فصل چهارم ياد كرد آداب آرايش و آنچه مربوط به آن است
پيامبر اكرم6فرمود: «خود را شبيه به يهود ننموده، موى بالاى لب (سبيل) را كوتاه و ريش را رها گردانيد».
و مستحب است گرد كردن ريش.
و نيز مستحب است ريش را به دست گرفته و اضافه آن را كوتاه كند، و در روايات آمده است كه: «اضافه بر يك قبضه در آتش است».
كندن موهاى سفيد مكروه است اما چيدن آنها اشكالى ندارد.
هنگام كوتاه كردن سبيل بگو:
«بسم اللَّه و باللَّه و على سنّة محمّد و آله صلّى اللَّه عليه و عليهم».
«با نام و ياد خدا و طبق سنت پيامبر
و خاندان او:».
و همين دعا را هنگام گرفتن ناخن نيز بخوان.
هنگام گرفتن ناخن از انگشت كوچك دست چپ شروع كرده و به انگشت كوچك دست راست پايان ده. و در گرفتن ناخن پاها نيز اين گونه عمل كن.
و ده چيز از سنتهاى اسلام ناب است كه پنج عدد آن مربوط به سر انسان و پنج عدد مربوط به ساير اندام است. سنتهاى سر عبارتند از: گرداندن آب در دهان، گرداندن آب در بينى، مسواك، كوتاه كردن سبيل، داشتن فرق براى كسى كه موى سرش بلند است. و سنتهاى ساير اندام: شستن شرمگاه، ختنه، تراشيدن موى زير شكم، چيدن ناخنها، چيدن موى زير بغل مىباشد.
كوتاه كردن موهاى بدن مستحب است، كوتاه كردن سبيل و ناخنها در روز جمعه مستحب است، و فضيلت زيادى بر آن نقل شده است. اما در روايتى آمده است كه گرفتن ناخن در روز پنجشنبه درد چشم را برطرف مىكند، و در روايت ديگر آمده است كه: هر كس ناخنهايش را روز پنجشنبه بگيرد و تنها يك انگشت را باقى بگذارد و روز جمعه آن را بگيرد خداوند فقر را از او دور مىكند.
دفن كردن مو و ناخن و خون از سنّت پيامبر6و سلم است.
فصل پنجم مسواك و سنّتهاى آن
پيامبر اكرم6فرمود: «مسواك كردن و حجامت و خلال نمودن دندان را جبرئيل7نازل نمود».
مسواك زدن در حال قضاء حاجت مكروه است و چه بسا موجب بدبو شدن دهان مىگردد، و پيشتر گفتيم كه مسواك زدن در حمام نيز مكروه است.
امام صادق7فرمود: «چهار چيز از سنت و روش انبياء:است: عطر، مسواك، زن، حناء».
پيش از هر نمازى مسواك نمودن مستحب است. و در روايتى آمده است كه: دو ركعت نماز با مسواك زدن بر هفتاد ركعت نماز بدون مسواك ترجيح دارد. و پيامبر اكرم6فرمود: «اگر نبود كه مىخواهم بر امّتم سختگيرى نكنم آنان را دستور مىدادم كه هنگام وضوى هر نماز،
مسواك زنند».
مسواك زدن دوازده فايده دارد: جزء سنت است، تميزكننده دهان، جلا بخش چشم، موجب خرسندى خداوند، سفيدكننده دندانها، از بين برنده بلغم، برطرفكننده زردى دندانها، محكمكننده لثه، اشتهاءآور غذا، تقويت حافظه، مضاعفكننده نيكىها و سبب خرسندى ملائكه است.
و از پيامبر6نقل شده است كه فرمود: «هيچ گاه نشود كه مؤمن اين پنج چيز را نداشته باشد: شانه، مسواك، انگشتر عقيق، سجاده، تسبيح داراى سى و چهار دانه».
فصل ششم آداب و دعاهاى مربوط به نگاه
هر گاه خواستى در آينه نگاه كنى آن را با دست چپ گرفته و بگو: «بسم اللَّه». وقتى در آينه نگاه مىكنى دست راست را بر جلوى سر گذارده و با آن صورت خود را مسح كرده و ريش خود را بدست بگير، سپس بگو:
«الحمد للَّه الّذي خلقني بشرا سويّا و زانني و لم يشنّي، و فضّلني على كثير من خلقه، و منّ عليّ بالإسلام و رضيه لي دينا».
«هر سپاسى مخصوص خداوندى است كه اندام مرا هموار و نيكو آفريده و معيوب قرارم نداد، و مرا بر بسيارى از آفريدگانش برترى داد، و منّت بر من نهاده كه مسلمان هستم و آن
را به عنوان دين مورد رضايت خود بر من قرار داد».
هر گاه آينه را از دست خود زمين گذاردى بگو:
«اللّهمّ لا تغيّر ما بنا من نعمك، و اجعلنا لأنعمك من الشّاكرين».
«خداوندا، نعمتهايى كه اكنون به ما دادهاى از ما مگير و ما را شكرگزار نعمتهايت قرار ده».
هر گاه افراد اندوهگين (اهل بلاء) را ديدى آهسته بگو:
«الحمد للَّه الّذي عافاني ممّا ابتلاه فيه، و لو شاء فعل».
همه سپاسها مخصوص خداوندى است كه مرا از آنچه «او بدان مبتلا است عافيت داده و اگر بخواهد مىتواند مرا نيز مبتلا گرداند».
اگر ابرى را در آسمان ديدى بگو:
«الحمد للَّه الّذي ينشىء السحاب بقدره، و سخّره ما بين السّماء و الأرض بعد موتها، اللّهمّ إنّي أسئلك من خير هذه السّحابة و خير ما فيها، و أعوذ بك من شرّها و شرّ ما فيها، و أعوذ بك أن تمطرنا مطر السّوء، اللّهمّ أنزل بها علينا
رحمة منك، و اسقنا بها سقيا نافعة، و اصرف عنّا ما فيها من بلاء و آفة و سخطة و نقمة».
«هر ثنايى مخصوص خداوندى است كه ابرها را طبق مصلحت خود ايجاد مىكند، و آنها را بين آسمان و زمين خشك مسخر نموده است. خداوندا، خير اين ابر و خير آنچه در آن است را از تو مىطلبم، و از شرّ آن و شرّ آنچه در آن است به تو پناه مىبرم، و از اينكه باران زيانبار بر ما ببارد به تو پناه مىبرم. خداوندا، با اين ابر رحمتت را بر ما نازل گردان و با آن آبى سودمند بر ما بفرست، و آنچه از اندوه و تباهى و ناخشنودى و عذاب در آن است از ما دور بگردان».
هنگام وزش باد بگو:
«اللّهمّ إنّي أسئلك من خير هذه الرّياح، و خير ما فيها و خير ما أرسلتها به، و أعوذ بك من شرّها و شرّ ما فيها، و شرّ ما أرسلتها به، اللّهمّ اجعلها رحمة و لا تجعلها عذابا، اجعلهما نعمة و لا تجعلهما نقمة».
«خداوندا، خير اين بادها و خير آنچه در آنهاست و خير آنچه اين بادها بر آن مىوزند
را از تو مىطلبم، و از شرّ آنها و شرّ آنچه در آنهاست و شرّ آنچه بر آن مىوزند به تو پناه مىبرم. خداوندا، اينها را رحمت قرار ده و سبب عذاب قرار مده، اينها را نعمت قرار ده و سبب رنج قرار نده».
در وقت درخشش برق بگو:
«الحمد للَّه الّذي يري عباده البرق خوفا و طمعا، اللّهمّ إنّي أعوذ بك من شرّ كلّ صاعقة و شرّ كلّ بارقة، أسئلك خير ما يلوح به البرق و يأتي به الودق».
«سپاس سزاوار خداوندى است كه برق را به عنوان ترس و طمع به بندگانش نشان مىدهد. خداوندا من از شرّ هر آذرخش و شرّ هر برقى به تو پناه مىبرم، خوبى هر آنچه كه برق آن را آشكار مىكند و باران آن را پديد مىآورد را از تو مىطلبم».
وقت بارش باران اين دعا را بخوان:
«الحمد للَّه الّذي ينزل الغيث من السّماء، و ينشر رحمته لعباده، اللّهمّ لك الحمد عدد كلّ قطرة نزلت من السّماء منذ كانت، و عدد كلّ قطرة تنزل منها ما دامت، اللّهمّ اجعلها صيّبا