و نظر حرام نشود مانعى ندارد؛ مگر اينكه ضرورت فردى يا اجتماعى ايجاب كند.
سؤال 163- كاندوم (قرار دادن روكش نازك پلاستيكى بر روى آلت تناسلى مرد در حين مقاربت) از وسايل جلوگيرى از حاملگى است، استفاده از آن چگونه است؟ آيا رضايت همسر شرط است؟
جواب:استفاده از آن جايز است و رضايت همسر شرط نيست؛ ولى بدون اجازه او كراهت دارد.
[1]«DUI» وسيله داخل رحمى جهت جلوگيرى از باردارى و مخفّف جمله زير است:
IUD: IntraU terineD evice.
سؤال 164- داروهاى تزريقى وجود دارد كه از طريق عضلانى تزريق مىشود، و براى مدّت معيّنى اثرات ضدّ حاملگى دارد. استفاده از اين داروها چه حكمى دارد؟
جواب:در صورتى كه ضرر قابل ملاحظهاى نداشته باشد، و همسر راضى باشد، مانعى ندارد.
سؤال 165- در صورت ضرورت كنترل باردارى در زن و شوهر خاصّى، و عدم موفقيّت آنها در رعايت مناسب ساير روشها، بستن لولهها چه حكمى دارد؟
جواب:در صورتى كه خطرى از ناحيه باردارى متوجّه مادر باشد مانعى ندارد.
سؤال 166- آيا جواز شرعى براى وازكتومى (يعنى بستن لولهها در مرد) جهت كنترل مواليد و جلوگيرى از رشد غير متعارف جمعيّت، عنوان حكم ثانوى داشته و با از بين رفتن ضرورت قابل لغو است؟
جواب:در صورتى كه طبق تشخيص متخصّصان مورد اعتماد، ضرورت فردى يا اجتماعى اقتضا كند مانعى ندارد؛ در غير اين صورت جايز نيست.
سؤال 167- بستن لولههاى «منى بر» در مردان (وازكتومى) و لولههاى «منى بر» در زنان (توبكتومى) كه اكثراً موجب عقيمى دائمى مىگردد چه حكمى دارد؟
جواب:اگر موجب عقيم شدن دائم است اشكال دارد.
سؤال 168- حكم كاهش رشد جمعيّت با استفاده از قرصهاى ضدّ حاملگى و اعمال جرّاحى چيست؟
جواب:براى جلوگيرى از انعقاد نطفه، هر وسيله مشروعى كه بىضرر باشد و باعث نقص مرد يا زن نشود (مثل اينكه مرد يا زن براى هميشه از قابليّت توليد مثل ساقط شود) ذاتاً مجاز است، ولى اگر مستلزم نظر و لمس نامشروع باشد، تنها در صورت ضرورت فردى يا اجتماعى جايز است
سؤال 169- بستن لولههاى رحم باعث قطع دائم حاملگى در خانمها مىشود و