کتاب احکام و مناسک حج

با چيز خوشبويي است بمالد، بنابر احتياط واجب بايد كفاره بدهد; هر چند از روي ناچاري و براي معالجه باشد; و كفاره آن ذبح يك گوسفند است . و اگر از روي ندانستن مسأله باشد بنابر احتياط يك مسكين اطعام كند. و اگر روغن ذاتا خوشبو باشد بنابر احتياط نيز كفاره را بدهد; ولي اگر روغن خوشبو نباشد در ماليدن آن كفاره ثابت نيست، هر چند خوب بلكه احوط است .

سرمه كشيدن

"سرمه كشيدن" است .(مسأله 253)سرمه كشيدن به سرمه سياه كه معمولا براي زينت استعمال مي‌شود هر چند قصد زينت نكند، و همچنين به سرمه هايي كه در آنها چيزهاي خوشبو و معطر به كار رفته براي مرد و زن در حال احرام حرام است ; و بنابر احتياط واجب از هر سرمه اي كه زينت باشد اجتناب نمايند. ولي استعمال سرمه اي كه نه سياه و نه خوشبو و نه زينت باشد مانعي ندارد.(مسأله 254)اگر براي معالجه چشم ناچار باشند سرمه بكشند، جايز است از سرمه هايي كه در آنها چيزهاي خوشبو به كار نرفته استفاده نمايند.(مسأله 255)در سرمه كشيدن كفاره ثابت نيست ; هر چند احوط ذبح يك گوسفند است . ولي اگر در سرمه چيزهاي خوشبو به كار رفته باشد، كفاره آن بنابر احتياط واجب ذبح يك گوسفند است .

به دست كردن انگشتر به قصد زينت

"به دست كردن انگشتر به قصد زينت" است .(مسأله 256)بر محرم حرام است به قصد زينت انگشتر به دست كند; ولي اگر به قصد عمل به استحباب باشد مانعي

ندارد; همچنين براي مقاصد عقلايي ديگر مانند استفاده از خواص نگين آن يا حفظ آن از گم شدن يا شمردن شوطهاي طواف با آن مانعي ندارد.(مسأله 257)در استعمال انگشتر به قصد زينت، كفاره ثابت نيست ; هر چند اولي و احوط ذبح يك گوسفند است .

زينت كردن و پوشيدن زيور

"زينت كردن و پوشيدن زيور" براي زن است .(مسأله 258)جايز نيست زن در حال احرام خود را زينت كند و يا زيورهايي را به قصد زينت بپوشد; بلكه بنابر احتياط واجب از آنچه زينت است اجتناب نمايد، هر چند به قصد زينت نباشد. ولي زيورهايي را كه پيش از احرام عادت به پوشيدن آنها داشته لازم نيست براي احرام بيرون آورد; لكن بايد آنها را بپوشاند و به هيچ مرد حتي به شوهر خود آنها را نشان ندهد.(مسأله 259)بر مرد و زن در حال احرام حرام است به قصد زينت حنا ببندند; بلكه اگر حنا بستن زينت باشد بنابر احتياط واجب بايد از آن اجتناب كنند، هر چند به قصد زينت نباشد. ولي اگر زينت نباشد و براي معالجه و درمان از آن استفاده كنند مانعي ندارد.(مسأله 260)حنا بستن پيش از احرام به هر قصد باشد مانعي ندارد; ولي اگر اثر و رنگ آن تا زمان احرام باقي مي‌ماند خوب است آن را ترك كنند، بلكه احوط است .(مسأله 261)در زينت كردن و استعمال زيور آلات و حنا بستن كفاره ثابت نيست ; هر چند اولي و احوط ذبح يك گوسفند است .

نگاه كردن در آينه

"نگاه كردن در آينه" است .(مسأله 262)نگاه كردن مرد و زن در حال احرام در آينه براي زينت جايز نيست ; بلكه بنابر احتياط واجب براي غير زينت هم در آينه نگاه نكنند، مگر اينكه به هيچ وجه صدق زينت نكند.(مسأله 263)اگر عكس گرفتن از اشخاص يا منظره ها مستلزم نگاه در آينه باشد; بنابر احتياط از آن اجتناب نمايند.(مسأله 264)اگر در اطاقي كه شخص محرم سكونت دارد آينه باشد و مي‌داند كه گاهي چشم او بي اختيار به آينه مي‌افتد ظاهرا اشكال ندارد; ولي بنابر احتياط آينه را بردارد يا چيزي روي آينه بيندازد.(مسأله 265)نگاه كردن محرم به اجسام صاف و صيقل داده شده كه عكس انسان در آنها پيداست و همچنين نگاه كردن در آب مانعي ندارد; مگر اينكه براي زينت باشد.(مسأله 266)عينك زدن اگر زينت باشد در حال احرام حرام است ; و اگر زينت نباشد مانعي ندارد.(مسأله 267)در نگاه كردن در آينه كفاره ثابت نيست ; هر چند اولي و احوط ذبح يك گوسفند است . و مستحب است پس از نگاه كردن در آينه لبيك بگويد.

پوشيدن لباس دوخته

"پوشيدن لباس دوخته" بر مردان است .(مسأله 268)بر مرد محرم پوشيدن پيراهن و قبا و شلوار و زير شلواري و جامه هاي آستين دار كه معمولا دستها را در آستين آنها مي‌كنند، و جامه هاي دكمه دار كه معمولا دكمه هاي آنها را مي‌اندازند حرام است ; بلكه بنابر احتياط واجب بايد از پوشيدن هر جامه دوخته شده اجتناب نمايد. همچنين از پوشيدن لباسهايي كه شبيه به دوخته است مانند

پيراهنها و زير پيراهنهايي كه با چرخ يا با دست مي‌بافند اجتناب كند; همچنين است پوششهايي كه با پشم مي‌مالند مانند كليچه و نمدهايي كه چوپانان مي‌پوشند.(مسأله 269)بنابر احتياط مرد محرم از پوشيدن هر نوع لباس دوخته اجتناب نمايد; هر چند كوچك باشد، مانند كمربند دوخته و شب كلاه .(مسأله 270)اگر قمقمه آب مثلا در محفظه دوخته باشد يا وسائل سفر در ساك دوخته باشد بنابر احتياط در حال احرام آنها را بر دوش نيندازد; ولي دست گرفتن آنها مانعي ندارد.(مسأله 271)همياني را كه در آن پول خود را حفظ مي‌كنند و به كمر مي‌بندند براي محرم جايز است آن را به كمر خود ببندد; هر چند دوخته باشد، ولي بنابر احتياط بدون گره باشد.(مسأله 272)اگر محرم به فتق بند دوخته نياز پيدا كند و ناچار شود آن را به خود ببندد جايز است آن را به خود ببندد; ولي بنابر احتياط كفاره آن را بدهد.(مسأله 273)اگر محرم به لباس دوخته احتياج پيدا كند و ناچار شود آن را بپوشد جايز است آن را بپوشد; ولي بنابر احتياط واجب بايد كفاره آن را بدهد.(مسأله 274)كفاره پوشيدن لباس دوخته اگر از روي علم و عمد باشد، ذبح يك گوسفند است ; همچنين است بنابر احتياط واجب اگر از روي اضطرار و ناچاري باشد; ولي اگر از روي فراموشي يا ندانستن مسأله باشد كفاره واجب نيست .(مسأله 275)جايز است محرم هنگام خوابيدن از لحاف يا روانداز دوخته استفاده كند و بدن خود را با آن بپوشاند; ولي سر خود را بايد نپوشاند. و بنابر احتياط در حال نشستن نيز لحاف يا پتو را به خود نپيچد.

(مسأله 276)محرم جايز است شال ندوخته يا عمامه را دور كمر خود روي لنگ ببندد; ولي بنابر احتياط آن را تا سينه خود بالا نبرد. بلكه خوب است به طور كلي از بستن شال و عمامه به دور كمر اجتناب نمايد.(مسأله 277)اگر محرم چند نوع لباس دوخته بپوشد - مانند پيراهن و قبا و شلوار - براي هر كدام بايد يك كفاره بدهد. و اگر آنها را داخل يكديگر كند و يكدفعه بپوشد باز هم بنابر احتياط واجب براي هر كدام يك كفاره بدهد.(مسأله 278)اگر محرم چند لباس دوخته از يك نوع بپوشد - مثلا چند پيراهن يا چند قبا بپوشد - چه در يك مجلس باشد يا در چند مجلس، بنابر احتياط براي هر كدام يك كفاره بدهد.(مسأله 279)اگر يك نوع لباس دوخته مانند پيراهن مثلا بپوشد و كفاره آن را بدهد و بعد پيراهن ديگر بپوشد يا آن پيراهن را در آورد و پس از دادن كفاره دوباره آن را بپوشد بايد دوباره كفاره بدهد.(مسأله 280)اگر از روي اضطرار و ناچاري چند نوع لباس دوخته بپوشد بنابر احتياط واجب بايد براي هر كدام يك كفاره بدهد; همچنين است بنابر احتياط اگر چند لباس دوخته از يك نوع بپوشد.(مسأله 281)اگر محرم لباس دوخته اي را از روي فراموشي يا ندانستن مسأله پوشيده است پس از توجه و علم بايد فورا آن را در آورد. پس اگر آن را پيش از تلبيه پوشيده است مي‌تواند آن را از طرف سر درآورد; و لازم نيست آن را از طرف پا درآورد. ولي اگر بعد از تلبيه و تحقق احرام پوشيده است، بايد از طرف پا درآورد; و اگر يقه آن تنگ است بايد آن را بشكافد يا پاره كند تا از طرف پا كنده شود. و در هر دو صورت اگر در بيرون آوردن آن كوتاهي نكند كفاره واجب نيست ; و اگر عمدا كوتاهي كند و

بيرون آوردن آن را به تأخير بيندازد بايد كفاره بدهد. و تفصيلي كه در چگونگي بيرون آوردن لباس دوخته گفته شد، در صورتي كه از روي علم و عمد هم آن را پوشيده باشد جاري است .(مسأله 282)براي زنها جايز است در حال احرام هر اندازه لازم داشته باشند لباس دوخته بپوشند; با رعايت شرايطي كه در لباس احرام معتبر است و پيش از اين گفته شد; و كفاره نيز واجب نيست . ولي بنابر روايات معتبر زنها در حال احرام نهي شده اند از پوشيدن "قفازين" كه به صورت يك جفت دستكش زنانه بوده و زنها براي رفع سرما به دست مي‌كرده اند و بيشتر جنبه زينت داشته است ; و بنابر احتياط از پوشيدن هر نوع دستكش در حال احرام اجتناب نمايند.

دكمه گذاشتن و گره زدن جامه هاي احرام

"دكمه گذاشتن و گره زدن جامه هاي احرام" است .(مسأله 283)مرد محرم نبايد به جامه هاي خود دكمه بگذارد و دو طرف جامه را با دكمه به يكديگر متصل كند. همچنين بنابر احتياط واجب نبايد لنگ خود را به گردن خود گره بزند; بلكه بنابر احتياط واجب هيچ يك از جامه هاي احرام را به گردن خود و به يكديگر گره نزند. همچنين دو طرف جامه را با سوزن و سنجاق و گره به يكديگر متصل نكند; بلكه يك طرف لنگ را در طرف ديگر آن فرو كند. و بعيد نيست بتواند براي حفظ رداء از افتادن، دو طرف آن را با گذاشتن سنگ در آن و پيچيدن نخ به دور آن بدون گره به يكديگر متصل كند; ولي يك طرف آن را روي طرف ديگر نيندازد.(مسأله 284)دكمه گذاشتن و گره زدن جامه هاي احرام كفاره ندارد; هر چند اولي و احوط ذبح يك گوسفند است .

پوشيدن جوراب و چكمه

"پوشيدن جوراب و چكمه" براي مردان است .(مسأله 285)بر مرد محرم پوشيدن جوراب و چكمه، بلكه موزه و گيوه و هر چه تمام روي پا را بپوشاند حرام است ; ولي براي زن در حال احرام مانعي ندارد.(مسأله 286)اگر مرد محرم نعلين پيدا نكند و ناچار شود چكمه يا جوراب و مانند اينها را بپوشد، بنابر احتياط واجب روي آنها را شكاف دهد; بلكه خوب است ساق آنها را نيز قطع كند.(مسأله 287)اگر مرد محرم از روي علم و عمد چكمه و جوراب و امثال اينها را پوشيد بنابر احتياط يك گوسفند به عنوان كفاره ذبح نمايد.(مسأله 288)اگر مرد محرم زير لحاف يا پتو بخوابد مانعي ندارد; هر چند روي پاهاي او را بپوشاند.(مسأله 289)در حال احرام پوشيدن نعليني كه بندهاي عريض دارد ولي همه روي پاها را نمي گيرد مانعي ندارد; هر چند بهتر است نعلين با بندهاي باريك انتخاب شود.

پوشيدن سر

"پوشيدن سر" براي مردان است .(مسأله 290)مرد محرم نبايد در حال احرام تمام سر خود يا قسمتي از آن را با لباس يا پارچه بپوشاند; بلكه بنابر احتياط واجب با گل و حنا و دوا و پوشال و گذاشتن محمولات روي سر و مانند اينها نيز سر خود را نپوشاند.(مسأله 291)مرد محرم اگر سرش را بشويد، نبايد سر يا بعض آن را با حوله و دستمال خشك كند.(مسأله 292)مرد محرم نبايد در حال احرام كلاه گيس بر سر گذارد.

(مسأله 293)گوشها در اينجا حكم سر را دارند; پس مرد محرم نبايد آنها را بپوشاند.(مسأله 294)محرم جايز است سر خود را با اعضاي بدن خود مانند دستها يا ذراع خود بپوشاند; هر چند احوط ترك است، مگر در مواقع ضرورت، مانند مسح سر يا خاراندن سر و مانند اينها.(مسأله 295)محرم جايز است براي خواب سر خود را روي زمين يا بالش بگذارد.(مسأله 296)براي محرم خوابيدن زير پشه بند و مانند آن كه بالاي سر قرار مي‌گيرند و سر را نمي پوشانند مانعي ندارد.(مسأله 297)براي محرم گذاشتن بند مشگ آب بر سر مانعي ندارد.(مسأله 298)براي محرم جايز است هنگام سر درد، دستمالي را به سر ببندد; ولي احتياطا كفاره بدهد.(مسأله 299)محرم اگر سر خود را هنگام خواب يا زماني ديگر از روي غفلت و فراموشي يا ندانستن مسأله بپوشاند كفاره ندارد; ولي بنابر احتياط لبيك بگويد و پس از توجه فورا سر خود را باز كند; و اگر باز نكرد و ادامه داد، بنابر احتياط واجب كفاره بدهد.(مسأله 300)محرم جايز نيست در آب فرو رود به طوري كه سرش زير آب برود; همچنين نبايد سر خود را زير آب كند; بلكه بنابر احتياط واجب سر خود را در مايع ديگر هم نكند، و بعض سر را نيز زير آب يا مايع ديگر نكند. و بنابر احتياط زن نيز در حال احرام سر يا بعض سر را زير آب يا مايع ديگر نكند. ولي براي غسل يا شستشو اگر آب روي سر بريزند يا زير دوش بروند مانعي ندارد; لكن زير آبشاري كه همه سر را فرو مي‌گيرد نروند.(مسأله 301)محرم اگر سر خود را از روي علم و عمد