کتاب احکام و مناسک حج

باب دوم : اعمال و شرايط و آداب عمره تمتع

و آداب ورود در حرم و مكه معظمه و مسجدالحرام

این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة

فصل اول - احرام

واجبات، شرايط، تروك و محرمات و آداب آنچنانكه قبلا گفته شد واجبات عمره تمتع شش چيز است :اول -نيت عمرهدوم -احرام در احرام سه چيز واجب است :1 -نيت2 -پوشيدن لباس احرام3 -تلبيه يعني گفتن لبيك(مسأله 165)"نيت" يعني قصد محرم شدن براي انجام اعمال عمره يا حج مطابق دستور شرع مبين قربة الي الله تعالي . و لازم نيست در وقت نيت اعمال را به تفصيل بداند، بلكه قصد اجمالي كافي است ; سپس با مراجعه به كتاب مناسك يا پرسيدن از افراد خبره و مورد وثوق و اطمينان يك يك اعمال را ياد مي‌گيرد وعمل مي‌كند.

1 -"قصد قربت"، يعني قصد كند اعمال را براي خدا و با خلوص نيت بجا آورد، مانند ساير عبادات ; پس اگر قصدش ريا باشد اعمال او باطل است .2 -اينكه نيت از اول اعمال تا آخر اجمالا موجود و مستمر باشد.3 -اينكه خصوصيات عمل را تعيين نمايد; و در نيت خود

مشخص كند كه عمره است يا حج، عمره تمتع است يا عمره مفرده، حج تمتع است يا افراد يا قران، حجة الاسلام است يا مثلا حج نذري يا نيابتي يا مستحبي .(مسأله 166)در اصل نيت، گفتن به زبان ياخطور دادن و گذراندن در دل لازم نيست ; بلكه مانند ساير عبادات وجود انگيزه و داعي در اعماق دل كافي است . و در تعيين خصوصيات عمل بنابر احتياط آنها را در دل خطور دهد و يا بر زبان جاري كند.(مسأله 167)در نيت احرام معتبر نيست كه تصميم داشته باشد همه محرمات و تروك احرام را از اول تا آخر ترك كند; بلكه بسا شخص محرم در حال نيت به محرمات احرام توجه ندارد. پس همين اندازه كه قصد عمره يا حج كند و اولين عمل آن را كه گفتن لبيك است به قصد عمره يا حج انجام دهد احرام محقق مي‌شود; يعني با اين كار خود و اعضا و جوارح خود را اعتبارا در حريم محترم خدايي وارد كرده است ; و لزوم اجتناب از محرمات از آثار و احكام شرعيه آن مي‌باشد. و در حقيقت احرام يك امر اعتباري است كه به وسيله گفتن "لبيك" محقق مي‌شود. آري اگر در حال احرام به محرمات احرام توجه كند وتصميم داشته باشد محرماتي را كه باطل كننده عمره و حج است - مانند نزديكي كردن با زن - انجام دهد، لازمه آن عدم نيت عمره و حج است و از اين جهت احرام و عمره يا حج او باطل است . و اگر فرضا معناي "احرام" حرام كردن محرمات احرام باشد، برگشت آن به انشاء تحريم[1]آنهاست نه تصميم و عزم بر اجتناب از آنها; و انشاء كار آساني است . بنابراين اگر در حال احرام مثلا تصميم داشته باشد بعضي از محرمات را كه موجب بطلان عمره و حج نيست - مانند سوار شدن در اتومبيل سقف دار يا هواپيما - انجام دهد به
[1]"انشاء تحريم" يعني حرام نمودن چيزي را برخود.نام کتاب :احكام و مناسك حجنویسنده :منتظري، حسينعليجلد :1صفحه :82

««صفحه‌اول«صفحه‌قبلیجلد :1صفحه‌بعدی»صفحه‌آخر»»««اول«قبلیجلد :1بعدی»آخر»»

فرمت PDF

شناسنامهفهرست

احرام او ضرر نمي زند.(مسأله 168)احرام وديگر اعمال عمره و حج چنانكه گذشت از عبادات است و بايد به قصد قربت و اخلاص انجام شود; پس اگر عمره و حج را به قصد ريا بجا آورد باطل است و بايد در سال بعد آنهارا اعاده كند. و اگر عمره تمتع را به قصد ريا بجا آورد، پس اگر وقت براي اعاده آن هست آن را اعاده كند; و اگر وقت تنگ شده باشد بنابر احتياط واجب حج افراد و پس از آن عمره مفرده بجا آورد و در سال بعد نيز عمره و حج تمتع را بجا آورد. همچنين است اگر عمره و حج را به علل ديگري باطل كرده باشد.(مسأله 169)اگر بعضي از اركان عمره يا حج را به سبب ريا يا غير آن باطل كند، در عمره حكم بطلان عمره را دارد و در حج حكم بطلان حج را; ولي اگر محل جبران آن باقي است و آن را جبران نمايد عملش صحيح مي‌شود، هر چند به سبب ريا معصيت كرده است .(مسأله 170)اگر در اثر ندانستن مسأله يا غفلت به جاي نيت عمره تمتع نيت حج تمتع كند يا برعكس، پس اگر نظرش اين بوده كه همان عملي را كه خداوند اينك بر او واجب كرده و ديگران هم آن را انجام مي‌دهند بجا آورد و آن را هم بجا آورد، لكن در نامگذاري اشتباه كرده است عمل او صحيح است ; ولي بهتر است پس از توجه نيت را تجديد نمايد.(مسأله 171)اگر در اثر ندانستن مسأله يا غفلت گمان كرد حج تمتع بر عمره تمتع مقدم است، پس در ميقات به قصد حج تمتع احرام بست تا به عرفات و مشعر برود و پس از اتمام حج عمره را بجا آورد، احرام او باطل است و بايد در ميقات احرام را تجديد نمايد; و اگر از ميقات گذشته است بايد به ميقات

برگردد. واگر نمي تواند برگردد پس اگر در خارج حرم است از همانجا احرام را تجديد نمايد; و اگر داخل حرم شده پس اگر مي‌تواند به خارج حرم برگردد و درخارج حرم احرام ببندد; و اگر نمي تواند برگردد از همانجا احرام ببندد. و در همه اين صورتها بنابر احتياط به مقداري كه مي‌تواند به عقب برگردد و سپس احرام ببندد.

پوشيدن دو جامه احرام است كه يكي را "ازار" و ديگري را "رداء"[1]مي‌نامند. بدين صورت كه مردان پس از كندن لباسهاي دوخته شده خود، ازار را به صورت لنگ به كمر خود مي‌بندند و رداء را مانند عبا بر دوش خود مي‌اندازند. و بنابر احتياط واجب زنها نيز دو جامه احرام را بپوشند ولي لازم نيست لباسهاي دوخته را بكنند; و جايز است دو جامه احرام آنان نيز دوخته باشد، به اين صورت كه شلوار را به قصد ازار بپوشند و چادر را به قصد رداء به سر بيندازند.(مسأله 172)بنابر احتياط واجب لنگ بايد به اندازه اي باشد كه حداقل از ناف تا زانو را بپوشاند; و رداء را بايد به شكل متعارف مانند عبا بردوش بيندازند، به گونه اي كه دو شانه را بپوشاند; و زنها مي‌توانند آن را مانند چادر بر سر بيندازند.(مسأله 173)بنابر احتياط واجب بايد دو جامه احرام را پيش از نيت احرام بپوشند; و اگر بعد از تلبيه پوشيده اند تلبيه را دوباره بگويند.(مسأله 174)اگر مرد از روي فراموشي يا ندانستن مسأله بدون كندن پيراهن خود احرام ببندد بايد فورا آن را بكند و احرامش صحيح است ; و لازم نيست آن را از طرف پا از بدن خود درآورد. همچنين اگر بعد از احرام بستن و تلبيه پيراهن
[1]"ازار" به معناي لنگ و "رداء" به معناي عبا مي‌باشد.نام کتاب :احكام و مناسك حجنویسنده :منتظري، حسينعليجلد :1صفحه :84

««صفحه‌اول«صفحه‌قبلیجلد :1صفحه‌بعدی»صفحه‌آخر»»««اول«قبلیجلد :1بعدی»آخر»»

فرمت PDF

شناسنامهفهرست

دوخته بپوشد احرامش صحيح است و باطل نمي شود; ولي در اين صورت بايد پيراهن را از طرف پا درآورد، و اگر يقه آن تنگ است بايد آن را بشكافد يا پاره كند تا از طرف پا كنده شود.(مسأله 175)اكتفا كردن به يك جامه بلند و بزرگ به جاي دو جامه احرام محل اشكال است .(مسأله 176)پوشيدن بيش از دو جامه در اول احرام يا بعد از آن براي جلوگيري از سرما يا غير آن مانعي ندارد.(مسأله 177)ازار يعني لنگ بايد بدن نما نباشد; و بنابر احتياط مستحب رداء نيز بدن نما نباشد. ودر زنها بنابر احتياط واجب بايد بدن نما نباشد.(مسأله 178)چنانكه گذشت در بچه ها جايز است در آوردن لباسهاي دوخته را تا "فخ" كه متصل به مكه است به تأخير اندازند.(مسأله 179)بنابر احتياط واجب بايد دو جامه احرام را به قصد قربت و اطاعت امر خدا و به قصد احرام بپوشند; و خوب است كندن لباسهاي دوخته نيز به قصد قربت و اطاعت انجام شود.(مسأله 180)آنچه در لباس نمازگزار شرط است در جامه هاي احرام نيز شرط است ; پس لباس احرام بايد از ابريشم خالص و زرباف و از اجزاي حيوان حرام گوشت نباشد. همچنين بايد پاك باشد; مگر از نجاساتي كه در حال نماز بخشيده شده است .(مسأله 181)بنابر احتياط واجب اگر در حال احرام لباسهاي احرام نجس شود بايد آنها را تطهير يا عوض كنند. وبدن نيز اگر نجس شود بنابر احتياط واجب بايد آن را تطهير نمايند.(مسأله 182)اگر بدن يالباس را تطهير نكنند كفاره ندارد.(مسأله 183)لباسهاي زن نيز در حال احرام بايد پاك باشد و از اجزاي حيوان حرام گوشت نباشد. و بنابر احتياط واجب از

ابريشم خالص نيز نباشد; ولي ابريشم مخلوط مانعي ندارد.(مسأله 184)بايد به جامه هاي احرام عرفا جامه و ثوب گفته شود; پس بنابر احتياط واجب از جنس بافته شده باشد و از قبيل چرم و پوست و نمد نباشد.(مسأله 185)واجب نيست شخص محرم هميشه دو جامه احرام را پوشيده باشد. پس مانعي ندارد براي تطهير يا شستشو يا حمام يا مانند اينها جامه ها را از خود دور كند، يا مثلا در گرما رداء را از دوش خود بردارد; چنانكه عوض كردن آنها هم مانعي ندارد، با رعايت شرايطي كه گذشت .(مسأله 186)افضل بلكه احوط اين است كه در وقت ورود به مكه براي طواف جامه هايي را كه در آنها احرام بسته پوشيده باشد.(مسأله 187)بنابر احتياط واجب شخص محرم نبايد ازار يعني لنگ را به گردن خود گره بزند; بلكه بنابر احتياط واجب هيچ يك از جامه هاي احرام را به گردن خود و به يكديگر گره نزند; و همچنين دو پر جامه را با سوزن يا سنجاق يا گره به هم متصل نكند. و اگر از روي ندانستن يا فراموشي گره زد يا با سوزن و سنجاق به هم متصل كرد فورا آن را باز كند; ولي به احرامش ضرر نمي زند و كفاره هم ندارد.(مسأله 188)اگر محرم مثلا براي رفع سرما ناچار باشد از قبا يا پيراهن دوخته استفاده كند مي‌تواند آنها را به دوش خود اندازد، بدون اينكه دست در آستين آنها كند; و قبا را بايد وارونه و بالا و پايين كند. و اگر محرم لنگ پيدا نكرد و ناچار شد مي‌تواند شلوار بپوشد; ولي بنابر احتياط كفاره بدهد.

"تلبيه" يعني گفتن لبيك مي‌باشد، به نحوي كه وارد شده است .(مسأله 189)از تلبيه آنچه وجوب آن قطعي است گفتن