از انجام اعمال يقين به صحيح بودن طواف خود پيدا كرد، آيا طواف او صحيح است ؟جواب :صحيح است .(سؤال 128)اگر در حال طواف يا سعي و يا در نماز شك كند كه شوط چندم و يا ركعت چندم است و با همين حال طواف يا سعي و يا نماز را ادامه دهد و بعد به يك طرف شك يقين كند و اعمال را تمام كند، آيا عملش با اين كيفيت صحيح است ؟جواب :ادامه دادن نماز در حال شك صحيح نيست ; ولي اگر طواف و سعي را در حال شك به اميد اينكه شك او مبدل به يقين شود ادامه دهد، در صورت تبدل شك به يقين صحيح بودن آن بعيد نيست .(سؤال 129)در مواردي كه شخص در عدد شوطها شك ميكند اگر تجديد طواف نمايد و در اثناي آن كشف شود كه طواف اول شش شوط بوده تكليف او چيست ؟جواب :طوافي را كه دوباره شروع كرده است رها نمايد و طواف اول را تكميل كند.
نماز طواف
(سؤال 130)در موقعي كه شخص طواف كرده و در اثر زيادي جمعيت نتوانسته است نزديك مقام نماز بخواند و در آن وقت چاره اي نداشته، آيا نماز او صحيح است يا خير؟ و در صورت امكان خواندن نماز در نزديك مقام، اعاده آن در همان روز يا روزهاي ديگر لازم است ؟جواب :اگر در محل نزديك ممكن نبوده، صحيح است و اعاده آن لازم نيست .(سؤال 131)احيانا انسان ميداند كه اگر نماز طواف را
شروع كند طواف كننده ها ميآيند و او را حركت ميدهند و جابجا ميكنند، ولي در عين حال نماز را شروع ميكند; آيا اگر اين نماز را تمام كند صحيح است يا نه ؟جواب :اگر بداند اشكال دارد; ولي اگر شك داشته باشد و به اميد اينكه بتواند بخواند شروع كند اشكال ندارد.(سؤال 132)اگر كسي نماز طواف را در غير مقام ابراهيم (ع) بخواند و با اعتقاد به صحيح بودن آن بقيه اعمال را انجام دهد وظيفه او چيست ؟جواب :نماز را در پشت مقام اعاده كند و بقيه اعمال او صحيح است .(سؤال 133)آيا جايز است كه نماز طواف واجب را احتياطا به نماز يوميه و يا به نماز طواف مستجب امام اقتدا كرد يا جايز نيست و فقط بايد نماز طواف واجب باشد؟جواب :اقتدا به نماز يوميه يا نماز طواف واجب رجاءا در صورت عدم اكتفا به آن و اعاده آن به نحو فرادي مانعي ندارد; ولي اقتدا به نماز طواف مستحب صحيح نيست .(سؤال 134)آيا "صلاة معادة"[1]در نماز طواف واجب مشروع است يا خير؟جواب :مشروعيت آن محرز نيست، ولي به قصد رجاء مانعي ندارد.(سؤال 135)كسي كه هر چه كوشش ميكند موارد غير صحيح قرائت خود را تصحيح نمايد نمي تواند و نيز شخص ديگري را جهت اقتدا كردن و يا تلقين نمودن قرائت صحيح پيدا نمي كند، وظيفه اش چيست ؟
[1]"صلاة معادة" به نمازي ميگويند كه بر انسان واجب بوده و بجا آورده است و دوباره بخواهد آن را بخواند.نام کتاب :احكام و مناسك حجنویسنده :منتظري، حسينعليجلد :1صفحه :359
««صفحهاول«صفحهقبلیجلد :1صفحهبعدی»صفحهآخر»»««اول«قبلیجلد :1بعدی»آخر»»
فرمت PDF
شناسنامهفهرست
جواب :بايد به هر نحوي كه ميتواند بخواند و بنابر احتياط نايب هم بگيرد.(سؤال 136)كساني كه قرائتشان درست نيست و ميخواهند نماز طوافشان را به جماعت بخوانند، آيا ميتوانند نماز طواف حج را به نماز طواف نساء يا بالعكس اقتدا كنند؟ همچنين كسي كه نايب است به كسي كه نايب نيست، و يا نماز طواف واجب را به مستحب و يا بالعكس ميتواند اقتدا كند يا نه ؟جواب :كسي كه قرائتش درست نيست نمي تواند نايب شود، و اقتدا در نماز مستحبي صحيح نيست ; و در بقيه فروض اقتدا مانعي ندارد و عمل به احتياط حاصل ميشود. ضمنا احتياط جماعت، احتياط مستحبي است و اكتفا به آن جايز نيست . بلكه خودش فرادي بخواند و نايب هم بگيرد.(سؤال 137)افرادي كه قرائت صحيح نداشته و نماز طواف را به غلط خوانده اند و جماعتي فراهم نشده تا نماز را به جماعت بخوانند و نايب هم نگرفته اند، آيا چنين نمازي از آنها كافي و مجزي است يا نه ؟جواب :بنابر احتياط نايب هم بگيرند.(سؤال 138)اگر كسي مطمئن باشد قرائت يا ساير اذكار نمازش درست است و نماز طواف را - اعم از طواف زيارت و نساء - همان گونه بخواند و بعد معلوم شود كه اشتباه بوده وظيفه اش چيست ؟جواب :اگر احتمال غلط بودن آن را نمي داده تا اينكه تصحيح كند، نمازش صحيح است .(سؤال 139)آيا طواف در عمره مفرده استحبابي حكم طواف واجب را دارد كه بايد نماز آن پشت مقام ابراهيم (ع) خوانده شود يا حكم طواف مستحبي را دارد و در هر جاي مسجد الحرام
ميتوان نماز آن را بجا آورد؟جواب :اتمام عمره مفرده پس از احرام واجب است و نماز طواف آن، نماز طواف واجب است و بايد پشت مقام خوانده شود.(سؤال 140)بعضي از مراجع فرموده اند فاصله بين نماز طواف و طواف موجب بطلان طواف ميشود، آيا نظر حضرتعالي در اين مسأله همين است ؟ در صورت داشتن عذر چطور؟جواب :در ناسي و جاهل موجب بطلان نيست ; ولي در عامد خالي از اشكال نيست، بلكه اگر وقت تدارك آن گذشته باشد صحت عمره و حج نيز محل اشكال است .
سعي بين صفا و مروه
(سؤال 141)در سعي صفا و مروه آيا لازم است سعي بين سنگهاي مشخص كوه انجام گيرد؟ و آيا لازم است پاي انسان حتما به سنگهاي كوه بخورد و يا همين كه به سر بالايي كوه صفا و مروه كه اكنون سنگفرش است برسد كفايت ميكند؟جواب :سعي بين دو كوهي كه در صدر اسلام بوده كفايت ميكند و لازم نيست پاها به باقيمانده از كوهها برسد; بلي اگر نداند ابتداي دو كوه كجا بوده، بايد از جايي شروع كند كه بداند آنجا جزو كوه بوده است .(سؤال 142)كسي كه به علت ندانستن مسأله، سعي صفا و مروه را در عمره تمتع بجا نياورده و جهت حج محرم شده و به عرفات رفته و پس از مراجعت از عرفات به اشتباه خود پي برده است، حج او چگونه است ؟جواب :در فرض سؤال محتمل است كه حج او به حج افراد بدل شده باشد كه بعد از حج بايد عمره مفرده انجام دهد; ولي احتياطا وقتي كه مسأله را فهميد سعي را نيز انجام دهد; و در هر حال اگر
حج تمتع بر او واجب بوده بايد در سالهاي بعد آن را انجام دهد.(سؤال 143)سكوهاي مشترك بين مسجدالحرام و محل سعي براي زنهاي حائض چه حكمي دارد؟ آيا ميتوانند در قسمت مشرف به محل سعي بنشينند؟جواب :هر نقطه اي كه محرز نباشد جزو مسجد است، توقف آنها در آن نقطه به حكم "اصالة البرائة و الحلية" مانعي ندارد و احتياط لازم نيست ; ولي ظاهرا هر مقدار از آن نقاط كه محاذي درها و ستونهاي مسجد است حكم مسجد را دارد.(سؤال 144)شخصي شوط سوم سعي را به هم زده و با فاصله اندكي هفت شوط ديگر بجا آورده و تقصير نموده است، آيا اين سعي صحيح است ؟جواب :اگر فاصله كم بوده و به قدري صبر نكرده كه موالات به هم بخورد، بنابر احتياط بايد سعي و تقصير را اعاده نمايد.(سؤال 145)گاهي انسان در اثر ازدحام جهت رفتن براي سعي ناچار است از مسجدالحرام عبور كند، در اين صورت تكليف زنهاي حائض و نفساء چيست ؟ آيا براي سعي هم مثل طواف نايب بگيرند؟جواب :عبور از مسجدالحرام براي سعي صحيح نيست و براي زنها جايز نيست ; و اگر بدون عبور از مسجدالحرام سعي ممكن نباشد و تأخير آن هم تا آخرين زمان امكان مقدور نباشد بايد نايب بگيرند.(سؤال 146)اگر از مروه شروع و به صفا ختم كرده و بعد فهميده است وظيفه او چيست ؟ بخصوص اگر تقصير كرده باشد.جواب :بايد سعي و تقصير را اعاده نمايد.(سؤال 147)اگر كسي يقين كند كه هفت شوط سعي بين صفا و مروه را تمام كرده است ولي بعد از تقصير متوجه شود كه
پنج شوط بوده، آيا كل سعي را بايد از سر بگيرد يا دو شوطي را كه ناقص بوده است بايد تكميل كند؟ و آيا تقصير را هم بايد دو مرتبه انجام دهد يا نه ؟جواب :اگر زياد طول نكشيده باشد، سعي را تكميل كند و تقصير را اعاده نمايد; و اگر طول كشيده باشد، احتياطا آن سعي را تكميل كند و پس از آن سعي و تقصير را اعاده نمايد.(سؤال 148)شخصي در حال سعي در عدد شوطها شك ميكند و با حال ترديد به سعي خود ادامه ميدهد و بعد از طي مسافتي يقين ميكند; آيا سعي او درست است يا نه ؟جواب :اگر به اميد اينكه شك او مبدل به يقين شود سعي را ادامه داده باشد، صحت سعي او بعيد نيست .(سؤال 149)اگر هروله را در محل خود فراموش كند و پس از آن متذكر شود و براي تدارك هروله برگردد، آيا اين سعي صحيح است يا نه ؟جواب :اگر آن مقدار را به قصد رجاء يا احتياط اعاده كرده مانعي ندارد; و اگر با نيت قطعي بوده مشكل است و احوط اعاده سعي ميباشد.(سؤال 150)اگر بعد از گذشتن ماه ذيحجه بفهمد كه سعي او در عمره تمتع يا حج تمتع باطل بوده تكليف چيست ؟ آيا قابل جبران است، و اگر هست چه وقت بايد بجا آورد؟ آيا احتياج به اعاده حج دارد يا نه، و از احرام خارج شده است يا نه ؟جواب :اگر بطلان سعي ناشي از سهو يا نسيان يا جهل به موضوع باشد عمره و حج او صحيح است و بايد سعي را اگر چه در غير ماههاي حج اعاده كند، و در صورت عدم امكان نايب بگيرد; و اگر ناشي از جهل به حكم باشد صحت عمره و حج او محل اشكال است .
وقوف به عرفات و مشعر
(سؤال 151)اگر موقف دو روز اختلاف داشته باشد وظيفه چيست ؟جواب :اختلاف افق دو روز ممكن نيست و لااقل يكي از آنها مخالف واقع است ; ولي در اين فرض نيز وظيفه حاج همان است كه تفصيل آن در مسأله «515» مناسك بيان شده است .(سؤال 152)شخصي وقوف اختياري عرفات را درك كرده و قبل از رفتن به مشعر بيهوش شده است ; اگر به همين حال تا آخر اعمال باقي باشد وظيفه او چيست ؟ و اگر بعد از بيهوشي او را به ايران آورده باشند چه حكمي دارد؟ و نيز اگر بعد از ايام تشريق در ماه ذيحجه به هوش آيد - در مكه باشد يا در ايران - چه بايد بكند؟جواب :كفايت وقوف اختياري عرفات به تنهايي مشكل است و بنابر احتياط بايد با اعمال عمره مفرده از احرام خارج شود; و اگر حج تمتع در ذمه او مستقر بوده يا اينكه استطاعت او باقي بماند، بايد در سالهاي بعد حج تمتع را بجا آورد.(سؤال 153)عده اي در شب دهم ذيحجه در مكاني كه به آنها گفته بودند مشعر است اطمينان نمودند و نيت بيتوته كردند، بعد كه وقت اضطراري مشعر هم ميگذرد معلوم ميشود آنجا مشعر نبوده ; وظيفه آنها چيست ؟جواب :بنابر احتياط بايد حج را اتمام نمايند و يك عمره مفرده نيز بعد از اعمال حج انجام دهند; و اگر حج قبلا در ذمه آنها مستقر بوده يا اينكه استطاعت آنها باقي بماند، در سالهاي بعد حج را اعاده نمايند.(سؤال 154)شخصي وقوف عرفات و مقداري از وقوف
شبانه مشعر را درك كرده و عمدا قبل از طلوع فجر براي بردن اثاث و كارهاي ديگر به مني رفته است و قصد برگشتن به مشعر را داشته ولي در مني خوابش برده، وظيفه اش چيست ؟جواب :حج او صحيح است .
رمي جمرات
(سؤال 155)كساني كه به عنوان راهنما همراه معذورين در شب جهت رمي جمره ميروند، از آنجا كه راه چادرها تا جمرات زياد است و باعث خستگي زياد ميشود آيا ميتوانند رمي خويش را نيز انجام دهند يا خير؟ و اگر نايب باشند رمي ايشان چه حكمي دارد؟جواب :اگر از رمي در روز معذور باشند، رمي در شب مانعي ندارد; ولي كافي بودن عمل نيابتي معذور محل اشكال است .(سؤال 156)آيا جايز است زناني كه ميتوانند در روز رمي كنند به علت كثرت جمعيت و قرار گرفتن بين مردهاي نامحرم در شب رمي نمايند، يا رمي در شب براي آنها متعين است ؟ و اگر در روز رمي كنند چه حكمي دارد؟جواب :اگر رمي در روز براي آنها مستلزم حرج و مفسده نباشد بايد در روز رمي كنند; و تماس قهري با نامحرم از روي لباس بدون تلذذ و ريبه اشكال ندارد.(سؤال 157)كسي كه معذور است و بايد خودش در شب رمي كند، آيا وظيفه او رمي در شب است يا اينكه روز سيزدهم تمام جمرات را در روز رمي كند و روز سيزدهم عجزي در كار نيست ؟جواب :شب يازدهم و دوازدهم مقدم بر روز سيزدهم است ;