بنابر احتياط واجب تيمم هم بكند و اگر برداشتن جبيره ممكن است، بايد آن را بردارد.
مسأله 108: اگر در جاى وضو يا غسل چيزى چسبيده باشد كه برداشتن آن ممكن نيست يا به قدرى مشقّت دارد كه نمىتوان تحمّل كرد، بايد به دستور جبيره عمل كند.
مسأله 109: اگر جبيره نجس است يا نمىشود روى آن دستِ تر كشيد؛ مثلًا دوايى است كه به دست مىچسبد، پارچه پاكى روى آن بگذارد و دست تر روى آن بكشد.
مسأله 110: غسل جبيرهاى مانند وضوى جبيرهاى است، ولى بنابر احتياط واجب بايد به طور ترتيبى بجا آورده شود نه ارتماسى و حتماً بايد با دست تَر روى جبيره كشيده شود و شستن آن كفايت نمىكند.
چيزهايى كه بايد براى آنها وضو گرفت
مسأله 111: براى اين كارها انسان بايد وضو بگيرد:*براى نماز واجب (به جز نماز ميّت).*براى طواف واجب كعبه.*براى رساندن جايى از بدن به نوشته قرآن.
مسأله 112: اگر نماز يا طواف بدون وضو انجام شود، باطل است.
مسأله 113: كسى كه وضو ندارد نبايد جايى از بدن خود را به نوشته قرآن برساند، ولى ترجمه آن اشكال ندارد.
مسأله 114: كسى كه وضو ندارد خوب است جايى از بدن را
به اسم خداوند به هر زبانى نوشته شده باشد، مانند: «خدا»«GOD»نرساند.
مسأله 115: براى اين كارها وضو گرفتن مستحب است:*رفتن به مسجد و حرم امامان.*خواندن قرآن.*همراه داشتن قرآن.*رساندن جايى از بدن به جلد يا حاشيه قرآن.*زيارت اهل قبور.
چيزهايى كه وضو را باطل مىكند
مسأله 116: چيزهايى كه وضو را باطل مىكند عبارت است از:*خارج شدن ادرار يا مدفوع يا باد معده و روده از انسان.*خواب، به طورى كه گوش نشنود و چشم نبيند.*چيزهايى كه عقل را از بين مىبرد؛ مانند ديوانگى، مستى و بيهوشى.*استحاضه زنان.[1]*آنچه سبب غسل شود؛ مانند جنابت و مَسّ ميّت.
[1]- اين مسأله مربوط به بانوان است، براى توضيح بيشتر به مسأله 136 به بعد مراجعه كنند.
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
غسل
گاهى براى نماز و ساير كارهايى كه بايد با وضو انجام داد، غسل واجب مىشود.
شيوه غسل كردن
مسأله 117: در غسل بايد تمام بدن و سر و گردن شسته شود، خواه غسل واجب باشد، مانند جنابت و يا مستحب، مانند غسل جمعه. به عبارت ديگر، تمام غسلها در انجام فرقى ندارند مگر در نيّت.
مسأله 118: غسل را به دو صورت مىتوان انجام داد:
«ترتيبى» و «ارتماسى». در غسل ترتيبى، ابتدا سرو گردن شسته مىشود، سپس نيمه راست بدن و بعد از آن نيمه چپ. در غسل ارتماسى، تمام بدن يكباره در آب قرار مىگيرد.
پس براى انجام غسل ارتماسى بايد آب به قدرى باشد كه انسان بتواند تمام بدن را زير آب ببرد.
شرايط صحيح بودن غسل
مسأله 119: تمام شرطهايى كه براى صحيح بودن وضو گفته شد[1]، در صحيح بودن غسل هم شرط است، بجز موالات. همچنين لازم نيست بدن را از بالا به پائين بشويد.
مسأله 120: كسى كه چند غسل بر او واجب است، مىتواند به نيّت همه آنها يك غسل بجا آورد.
مسأله 121: كسى كه غسل جنابت كرده، نبايد براى نماز وضو بگيرد، بلكه با غسلهاى واجب ديگر غير از غسل استحاضه متوسطه نيز مىتواند بدون وضو نماز بخواند، اگر چه بهتر است وضو هم بگيرد.
مسأله 122: در غسل ارتماسى بايد تمام بدن پاك باشد، ولى در غسل ترتيبى پاك بودن تمام بدن لازم نيست، بنابراين اگر هر قسمتى را پيش از غسل دادنِ همان قسمت آب بكشد، كافى است.
مسأله 123: غسل جبيرهاى مثل وضوى جبيرهاى است.[2]
مسأله 124: كسى كه روزه واجب گرفته، نمىتواند در حال روزه غسل ارتماسى انجام دهد، چون روزهدار نبايد تمام سر را در آب فرو برد. ولى اگر از روى فراموشى غسل ارتماسى كند صحيح است.
مسأله 125: در غسل لازم نيست تمام بدن با دست شسته شود و چنانچه با نيت غسل آب را به تمام بدن برساند، كافى است.
[1]- شرايط وضو در مسأله 70 بيان شد.
[2]- احكام وضوى جبيرهاى در مسأله 88 به بعد بيان شد.
غسلهاى واجب
مسأله 126: غسلهاى واجب هفت غسل است: 1- جنابت 2- ميّت 3- مس ميت 4- حيض 5- استحاضه 6- نفاس 7- و غسلى كه به سبب نذر يا قسم و مانند اينها واجب مىشود.
غسل جنابت
مسأله 127: اگر از انسان مَنى[1]بيرون آيد، هر چند در خواب باشد يا آميزش كند، جُنُب مىشود و بايد براى نماز و كارهايى كه نياز به طهارت دارد، غسل جنابت انجام دهد.
مسأله 128: اگر منى از جاى خود حركت كند، ولى بيرون نيايد سبب جنابت نمىشود.
مسأله 129: كسى كه مىداند منى از او خارج شده است و يا مىداند آنچه بيرون آمده منى مىباشد، جنب است و بايد غسل كند.
مسأله 130: اگر از انسان رطوبتى خارج شود كه نداند بول است يا منى يا غير اينها، چنانچه با شهوت و جستن بيرون آمده و بعد از بيرون آمدنِ آن بدن سست شده، آن رطوبت منى
[1]- منى، مايعى است كه از غدد تناسلى به سبب آميزش يا احتلام از مجراى بول خارج مىشود.
است. ولى اگر تمام اين نشانهها يا برخى از آنها وجود نداشته باشد، آن رطوبت منى نمىباشد.
مسأله 131: مستحب است انسان بعد از بيرون آمدن منى بول كند و اگر بول نكند و بعد از غسل رطوبتى از او خارج شود كه نداند منى است يا رطوبتِ ديگر، حكم منى دارد.
كارهايى كه بر جُنب حرام است
مسأله 132: از زمانى كه انسان جنب مىشود تا وقتى كه غسل كند و يا اگر نمىتواند غسل كند تا زمانى كه تيمم نمايد، اين كارها بر او حرام است:*رساندن جايى از بدن به خط قرآن، اسم خداوند و بنابر احتياط واجب اسامى پيامبران و امامان عليهم السلام.*رفتن به مسجد الحرام و مسجد النبى صلى الله عليه و آله هر چند از يك در وارد شود و از در ديگر بيرون رود.*توقف در مساجد. ولى اگر از يك در برود و از در ديگر خارج شود يا براى برداشتن چيزى برود، مانعى ندارد و احتياط واجب آن است كه در حرم امامان عليهم السلام نيز توقف نكند.*گذاشتن چيزى در مسجد.*خواندن سورههايى از قرآن كه سجده واجب دارد حتى يك حرف از آن؛ يعنى سورههاى: سجده فُصِّلت نَجم عَلَق
مسأله 133: اگر شخصى در خانهاش مكانى را براى نماز
قرار دهد (و همچنين در مؤسسه يا ادارهاى) حكم مسجد ندارد.
مسأله 134: توقف در حرم امامزادهها در حال جنابت اشكال ندارد، ولى توقف در مساجدى كه معمولًا كنار حرمها ساختهاند، حرام است.
غسل ميت
مسأله 135: هرگاه مسلمانى از دنيا برود، بايد او را غسل دهند، كفن كنند و بر او نماز بخوانند، سپس دفن كنند.[1]
غسل مس ميت
مسأله 136: اگر كسى جايى از بدن خود را به بدن انسان مردهاى كه سرد شده و غسلش ندادهاند برساند، بايد غسل مَسّ ميت كند.
غسلهاى اختصاصى دخترها و بانوان
مسأله 137: سه غسل از غسلهاى واجب؛ يعنى غسل حيض، استحاضه و نفاس، تنها بر دخترها و بانوان واجب مىشود و سبب اين غسلها خونى است كه از رحم بيرون مىآيد و هر يك احكام خاصى دارد.
[1]. براى آشنايى با احكام اموات مىتوانيد به رساله توضيح المسائل، مسأله 541 به بعد مراجعه كنيد.